Кіріспе

Құмар ойындардың белгілі бір түрлерін ұйымдастыратын және өткізетін мекеме.

Казино – құмар ойындардың белгілі бір түрлерін ұйымдастыруға арналған мекеме. Казинолар көбінесе қонақүйлермен, демалыс орындарымен, мейрамханалармен, сауда орталықтарымен, круиздік кемелермен және басқа да туристік тартымдылықтармен қатар салынады немесе біріктіріледі. Кейбір казинолар тікелей эфирде әртүрлі ойын-сауық шараларын, концерттерді және спорттық жарыстарды ұйымдастыруымен де белгілі.

және пайдалану

Казино итальян тілінен шыққан, түбірі "casa" – үй дегенді білдіреді. "Казино" термині шағын ауылдық вилланы, жазғы үйді немесе әлеуметтік клубты білдіруі мүмкін. 19 ғасырда казино ойын-сауықпен айналысатын басқа да қоғамдық ғимараттарды қамтыды; мұндай ғимараттар әдетте үлкен итальяндық вилланың немесе палаццоның жерінде салынды және азаматтық қалалық іс-шараларды, соның ішінде билерді, құмар ойындарын, музыка тыңдауды және спорттық жарыстарды өткізу үшін пайдаланылды. Италиядағы мысалдарға Вилла Фарнезе және Вилла Джулия, ал АҚШ-та Род-Айленд штатындағы Ньюпорт казиносы кіреді. Қазіргі итальян тілінде казино – бұл жасырын үй (сондай-ақ "casa chiusa" деп аталады, сөзбе-сөз "жабық үй"), дүрбелең (жағдайдың түсініксіздігі) немесе шулы орта; ал ойын үйі "casinò" деп, акцентпен жазылады. Барлық казинолар ойын ойнау үшін қолданылмайды. Калифорния штатындағы Санта-Каталина аралындағы Каталина казиносы ешқашан дәстүрлі құмар ойындар үшін пайдаланылмаған, себебі ол салынған кезде Калифорнияда бұл ойындарға тыйым салынған еді. Копенгаген казиноы – 1848 жылғы төңкеріс кезінде қоғамдық жиналыстар өткізген Дания театры, нәтижесінде Дания конституциялық монархия болды. Әскери және бейбіт мақсатта қолданыста казино (испан тілінде) немесе Казино (неміс тілінде) – офицерлер клубы.

Ойын үйлерінің тарихы

Құмар ойындардың нақты шығу тегі белгісіз. Жалпы, құмар ойынның түрлі формалары тарихтағы дерлік барлық қоғамда кездескен деп есептеледі. Ежелгі Месопотамия, гректер мен римдіктерден бастап Наполеонның Франциясына және Елизавета Англиясына дейін, тарихтың көп бөлігі кездейсоқ ойындарға негізделген ойын-сауық оқиғаларымен толы. Қазіргі заманғы анықтамаға сай болғанымен, казино деп аталмаған еуропалық алғашқы құмар ойын үйі – 1638 жылы Венеция Ұлы Кеңесі карнавал маусымында бақыланатын құмар ойын өткізу үшін Италиядағы Венеция қаласында құрылған Риддото болды. 1774 жылы қала әкімшілігі бұл үй жергілікті ақсүйектерді кедейлендіріп жатыр деп санап, жапты. Америка тарихында құмар ойын орындары салон деп аталды. Салонның құрылуы мен маңыздылығына Нью-Орлеан, Сент-Луис, Чикаго және Сан-Франциско секілді төрт ірі қала зор әсер етті. Саяхатшылар осы салоннан әңгімелесуге, ішімдік ішуге және көбінесе құмар ойнауға серіктер табатын. ХХ ғасырдың басында АҚШ-та құмар ойын штат заңнамасымен тыйым салынды. Алайда, 1931 жылы Невада штатында құмар ойын заңдастырылды, сол жерде АҚШ-тың алғашқы заңдастырылған казинолары ашылды. 1976 жылы Нью-Джерси Атлантик-Ситиде құмар ойынға рұқсат берді, қазір ол АҚШ-тың екінші ірі құмар ойын қаласы.

Казинодағы құмар ойындар

Әлемдегі көптеген елдерде құмар ойындарға қатысу үшін ең төменгі жас 18-ден 21-ге дейін болады. Клиенттер кездейсоқ ойындар ойнау арқылы құмар ойынға қатысады, кейбір жағдайларда дағды талап ететін ойындар, мысалы, крэпс, рулетка, баккара, блэкджек және видео покер. Көптеген ойындардың математикалық есептелген мүмкіндіктері бар, олар казиноның әрқашан ойыншылардан басымдыққа ие болуын қамтамасыз етеді. Бұл күтілетін құн арқылы дәлірек айқындалуы мүмкін, ол ойыншының көзқарасынан әрдайым теріс болады. Осы басымдық казиноның үстемесі деп аталады. Покер сияқты ойыншылардың бір-бірімен ойнайтын ойындарда казино комиссия алады, ол "рейк" деп аталады. Казинолар кейде құмар ойыншыларға тегін заттар немесе сыйлықтар ұсынады. Төлем – бұл ойыншыларға қайтарылған қаражаттың ("жеңіс") пайызы. АҚШ-тағы казиноларда ойыншы казинодан ұтып алған ақшамен ойнаса, ол казиноның ақшасымен ойнап отыр деп есептеледі. Видео лотерея машиналарын (слот машиналарын) казинолардағы ең танымал құмар ойындарының біріне айналды. Тергеу баяндамалары қазіргі заманғы слот машиналарын тәуелділік тудыратынына күмәндік білдіруде.

Дизайн

Ойынға құмарлыққа әсер ететін факторларға дыбыс, иіс және жарық жатады. Массачусетс технология институтының антропологы Наташа Доу Шулл, Silicon Gaming компаниясының дыбыс режиссерлерінің ойын автоматтарының "әмбебап түрде жағымды C тонымен" резонансқа түсуін қамтамасыз ету үшін, қазіргі казино дыбыстарын үлгі ретінде пайдаланғанын айтады, бұл жағымды болғанмен, кедергі келтірмейтін дыбыс тудырды. Чикагодағы Smell & Taste Treatment and Research Foundation ұйымының негізін қалаушы Алан Хирш, ойыншыларға белгілі бір иістердің әсерін зерттеген кезде, Лас-Вегастағы ойын автоматтарынан таралатын жағымды, бірақ анықталмайтын иіс күніне шамамен 50%-ға көбірек кіріс әкелетінін анықтады. Оның пікірінше, бұл иіс құмарлықты күшейтетін афродизиак ретінде әрекет етеді.

Нарықтар бойынша

Рангі Казино саны Кірісі (АҚШ $ миллиардтары) 2009 2010 Жобаланған 2011 Жобаланған 2019 2020 2021 1 Макао 33 14.95 22.44 28.38 297.57 10.86 2 Лас-Вегас, Невада 122 10.25 9.95 10.30 11.96 7.81 3.4 3 Сингапур 2 2.12 2.75 5.48 1.67 4 Франция 189 3.96 3.91 3.96 11.46 10.36 11.48 5 Атлантик-Сити, Нью-Джерси 12 3.94 3.55 3.33 3.29 2.65 4.73 6 Австралия 11 2.70 2.77 2.85 6.6 7 Оңтүстік Корея 17 2.40 2.43 2.51 8.2 8 Германия 76 2.07 2.05 2.08 11.52 10.52 6.51 9 Оңтүстік Африка 36 1.84 1.78 2.01 1.78 1.89 1.34 10 Ұлыбритания 141 1.21 1.19 1.21 17.22 15.41 7.09 11 Польша 36 1.09 1.09 1.13 12 Ниагара, Онтарио 2 1.10 1.11 1.20 4.8 4.27 2.18

Компания бойынша

Bloomberg мәліметінше, әлемдегі ең ірі казино операторларының жиынтық кірісі 2011 жылы шамамен 55 миллиард АҚШ долларын құрады. SJM Holdings Ltd. бұл саладағы көшбасшы компания болды, 2011 жылы 9,7 млрд доллар кіріс алды, одан кейін Las Vegas Sands Corp. 7,4 млрд доллар көрсетті. Кіріс көлемі бойынша үшінші ірі казино операторы - Caesars Entertainment, оның кірісі 6,2 млрд АҚШ долларын құрады.

Елеулі жерлер

Казинолар көптеген жерлерде кездеседі, бірақ кейбір жерлер нақты құмар ойындарға арналған орындар ретінде танымал болған. Мүмкін, казиносымен ең жақсы танылатын орын – Монте-Карло, бірақ басқа да құмар ойындар орталықтары бар.

Монте-Карло, Монако

Монте-Карло казиносы Монакодағы Монте-Карло қаласында орналасқан казино және туристік тартымдылық. Монте-Карло казиносы көптеген кітаптарда бейнеленген, соның ішінде Бен Мезриктің "Вегастың құлауы" кітабында, онда Массачусетс технология институтының студенттері казинодан шамамен 1 миллион доллар ұтып алған. Бұл кітап нақты адамдар мен оқиғаларға негізделген; алайда, осы оқиғалардың көп бөлігіне басты кейіпкер Семен Дукач дауласады. Монте-Карло казиносы сондай-ақ бірнеше Джеймс Бонд романдары мен фильмдерінде де көрсетілген. Казино "Монте-Карлода банкті жарып кеткен адам" әнінде де, сондай-ақ осы аттас фильмде де еске алынған.

Италия чемпионы

Казино ди Кампьоне Швейцарияның Тичино аймағындағы шағын итальяндық Кампьоне д'Италия анклавында орналасқан. Казино 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде шетелдік дипломаттардан ақпарат алу мақсатымен құрылған. Бүгінде ол Италия үкіметіне тиесілі және муниципалитет басқарады. Италия мен Швейцариядағы құмар ойындар заңдарына қарағанда осындағы заңдар көбірек жеңілдік беретіндіктен, бұл Монте-Карлодан кейінгі ең танымал құмар ойындар ойналатын орындардың бірі. Казинодан түсетін табыс Кампьоне қаласын салықсыз немесе басқа да кірістер көздерінсіз қамтамасыз етуге жеткілікті. 2007 жылы казино жаңа ғимаратқа көшірілді, оның ауданы Еуропадағы ең ірі казиноға айналдырды. Жаңа казино 1933 жылы салынған және кейіннен бұзылған ескі казиноның жанында салынды.

Мальта

Мальта архипелагы казиноларымен әйгілі, ең бастысы – Драгонара князьдік резиденциясында орналасқан тарихи казиносымен көзге түседі. Драгонара сарайы 1870 жылы салынған. Оның аты Драгонара мүйісінен, яғни сарай тұрған түбек атауынан шыққан. 1964 жылдың 15 шілдесінде сарай казино ретінде есігін ашты.

Макао

1999 жылдан бері Қытай Халық Республикасының арнайы әкімшілік аймағы болып табылатын Макао, бұрынғы португалдық колония, құмар ойындар ойнауға ниеттенген саяхатшылардың танымал бағыты. Бұл португалдық кезеңде басталды, сол кезде Макао жақын орналасқан Гонконгтан келген қонақтардың арасында танымал болды, себебі Гонконгта құмар ойындарға қатаң шектеулер қойылған. Қазіргі уақытта «Венециан Макао» әлемдегі ең ірі казино болып есептеледі. Макао сонымен қатар Лас-Вегасты озып, әлемдегі ең үлкен құмар ойындар нарығына айналды.

Вьетнам

Вьетнамда "казино" термині елдегі құмар ойындар қызметін қамтиды. Рейсми түрде анықталғанда, "казино" әдетте жақсы құрылған және кәсіби құмар ойындарымен айналысатын, көбінесе заңды, бірақ тек шетелдік ойыншыларға қызмет ететін мекемелерді білдіреді. Ал "құмар ойындары үйлері" немесе "құмар ойындары орындары" – кішкентай, заңсыз құмар ойындары өткізілетін жерлер. 2022 жылғы мәліметтер бойынша Вьетнамда 9 казино жұмыс істейді, олардың ішінде: Đồ Sơn казино (Hải Phòng), Lợi Lai казино, Hoàng Gia казино (Quảng Ninh), Hồng Vận казино (Quảng Ninh), Lào Cai казино (Lào Cai), Silver Shores казино (Đà Nẵng), Hồ Tràm казино (Bà Rịa – Vũng Tàu), Nam Hội An казино (Quảng Nam), Kien Giang қаласындағы Phú Quốc казино. Вьетнамның тұрақты аймақтық даму институты 2015 жылдың 30 қыркүйегінде жүргізген сауалнама нәтижесінде респонденттердің 71%-ы вьетнамдықтарға казиноға кіруге рұқсат беру ойыншылар санын арттырады деп санайтыны анықталды. Бұдан бөлек, қатысушылардың 47,4%-ы ойын-сауықпен айналысу жергілікті тұрғындар үшін жұмыс орындарын көбейтеді деген пікір білдірді. Сонымен қатар, респонденттердің 46,2%-ы мұндай іс-шаралар Вьетнамның инвестиция тарту мүмкіндігіне оң әсер етеді деп есептейді.

Қауіпсіздік

Казиноде қолға алынатын валютаның көп мөлшеріне байланысты, қонақтар да, қызметкерлер де алаяқтық пен ұрлық жасауға құмар болуы мүмкін, олардың арасында келісім бойынша немесе жекелеген түрде әрекет ететіндер де болуы мүмкін; көптеген казиноларда мұндай жағдайлардың алдын алу үшін қауіпсіздік шаралары қарастырылған. Казино ішінде орналасқан қауіпсіздік камералары – ең қарапайым шара. Қазіргі заманғы казино қауіпсіздігі әдетте физикалық қауіпсіздік күштері мен мамандандырылған бақылау бөліміне бөлінеді. Физикалық қауіпсіздік күштері казино аумағын патрульдеумен және көмекке шақыруларға, сондай-ақ күдікті немесе қылмыстық әрекеттер туралы хабарламаларға жауап берумен айналысады. Бақылау бөлімі казиноның жабық теледидар жүйесін басқарады, бұл жүйе индустрияда "көктегі көз" деп белгілі. Бұл екі мамандандырылған казино қауіпсіздік бөлімі қонақтардың және казино активтерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін тығыз байланыста жұмыс істейді және қылмыстың алдын алуда үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Кейбір казиноларда казино еденінің үстіндегі төбеде галереялар бар, олар бақылау қызметкерлеріне үстелдер мен ойын автоматтарындағы оқиғаларды бір жақты шыны арқылы тікелей бақылауға мүмкіндік береді. 1989 жылы ашылған The Mirage казиносы барлық үстел ойындарында камераларды тұрақты түрде пайдаланған алғашқы казино болды. Камералар мен басқа да технологиялық шаралардан өзге, казинолар қауіпсіздікті жүріс-тұрыс және мінез-құлық ережелері арқылы да қамтамасыз етеді; мысалы, карта ойындарының қатысушылары өздерінің қолындағы карталарын әрқашан жасырмай, көрінетіндей ұстауы тиіс.

Бизнес-тәжірибелер

Соңғы онжылдықтарда казинолар тұрақты клиенттерді тарту және сақтап қалу үшін көптеген әртүрлі маркетингтік тәсілдерді әзірледі. Көптеген казинолар ойыншылардың шығын әдеттерін қадағалау және тегін слот ойындары мен басқа да акциялармен хабарламалар жіберіп, клиенттерін тиімдірек бағыттап, адалдық сыйлықтар бағдарламасын пайдаланады. Мысалы, Финляндияның Хельсинки қаласындағы Казино Хельсинки өзінің барлық табысын қайырымдылыққа аударады.

Қылмыс

Казинолар ұйымдасқан қылмыспен байланысты, ал Лас-Вегастағы алғашқы казиноларды бастапқыда американдық мафия, ал Макаода Триада синдикаттары бақылаған. Кейбір полиция есептерінде казино ашылғаннан кейін үш жыл ішінде жергілікті қылмыстардың тіркелген саны екі есе немесе үш есе артады деп көрсетілген. АҚШ Әділет министрлігінің 2004 жылғы есебінде Лас-Вегас және Де-Мойн қалаларында тұтқындалған адамдармен сұхбаттасып, тұтқындалғандардың арасындағы проблемалық немесе патологиялық құмар ойыншылардың пайызы жалпы халықтан үш-бес есе жоғары екені анықталды. Казино мен қылмыс арасындағы оң байланысты көрсететін экономикалық зерттеулер көбінесе келушілерді ескермейді: олар келушілер жасаған қылмыстарды есепке алады, бірақ келушілерді халық санының өлшемдеріне қоспайды, бұл қылмыс деңгейін жоғарылатады. Бұл әдістеме қолданылуының бір себебі, осы жоғарылауға қарамастан, туристердің саны туралы сенімді деректер көбінесе қол жетімді емес.

Еңбек қауіпсіздігі және денсаулығы

Казино қызметкерлерінің қауіпсіздігі үшін арнайы ережелер бар, себебі казино қызметкерлері екінші қол темекі түтінінен туындайтын қатерлі ісіктерге және көп сағат бойы үстел ойындарын жүргізу кезінде қайталамалы қозғалыстардан болатын бұлшық-скелеттік жарақаттарға ұшырау қаупі жоғары. Бұл казино қызметкерлерінің кездесетін қауіптердің толық тізімі емес, әрбір орналасқан жері бойынша ерекшеліктер болуы мүмкін. Көптеген казинолар монеталардан таралатын металл тозаңдарынан қорғану сияқты немесе жоғары шу деңгейінен құлақтарды қорғау сияқты белгілі бір қорғау шараларының талаптарына сай келмейді, бірақ қажет деп бағаланған жағдайда олар іске асырылады.