Сүйек ұзындығын өзгерту, түзету операциясы – остеотомия. Бұл әдіс буын ауруларының, деформациялардың (hallux valgus, coxa vara) салдарын емдеуге көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүйекті хирургиялық түрде қысқарту, ұзарту немесе қайта бағыттау
Surgically shortening, lengthening, or re aligning a bone
Остеотомия – бұл сүйекті қысқарту, ұзарту немесе оның бағытын өзгерту үшін сүйекті кесу арқылы жасалатын хирургиялық операция. Ол кейде галлюкс вальгусты түзету үшін, немесе жарақаттан кейін қисық бітіп қалған сүйекті түзеу үшін жасалады. Сонымен қатар, кокса вара, гену вальгум және гену варумды түзету үшін де қолданылады. Операция жалпы анестезия астында жүргізіледі. Остеотомия – артриттің, әсіресе жамбас және тізе буындарының ауырсынын жеңілдетудің бір жолы. Егде саяхатшыларда бұл процедура буын ауыстырумен алмастырылуда. Бұл операцияның күрделілігіне байланысты қалпына келтіру ұзаққа соғуы мүмкін. Қалпына келтіру кезеңінде дұрыс жоспарлау үшін дәрігермен мұқият кеңесу маңызды. Салмақ көтеруге шектеу қойылған емделушілерге көмектесу үшін арнайы құралдар бар, оларға төсек ыдысы, киім киюге көмектесетін құралдар, ұзын тұтқалы аяқ киім кигізгіштер, ұстағыштар/қол жеткізушілер және арнайы жүргіштер мен мүгедектер коляскалары жатады.
An osteotomy is a surgical operation whereby a bone is cut to shorten or lengthen it or to change its alignment. It is sometimes performed to correct a hallux valgus, or to straighten a bone that has healed crookedly following a fracture. It is also used to correct a coxa vara, genu valgum, and genu varum. The operation is done under a general anaesthetic. Osteotomy is one method to relieve pain of arthritis, especially of the hip and knee. It is being replaced by joint replacement in the older patient. Due to the serious nature of this procedure, recovery may be extensive. Careful consultation with a physician is important in order to ensure proper planning during a recovery phase. Tools exist to assist recovering patients who may have non–weight bearing requirements and include bedpans, dressing sticks, long handled shoe horns, grabbers/reachers and specialized walkers and wheelchairs.
Бүйірдің остеотомиясы
Жамбас дисплазиясын және деформацияларын түзету үшін екі негізгі остеотомия түрі қолданылады – ацетабулумның (уық) және жамбас басының (фемор бас) (доп) дұрыс орналасуын/өзара әрекеттесуін жақсарту мақсатында инноминаттық остеотомиялар мен жамбас остеотомиялары. Сүйектер кесіліп, қайта пішінделеді немесе буынның жүктемеге төзімді беттерін дұрыс орналастыру үшін жартылай алынып тасталады. Жамбас сүйегінің бір бөлігіне түзетутер енгізіледі. Көптеген операциялық әдістер мен нұсқалары әзірленді. Олар кесу түрімен және жасалған түзетулермен анықталады. Кейбір ацетабулярлық процедуралар оларды алғаш сипаттаған хирургтардың есімдерімен аталады: Салтер (Р. Салтер), Дега (В. Дега), Сазерленд (Д. Х. Сазерленд), Чиари (К. Чиари); басқа атаулар – Лудлов, П. Пембертон және Джеймс Б. Стил. Кейбіреулері кесу пішінімен (мысалы, Шеврон, Клиновидті) немесе сүйектердің орналасу тәсілімен (Диал=ескі үлгідегі дискілі телефон) аталған. Жамбас буынының шамадан тыс ішкі немесе сыртқы бұрылуы сияқты бұрылыс аномалияларын түзету үшін жамбас буынының бұрылуын түзету остеотомиясы жасалуы мүмкін. Фемурдың шамадан тыс ішкі бұрылуы жамбас буынының алдыңғы тұрақсыздығына, ал шамадан тыс сыртқы бұрылуы – фемороацетабулярлық қақтығысқа әкеледі. Жамбас бұрылысын түзету остеотомиясы кезінде сүйек толыққанша бітіп қалғанша остеотомия орнын бекіту үшін субтрохантерлік пластина немесе интрамедуллярлық стержень қолданылуы мүмкін; интрамедуллярлық стерженьді қолдану субтрохантерлік пластинаны қолдануға қарағанда аз инвазивті болып табылады. Жамбас остеотомиясы, аты айтқандай, жамбас басына және/немесе жамбас сүйегіне түзетулер енгізуді білдіреді.
Two main types of osteotomies are used in the correction of hip dysplasias and deformities to improve alignment/interaction of acetabulum – (socket) – and femoral head (femur head) – (ball), innominate osteotomies and femoral osteotomies. The bones are cut, reshaped or partially removed to realign the load bearing surfaces of the joint. Adjustments are made to part of the hip bone. Many operating methods and variations have been developed. They are defined by the type of cut and adjustment made. Some acetabular procedures are named after the surgeons who first described them as Salter (R. Salter), Dega (W. Dega), Sutherland (D. H. Sutherland), Chiari (K. Chiari): other names one may encounter are Ludlov, P. Pemberton, and James B. Steele. Some are named after the shape of cut (e. g. Chevron, Wedge) or the way the bones are aligned (Dial=old style rotary dial phone). A femoral derotation osteotomy can be performed to correct version abnormalities such as excessive anteversion or retroversion of the hip joint. Excessive anteversion of the femur results in anterior instability of the hip joint while excessive retroversion results in femoroacetabular hip impingement. A subtrochanteric blade plate or an intramedullary rod can be used to stabilize the osteotomy site in a femoral derotation osteotomy until compete bone healing is achieved; an approach employing an intramedullary rod is much less invasive than one using a subtrochanteric blade plate.} Femoral osteotomies, as the name indicates, involves adjustments made to the femur head and/or the femur.
Тізе сүйегін остеотомиялау
Тізе остеотомиясы көбінесе тізе бунасының бір жағындағы артриттік зақымдануды түзету үшін қолданылады. Мақсаты – пациенттің дене салмағын зақымдалған аймақтан тізе бунасының дені сау қалған жағына ауыстыру, онда хрящ әлі де сақталған. Хирургтар тізе бунасының сау жағының астынан тібік сүйегінің бір бөлігін алып тастайды, бұл тібік сүйегі мен сан сүйегінің зақымдалған хрящтан қашықтауына мүмкіндік береді. Бұған есіктің ілмектерінің жұмысы ұқсас. Есік жабық болғанда, ілмектер қабырғаға тығыз жанасады. Есік ашылғанда, есіктің бір жағы қабырғаға қысылып тұрады, ал екінші жағында кеңістік пайда болады. Сүйектің кішкентай бөлігін алып тастау арқасында тізе "ашылып", сау тіндер біріктіріледі, ал сан сүйегі мен тібік сүйегі арасында зақымдалған жақта кеңістік ашылып, артриттік беткейлер бір-біріне тимейді. Остеотомия жас және белсенді пациенттерде толық тізе алмастыруға балама ретінде де қолданылады. Протездік тізелер уақыт өте тозығы болғандықтан, остеотомия процедурасы жас, белсенді остеоартритпен ауыратын пациенттерге тізе бунасының сау бөлігін пайдалануға мүмкіндік береді. Процедура толық тізе алмастыру қажеттілігін 10 жылға дейін кешіктіре алады.
Knee osteotomy is commonly used to realign arthritic damage on one side of the knee. The goal is to shift the patient's body weight off the damaged area to the other side of the knee, where the cartilage is still healthy. Surgeons remove a wedge of the tibia from underneath the healthy side of the knee, which allows the tibia and femur to bend away from the damaged cartilage. A model for this is the hinges on a door. When the door is shut, the hinges are flush against the wall. As the door swings open, one side of the door remains pressed against the wall as space opens up on the other side. Removing just a small wedge of bone can "swing" the knee open, pressing the healthy tissue together as space opens up between the femur and tibia on the damaged side so that the arthritic surfaces do not rub against each other. Osteotomy is also used as an alternative treatment to total knee replacement in younger and active patients. Because prosthetic knees may wear out over time, an osteotomy procedure can enable younger, active osteoarthritis patients to continue using the healthy portion of their knee. The procedure can delay the need for a total knee replacement for up to ten years.
Хирургиялық операция
Алып тасталған сүйек тікесінің орналасуы остеоартриттің тізе хрящіне келген зақымдану деңгейіне байланысты. Артритті тізелердегі остеотомияның ең көп кездесетін түрі – жоғары тізелік остеотомия, ол тізе ішкі (медиалды) бөлігіндегі хрящ зақымдануын түзетуге бағытталған. Мұндай процедураны орындау әдетте 60-90 минутқа созалады. Жоғары тізелік остеотомия кезінде хирургтар тізе сыртынан сүйектің бір бөлігін алып тастайды, бұл аяқтың сәл ішке қарай иілуіне себеп болады. Бұл, иық сүйектің (босқаяқ) түзуленуіне ұқсас, тізе бұрылысын түзетуге көмектеседі. Пациенттің салмағы тізе сыртқы (латеральды) бөлігіне ауыстырылады, онда хрящ әлі де сау. Хирургтар ауруханалық немесе жалпы анестезия жасағаннан кейін, аяқты антибактериялық ерітіндімен зарарсыздандырады. Рентген, КТ немесе 3D компьютерлік модельдеу арқылы алынатын сүйек тікесінің нақты мөлшері анықталады. Тізе қабығының астынан басталып, тізе сыртынан төмен, жамбас сүйегінің жоғарғы бөлігіне дейін созылатын 4-5 сантиметрлік тілік жасалады. Бағыттаушы сымдар тізе сыртынан (латеральды жағынан) жамбас сүйегінің жоғарғы жағына (тізе омыртқасына) бұрғыланады. Бұл сымдар жамбас сүйегінде үшбұрыш пішіндес контур жасайды. Стандартты осцилляциялық ара бағыттаушы сымдар бойымен жүріп, сау хрящтың астындағы, тізе сыртынан сүйектің көп бөлігін алып тастайды. Жамбас сүйегінің сыртқы (латеральды) жағындағы хрящ беті зақымдалмайды. Содан кейін жамбас сүйегінің сыртқы жағы төмен түсіріліп, алынып тасталған тікесінің мөлшеріне қарай хирургиялық тігістермен немесе бұрандалармен бекітіледі. Тізедегі тіндік қабаттар сіңірілетін тігістермен тігіледі.
The location of the removed wedge of bone depends on where osteoarthritis has damaged the knee cartilage. The most common type of osteotomy performed on arthritic knees is a high tibial osteotomy, which addresses cartilage damage on the inside (medial) portion of the knee. The procedure usually takes 60 to 90 minutes to perform. During a high tibial osteotomy, surgeons remove a wedge of bone from the outside of the knee, which causes the leg to bend slightly inward. This resembles the realigning of a bowlegged knee to a knock kneed position. The patient's weight is transferred to the outside (lateral) portion of the knee, where the cartilage is still healthy. After regional or general anesthesia is administered, the surgical team sterilizes the leg with antibacterial solution. Surgeons map out the exact size of the bone wedge they will remove, using an X ray, CT scan, or 3D computer modeling. A four to five inch incision is made down the front and outside of the knee, starting below the kneecap and extending below the top of the shinbone. Guide wires are drilled into the top of the shinbone (tibia plateau) from the outside (lateral side) of the knee. The wires usually outline a triangle form in the shinbone. A standard oscillating saw is run along the guide wires, removing most of the bone wedge from underneath the outside of the knee, below the healthy cartilage. The cartilage surface on the top of the outside (lateral side) of the shinbone is left intact. The top of the shinbone is then lowered on the outside and attached with surgical staples or screws, depending on the size of the wedge that was removed. The layers of tissue in the knee are stitched together, usually with absorbable sutures.
Жақсылық остеотомиясы
Бұл төменгі жақты (жақ) немесе жоғарғы жақты (жоғарғы жақ) бас сүйегімен және/немесе тістермен қайта сәйкестендіру үшін жасалады. Әдетте, бұл сүйектік тіс қателіктерін түзету үшін қолданылады, яғни қарапайым ортодонтиялық түзетумен шешілмейтін тіс орнының айырмашылықтарын, сондай-ақ уақытша жақ буындарының орналасуын түзету немесе мандибулярлық ретрогнатия сияқты бет пішінінің бұрмалаушылықтарын жою үшін жасалады. Ішкі жарақаттар аз болады және барлық операция ауыз қуысының ішінде өтеді. Жаңа орналасқан жаққа сәйкес тістерді түзету үшін операцияға дейін және кейін ортодонтиялық тіректер тағу қажет болуы мүмкін.
This is performed to realign the mandible (lower jaw) or maxilla (upper jaw) with the rest of the skull and/or teeth. This is usually performed to correct skeletal malocclusions, that is discrepancies in tooth position that cannot be corrected by simple orthodontic movement, and realignment of the temporomandibular joints, or to correct facial deformities such as mandibular retrognathia. There is little scarring, and all of the surgery takes places inside of the mouth. Orthodontic braces may have to be worn pre and post operation to realign the teeth to match the newly realigned jaw.
Сақаның остеотомиясы
Төменгі жақ сүйегінің остеотомиясы көбінесе тік бойы қысқа жақты түзету үшін жасалады. Жақ сүйегіне имплант орнатып, оны алға жылжытудың орнына, балама ретінде жақ сүйегін кесіп, оны алға немесе басқа бағытта жылжытуға болады. Оны жақтың ұзындығын арттыру үшін де қолдануға болады (имплантпен салыстырғанда бұл қиынырақ), сондай-ақ жақты қысқартуға немесе тарылтуға болады (имплантпен бұл мүмкін емес). Төменгі жақ сүйегінің остеотомиясы (сүйекті кесіп, жылжыту) ауыздың ішкі жағынан жасалатын тілік арқылы жүзеге асырылады. Бұл процедура имплантацияға қарағанда техникалық тұрғыдан күрделірек және қалпына келу кезеңі мен ісіну жағынан ұзаққа созылады. Сонымен қатар, операциядан кейін ерін мен жақ аймағында уақытша сезімнің жоғалуы мүмкін, толыққанды сезімді қалпына келтіруге бірнеше аптадан айларға дейін уақыт қажет болуы мүмкін.
Chin osteotomy is most often done to correct a vertically short chin. As opposed to putting an implant on top of the chin bone to bring it forward, an alternative approach is to cut the chin bone itself and bring it forward or other directions as well. It can also be used to lengthen the chin (which is more difficult with an implant) or to shorten or narrow a chin. (which is impossible with an implant). Chin osteotomies (cutting the bone and moving it) are done through an incision inside the mouth. It is technically more difficult than an implant and has more swelling and recovery than a simple chin implant. Also, there is usually temporary loss of feeling of the lip and chin after that takes several weeks to months for full return of sensation.
Ветеринариялық остеотомиялық процедуралар
Ветеринарияда остеотомиялар иттің бас сүйегінің круциаттық байламның (алдыңғы круциаттық байламға ұқсас) жыртылуын емдеу үшін жиі қолданылады. Тибиалдық жазықтықты деңгейлеу остеотомиясы және тибиалдық түймешіктің жылжытуы – АҚШ-та ең көп жасалатын остеотомия процедураларының екеуі. Қайта қалпына келтіру әдетте 6-8 аптаға созылады, ал остеотомия автологтық сүйек егістерімен, мұқтаждармен (гидроксиапатит, TR матрицасы және т.б.) немесе керамикамен толтырылуы мүмкін.
In veterinary medicine, osteotomies are frequently performed to address rupture of the canine cranial cruciate ligament, which is analogous to the anterior cruciate ligament. The tibial plateau leveling osteotomy and tibial tuberosity advancement are two of the most common osteotomy procedures performed in the United States. Recovery is often 6–8 weeks and the osteotomy can be filled with autologous bone grafts, scaffolds (hydroxyapatite, TR Matrix, etc.) or ceramics.