Кіріспе

Фолкленд соғысының 1982 жылғы маусымдағы қатысуы

Харриет тауының шайқасы – 1982 жылғы 11-12 маусым түнінде британдық және аргентиналық күштер арасында өткен Фолкленд соғысының бір бөлігі болды. Бұл түнгі уақытта бірдей өткен бригадалық операцияның үш шайқасының бірі еді, қалған екеуі – Лонгдон тауы мен Екі қарындас шайқасы. Британдықтардың Стэнлиге қарай жылжуы барысында болған көптеген түнгі шайқастардың бірі ретінде, бұл шайқас британдық әскерлерінің қаланың үстіндегі барлық биіктіктерді басып алуына және аргентиналық күштердің аралдардағы капитуляциясына жағдай жасады.

Өмірбаян

Британдық күш 42 командостан (42 CDO) тұратын, Корольдік теңіз жаяу әскерінің подполковнигі Ник Вокс басшылығымен, (кейін ол генерал болды), 29 командос полкінің батареясының артиллериялық қолдауымен, Корольдік артиллерия. Корольдік инженерлер корпусының 59-шы тәуелсіз командос эскадрильясының 2-ші тобы инженерлік көмек көрсетті. 1-ші батальон, Уэльс гвардиясы (1WG) және 40-шы коммандостың (40 CDO) екі ротасы резервте болды. HMS Yarmouth теңіз артиллериясымен қолдау көрсетті. Аргентиналық қорғаушылар бұрынғы армияның жасыл береті бар капитаны Карлос Альберто Аройоның B ротасынан, подполковник Диего Алехандро Сорияның 4-ші Монте Касерос жаяу әскер полкіне (RI 4) кірді. 1 маусымда "Харриет” және “Екі қарындас” кемесіндегі аргентиналық қорғаушылар Challenger тауындағы бастапқы позицияларындағы далалық асханаларын тастап кеткеннен кейін, офицерлері суық азық жиынтығын тұтынуға рұқсат берді, бұл сарбаздардың моральдық жағдайын көтеруге көмектесті. 30 мамыр түнінде 42 CDO-ның капитаны Питер Бэббингтон басқаратын K компаниясының тобы үш Sea King тікұшағына мініп, Сан-Карлостан алға жылжып, 1093 фут (333 м) биіктіктегі Кент тауының биіктігін бақылауға алды. Бұл Стенлиді қоршаған ең биік шыңдардың бірі, онда майор Седрик Дельвстің D эскадрильясы арнайы әуе күштері (SAS) күшті бекініс орнатқан. Sea King тікұшағындағы Корольдік теңіз жаяу әскерінің күштері мен 29-шы Командос полкінің Корольдік артиллериясының 7-ші "Сфинкс" батареясы Чинук тікұшағымен 3 шақырым (2 миль) таудың артына қонғанда, олар D эскадрильясының қатысуымен болған келесі шайқаста қарудан оқтар, минометтердің жарылыстары мен іздеу оқтарын көрді. Капитан Гавин Гамильтонның Тау тобы бұл жолы капитан Томас Фернандестің 2-ші шабуыл бөлімі, 602 коммандос ротасының қозғалысын байқады. Олар өткен күні Блафф Коув шыңындағы тас жыныстар мен үңгірлер арасында жасырынып, аймақтан шығуға тырысқан. Мамыр айының соңында D эскадрильясы Кент тауын басып алды, осы шайқаста әуе тобынан (Дик Палмер мен Карл Родс) екі сарбаз шағын қарудан жарақат алды. Тактикалық штабпен бірге қайық тобы Блафф Коув шыңын қарауылдай бастады, осы шайқаста тағы екі SAS сарбазы (Эвен Пирси мен Дон Мастерс) қол гранатасының сынықтарынан жарақат алды, соның ішінде 23 арнайы әуе күштері полкінен (резервтен) келген испан тілінде сөйлейтін уоррант офицері де болды, ол Дельвске тұтқынға алынған аргентиналықтарды сұраққа алу үшін қосылған. Сонымен қатар, капитаны Мэтью Селфридждің 3 ПАРА-дан алда барлаушы D ротасы Теал шығанағын басып алды, осы шайқаста кездейсоқ оқ атып, бір сарбаз жарақат алды. SAS сарбаздары жараланғандарын эвакуациялау кезінде минометтен бомбалауға ұшырағанын ал, 29-шы Командалық полкінің Корольдік артиллериясының 7-ші "Сфинкс" батареясының Корольдік теңіз жаяу әскері бомбалау кезінде жартастардың арасында жасырынып, бір мергеннің (Ван Ройен) қолының сынып қалғанын хабарлады. 42-ші коммандос тобының қалған бөлігі Саймон тауының солтүстігіндегі төбелер арқылы Кент және Челленджер тауларын нығайту үшін жүріп өтті, олар Порт Стенлиге қарап тұрды. Ауа райы өте нашар болды, теңіз жаяу әскері тік, тайғақ төбелер мен тас жолдармен мақсаттарына жетіп жатты. Лу Армор майор Майк Норманның командасы астындағы J ротасының елордалық офицері еді: ауа райы мен жабдықтың жетіспеушілігіне байланысты біз барлық ауыр жабдықтарымызды ұшып барудың орнына, Кент тауына қайтаруымыз керек болды. Бұл менің психологиялық жағынан ең қиын ісім болды. Сіз жүріп, құлап, жүріп, құлап жүрсіз, кейбіреулері жүз фунт салмақ көтеріп жүр, егер құлап қалсаңыз, сізді қайтадан көтеріп алу үшін екі адам қажет. Содан соң ұйқысыздық, ылғал, суық, диарея болды. Соңғы шабуылдың алдында бірнеше күн бойы бақылау мен түнде қарауылдау жүргізілді. Кейбір түнгі ұрыс патрульдері аргентиналықтарды батыстан шабуыл жасалатынына сендіру үшін алдаудың бір бөлігі болды. Басқа, жасырын патрульдер Харриет тауының оңтүстігіндегі мина өсірілген жер арқылы жол табуға тиіс еді. Қарулы топтар мен әскери-теңіз артиллериясы қорғаушыларды қыспаққа түсіріп, ұйқыларын тайдырады. 3 маусымда лейтенант Крис Марвудтың 42 CDO-дан тұратын барлау тобы, 3 Командо бригадасының командасы, ұшу лейтенанты Деннис Маршалл Хасделлдің командалығымен, 4-ші Монте Касерос полкінің екі мылтық бөлімін кездестірді. Алдыңғы түні капрал Эльвио Альберто Балказаның бөлімшесі қабырғадағы британдық әскерлердің бар екенін анықтады, ал капрал Николас Виктор Одорчичтің бөлімшесі таңғы тұманның жамылуымен көмектесе отырып, алға жылжыды. Алайда, шамамен сағат 11.00-де (жергілікті уақыт бойынша) барлау тобы атып, екі сарбаз (қатардағы Сельсо Паэс пен Роберто Ледесма) дереу қаза тапты, ал олардың сержанты (Одорчич) теңіз жаяу әскерінің мергендерінің бірі атқаннан кейін шоктан әйелді. Басты алдыңғы әуе бақылаушысы, коммандосқа оқытылған ұшу лейтенанты Деннис Маршалл Хасделл еске алады: біз радио және барлық жабдығымызбен ауыр рюкзактарымыздан бөлініп қалдық. Патруль өте кең аумаққа тараған, көп шу, дауыс және атыс болды. Теңіз жаяу әскері барлық жабдықтарын тастап кетті, және ешкім айтпаса да, біз кері қайтаруымыз керек екені анық болды. Ақпараттың жоқтығы және жол табуға тура келсе, Дэйв Гридус пен мен жабдықтарымызды тастауға және мүмкіндігінше жоюға шешім қабылдадық. Екі радио жиынтығы (ЖЖ және ӨЖЖ) жеткілікті берік болды, бірақ лазерлік нысана белгілегішінің HAZE бөлігі танктың салмағына төтеп беруге арналған! Контактіде алынған Ferranti лазерлік нысана белгілегіші, Корольдік теңіз жаяу әскерінің Харриет тауындағы аргентиналық бекіністерді RAF Harrier ұшақтарынан тасталған 1,000 фунттық GBU 16 Paveway II бомбаларымен жоюға тырысқанын көрсетті. Келесі күні лейтенант Тони Хорнбидің 10 (қорғаныс) тобы қарсылықсыз Mount Wall бақылау бекінісін қайта басып алды. Алайда, 5-6 маусым түнінде 602 коммандос ротасының 3-ші шабуыл бөлімінің капитаны Андрес Ферреро Хорнбидің әскеріне Mount Wall тауында шабуыл жасады және Корольдік теңіз жаяу әскері кері шегінуге мәжбүр болды. Сол түні (5-6 маусым), 5-ші жұмысшы бригадасының алға жылжуы үшін байланыс жабдықтарын жеткізіп бара жатқан британдық Gazelle тікұшағы (656 эскадрильясының XX377 нөмірі) HMS Cardiff-тен ұшырылған Sea Dart зымыратымен оққа ұшырады, тікұшақтағы төрт сарбаз қаза тапты. Аргентиналық құрлық әскерлерінің командирі (бригадир-генерал Оскар Луис Хофре), 3 маусымда 4-ші полктің командирін бақылап көргеннен кейін, Аргентиналық ауруханалық кеме Bahía Paraiso-дан әкелінген шоколад таяқшаларын Mount Harriet қорғаушыларына, шеніне қарамастан таратуға бұйрық берді.

Алғашқы іс-қимылдар

8 маусымда британдық әскер тасымалдау кемелері «Сэр Галахад» және «Сэр Тристрам» Блафф-Коувта аргентиналық авиацияның шабуылына ұшырады. Полковник-лейтенант Диего Алехандро Сория 4-ші полкпен британдық плацдармға шабуыл жасауға рұқсат сұрады, бірақ оның өтініші қабылданбады. Сол күні Комодоро Ривадавиядан 4-ші жаяу әскер полкіне қолдау көрсету үшін 1-ші «Патрисиос» жаяу әскер полкі, атты гранадирлер полкі және 17-ші әуеде жүретін жаяу әскер полкінен автоматшылар, минометшілер және қорғаныс мылтықшылары келді. 8-9 маусым түнінде сыртқы қорғаныс аймағындағы жағдай күрт өршіді, лейтенант Марк Таунсендтің 1-тобы (K компаниясы, 42 CDO) Харриет тауына барды, нәтижесінде екінші лейтенант Хименес Корбаланның 3-взводынан екі аргентиналық (корпорал Хиполито Гонсалес және қатар Мартиниано Гомес) қаза тапты. Сонымен қатар, 45-ші командадан екі взводтық шабуылдық топтар да Екі бауырлас тауына ұқсас әрекет жасауға тырысты, бірақ Аргентинаның Лонгдон тауындағы жерді бақылау РАСИТ радары 45-ші команданың взводтарын анықтады және артиллерия атысы британдық күшті таратып жіберді. Барлығы екінші лейтенант Лаутаро Хименес Корбалан 6 адамның қаза тапқанын және 14 адамның жараланғанын хабарлады, бұл лейтенант Марвудтың барлау тобына қарсы шайқас кезінде және 11-12 маусым түнінде Харриет тауына жасалған соңғы британдық шабуыл кезінде болған шығындарды қамтиды. 9 маусымның кешкі уақытында полковник-лейтенант Сорияның әскері Харриет тауының оңтүстік жағында Порт-Харриет үйінде орналасқан британдық әскердің бар екенін анықтады. 4-ші полктің барлау взводы, кіші лейтенант Хорхе Пасоллидің басқаруымен, егер қажет болса, британдықтарды фермадан және шотландтық гвардияның барлау взводынан күшпен шығарып алу үшін алға жылжуға бұйрық алды. Аргентиналық күш, RI 4-тің командирінің адъютанты, бірінші лейтенант Франсиско Пабло Д'Алоиа басқаруымен, Харриет тауында орналасқан 120 мм миномет взводынан радиоарқылы оттық қолдау сұрады. Пасоллидің әскері шабуылға көшті, ал шотландтық гвардия екі «Брен» автоматтарымен жауап берді, бірақ рюкзактары мен радиоларын тастап кетуге мәжбүр болды. Гвардияшылар шегіне бастағанда, шағын қарудан және минометтен атыс жасалып, үш адам жараланды, оның ішінде сержант Иан Аллум да болды. 9-10 маусым түнінде 1-ші батальонның 7-ші герцог Эдинбургтің Гуркха винтовкалық полкінің винтовкалық ротасы Вильям тауының қорғаушыларына қарсы шабуыл жасау үшін алға жылды. Алайда, бұл күшті түнгі шабуыл тоқтатылды және жоспарланған оттық қолдау миссиясы күшін жойды. Бір жарым апта бойы 4-ші полк Харриет және Екі бауырлас секторын Корольдік теңіз жаяу әскерінің бес взводтық патрульдерінен қорғады. Корольдік теңіз жаяу әскері алдыңғы взводтық позицияларға басып кірген сайын, офицерлер, сержанттар және сарбаздар қарсы шабуыл жасап, британдықтарды кері шегінуге мәжбүр етті. 11 маусым күні таңертең 42 CDO-ға шабуылға дайындық бұйрығын лейтенант-полковник Во берді. K компаниясына таудың шығыс жағына шабуыл жасау, ал L компаниясына бір сағаттан кейін оңтүстік жағына шабуыл жасау бұйрық берілді, егер тау басып алынса, ешкі қырқасын басып алу үшін солтүстікке жылжуға мүмкіндік береді. J компаниясы Гарриет тауының батыс жағында диверсиялық шабуыл (коды «Везувий») жасауға тиіс болды. Егер бұл мақсаттар тез арада орындалса, 42 CDO Вильям тауын басып алуға кіріседі. 11 маусымның соңғы сағаттарында K және L компаниялары Челленджер тауынан (Харриет тауының батысында орналасқан) жиналатын жерлерінен шығып, мақсаттарына қарай, миналы даладан өтіп, бастау сызықтарына қарай оңтүстікке жылды. Олар қараңғыда нысанды айналып өткенде, J компаниясы уэльстік гвардияның қолдауымен батыстан қатты диверсиялық «шабуыл» жасады.