Кіріспе

Академиялық мамандық – бакалавриат студентінің ресми түрде бекітетін академиялық саласы. Барлық қажетті курстарды сәтті аяқтаған студент бакалавр дәрежесін алуға құқылы. «Мамандық» (әсіресе жеке колледждерде «концентрация» деп те аталады) сөзі кейде магистрлік немесе докторлық бағдарламадағы аспиранттың таңдаған академиялық саласын білдіру үшін әкімшілік мақсатта қолданылады. Академиялық мамандық әдетте таңдалған салада міндетті және сайып келген курстардың үйлесімін қамтиды. Студенттің курстарды таңдау мүмкіндігі бағдарламадан бағдарламаға өзгереді. Академиялық мамандыққа академиялық кафедраның таңдалған оқытушылары жауапты. Егер мамандық бірнеше академиялық кафедра тарапынан басқарылса, ол салааралық мамандық деп аталады. Кейбір жағдайларда студенттерге оқытушылардың келісімімен өз мамандықтарын құруға рұқсат етілуі мүмкін. АҚШ-та студенттер әдетте бакалавриатқа түскен кезде бірден мамандық таңдауға міндетті емес. Сонымен қатар, көптеген колледждер мен университеттер барлық студенттерден гуманитарлық ғылымдар бойынша жалпы білім беру курстарын оқуды талап етеді. Әдетте студенттер екінші курстың соңына дейін мамандық таңдауға міндетті, ал кейбір оқу орындарында одан бұрын мамандық таңдауға рұқсат етілмейді. Екі академиялық мамандықты таңдаған студенттің «қос мамандығы» бар деп есептеледі. Қосымша мамандық – негізгі мамандықты толықтыруға арналған қосалқы мамандық. Қосымша мамандықты аяқтау үшін аз курстық кредиттер қажет. Көптеген колледждер студенттерге қосымша пән таңдауға мүмкіндік береді, ол олар көптеген курстарды оқитын, бірақ мамандық деңгейіне жете алмайтын екінші сала болып табылады.

Тарих

Қазіргі кездегі академиялық мамандықтың тамыры алғаш рет 19 ғасырда «бакалавриаттың балама компоненттері» ретінде көрінді. Оған дейін, бакалавриат дәрежесін алуға тырысатын барлық студенттер «жалпы білім беруге» бағытталған бірдей курстарды оқуға міндетті болды. 1980-ші және 1990-шы жылдары «кәсіптарлық зерттеулер, көпмәдениеттілік, феминистік педагогика және бакалавриат білім беру бағдарламасының тұжырымдылығы мен бағыты туралы жаңа көңіл қою академиялық мамандыққа басымдық берілген бакалавриат дәрежесіне қарсы күресті бастады».

Сөйлеу және келіспеушілік

Оның даму барысында ғалымдар, академиктер және педагогтар бакалавриат мамандығының мақсаты мен мәні туралы пікір келіспейді. Жалпы, мамандық және факультет жүйесін қолдайтындар «олар академиялық қауымдастыққа білімді дамытуға, сақтауға және таратуға жағдай жасайды» деп санайды. Ал қарсыластары «олар зияткерлік тайпалануды күшейтеді, онда бірнеше білім саласын меңгеруден гөрі мамандануға басымдық беріледі, либералдық білімнің және университет бірлігінің маңызды құндылықтары жоғалады, сондай-ақ жаңа мамандықтар мен зерттеу әдістеріне шектеуші көзқарас кедергі келтіреді» деп мәлімдейді.