Кіріспе

Fettes Brot – 1992 жылы құрылған неміс хип-хоп тобы. 2022 жылдың тамызында олар 2023 жылдың соңында өнер жолын аяқтайтындарын хабарлады.

Топтың атауы

Fettes Brot неміс тілінде «майлы нан» дегенді білдіреді. «Fett» неміс жаргонында «тамаша» деген мағынаны білдіреді, ал «brot» сөзі «хеш» деген сленгтік атау. Топ атын алғашқы концерттерінің бірінен кейін оларды «Fettes Brot» деп атаған жанкүйерден алған, бұл, әдетте, мақтау мақсатында айтылған, бірақ топ мүшелері оны қызық әрі ерекше деп санап, жаңа тобының аты ретінде қабылдады. Fettes Brot ұзақ жылдар бойы сахнада болғандықтан, топ мүшелері оларды кейде «Гамбургтің хип-хоп динозаврлары» деп атайды.

"Nordisch by Nature" және "Jein" жобасының табысы

1992 жылы Poets of Peeze тобы тараған кезде оның мүшелері Доктор Ренц (Мартин Вандрейер) және Тоби Тобсен, König ("патша") Борис (Борис Лаутербах), Шифмайстер (Бьёрн Уорнс) және Mighty бірлесіп Fettes Brot тобын құрды. Шмидт ағайындылары (Тоби және Mighty) жаңа құрылған топты басқа жобаларды іске асыру үшін ертерек тастап кетті, ал топ Yo Mama Records лейблі арқылы үштік ретінде алғашқы альбомын – Mitschnacker EP-ін шығарды. Mitschnacker-ден бұрын "Schwarzbrot – Weißbrot" ("Қара нан – Ақ нан") және "Schule der Gewalt" ("Зорлық мектебі") әндері Wilde Welt Records тәуелсіз лейблі арқылы шығарылған Endzeit 93 жинағында жарияланды. Топтың алғашқы коммерциялық сәттілігі "Nordisch by Nature" ("Солтүстік табиғаты") синглі мен осы сингл кірген альбом арқасында келді. Ән тұманды мүйіздің үнімен басталады және "Hamburger Platt" (Гамбург диалектісі), солтүстік неміс диалектісінің күшті төмен неміс акцентімен және тіпті дат тілінде орындалады, бұл әнді Солтүстік Германияда әнұранға айналдырды. Сингл Германия хит-парадында толық бір ай бойы тұрды, бірақ топ бұл алғашқы коммерциялық жетістікті бір ғана хитке айналуға жібермеуге бекінді. Топ өзінің техникалық қамығуын бірінші LP альбомы – Auf einem Auge blöd ("Бір көзіңмен ақымақ", "Бір көзіңмен соқыр" деген мағынадағы Auf einem Auge blind фразасының пародисы) арқылы көрсетті, ол әртүрлі және қызық лирикамен ерекшеленеді. Оқиғалардың баяндалуы және араласып кеткен рэптер жақсы қабылданды. Бір жылдан кейін Fettes Brot өзінің екінші ең ірі коммерциялық хиті – "Jein" (Ja және Nein сөздерінің қосындысы, "Иә" және "Жоқ" дегенді білдіреді) әнін шығарды. Әннің негізгі хоры мына сұрақпен басталады: "Soll ich's wirklich machen oder lass ich's lieber sein?" ("Шынымен жасауым керек пе, әлде тастап қоюым керек пе?") және бұл неміс тілді елдерде үлкен жанкүйерлер қатарының қалыптасуына әкелді. "Außen Top Hits, innen Geschmack" ("Сыртындағы үздік хиттер, ішіндегі дәм") (алюминий фольгасы Toppits үшін танымал жарнамалық джинглдің пародисы: "Außen Toppits – innen Geschmack" ("Сыртында Toppits – ішінде дәм")) синглы да сәтті болды. Раппер Дендеманн (бұрын Arme Ritter тобының мүшесі, яғни "Кедей рыцарь", сонымен қатар "француз тосты") өзінің алғашқы танысуын "Wildwechsel" атты әнінде, сондай-ақ Макс Хера, Blumentopf, Spax (неміс) және Der Tobi & das Bo (неміс) суретшілерімен бірлесіп жасады, бұл ән осы суретшілердің өкіліне айналды. Fettes Brot бұл кезде басқа да салаларда өте белсенді болды: мысалы, олар Radio Fritz (неміс радиосы) үшін Forellentee деп аталатын бірегей радио хабарларын жасады.

Бағыттың өзгеруі

Алғашқы табысынан кейін топ жұмсақ дыбыспен эксперимент жасауға кірісіп, "Können diese Augen lügen?" ("Бұл көздер өтірік айта ма?") синглын "Fettes Brot lässt grüßen" ("Fettes Brot сәлемдемесі") альбомынан шығарды. Топ жаңа бағыттар іздеп, таза хип-хоп стилінен алшақтағаны үшін көптеген консерваторлар сынға алды. "Viele Wege führen nach Rom" ("Көп жол Римге салады") және "Lieblingslied" ("Сүйікті ән") әндері екі жақты А-side сингл ретінде табысқа ие болды және бұрынғы екі альбомынан да ірі хитке айналды. 1999 жылы Джеймс Ластпен ынтымақтаса отырып, трио ән жазудан демалып, шығармашылық үзіліс жасады. Үзіліс туралы жанкүйерлерге B-side-тар, ремикстер және эксклюзивті материалдардан тұратын антология жариялау арқылы хабарланды. Beginner және Die Fantastischen Vier тобынан Smudo, сондай-ақ Der Tobi & Das Bo осы антологияға жеке үлес қосты. Сонымен қатар, кең танылған "Da draußen" ("Сыртта") синглы 2000 жылы коллекционерлік басылым ретінде жарық көрді. Үш жылдан кейін, 2001 жылы төртінші Fettes Brot альбомы шықты. Триo Demotape деген атпен жаңа баламалы псевдонимдерді пайдаланып, шағын қайта оралды. "Schwule Mädchen" ("Лесбияндар") және "The Grosser" ("Ұлы") хит-синглдары музыкалық стильге нақты жіктеле алмады. Олар сонымен қатар Skunk Funk (неміс тобы)пен бірлесіп "Fast 30" ("Жақын 30-ға") деп аталатын таза хип-хоп синглын шығарды. Бір жыл өткен соң, 2002 жылдың басында олар ең жақсы хиттер жинағын – "Amnesie" ("Амнезия") және қосымша қысқаметражды фильмдері бар сол аттас DVD-ді шығарды. 2002 жылдан бастап "Welthit" ("Әлемдік хит") синглымен қоса тағы үш сингл жарық көрді. 2003 жылы олар Рио Райзердің "Ich bin müde" ("Мен шаршадым") әнінің каверін шығарды, ол телеарналарда кеңінен көрсетілді. Олар Бела B. пен бірлесіп, Гамбургтағы Bambule (неміс) наразылығы аясында "Tanzverbot" ("Бейлеуге тыйым салу") әнін заңды MP3 жүктемесі (сондай-ақ шектеулі санда CD және винил) ретінде қолжетімді етті.

Қайта оралу және лейблдің құрылуы

2004 жылы топ өздерінің жеке лейблін, Fettes Brot Schallplatten (Fettes Brot Records) құрды. 2005 жылы олар Шлезвиг-Гольштейннен Bundesvision Song Contest 2005 ән байқауына қатысып, "Emanuela" әнімен 130 ұпай жинап екінші орынды иеленді. Бірнеше күннен кейін, Валентин күнінде сингл хит-парадтарда үшінші орынға көтерілді. 2005 жылдың 21 мамырында олардың ең табысты альбомы жарық көрді. Альбомның атауы Am Wasser gebaut (сөзбе-сөз "Су арқылы салынған", бірақ бұл тез эмоцияға беріліп, оңай жылайтын адамды сипаттайтын термин). Бұл альбом бұрынғыларындай рэпке бағытталмаған, көбірек соул әсеріне ие болды. Am Wasser gebaut альбомынан шыққан екінші сингл – Паскаль Финкенауэрмен (неміс) бірлесіп жасалған "An Tagen wie diesen" ("Осындай күндерде") болды. Бейнеклипте Финкенауэр мен ди-джей exel. Паули (неміс) қатысқан, ол қарапайым күннің оқиғаларын көрсетеді. Бұл жағдай әдеттегідей, бірақ көшелерде танктер көлік сияқты жүріп өтеді, ал адамдар оларға көп мән бермейді. 2005 жылдың 6 қазанында үш рэпер Comet Award сыйлығын жеңіп алды. Олар екі санатта жеңіске жеткен алғашқы топ болды: "Үздік топ" және "Үздік ән" ("Emanuela") номинацияларын жеңіп алды. Сонымен қатар, олар "Үздік бейнеклип" және "Ең сәтті жүктелім" ("Emanuela") номинацияларына ұсынылды. 2005 жылдың 22 желтоқсанында Fettes Brot Гамбургтегі Color Line Arena-да 13 000-нан астам көрерменнің алдында мансабындағы ең ірі концертті өткізді. Концерт MTV телеарнасынан көрсетілді, ал көптеген радиостанциялар (мысалы, Radio Fritz) оны тікелей эфирде берді.

Д.О.К.Ш.!

Fettes Brot кейде D.O.C.H. псевдонимін қолданады! ("Дох" – неміс тілінде "әлі де", "керісінше", "бірақ" мағыналарын білдіреді, бірақ көбінесе "әрине!" немесе "иә!" дегенді білдіреді) хип-хоп жанрына сәйкес келмейтін әндерді жариялау үшін. Бұл кең ауқымды PR акциясымен басталды. 2006 жылдың қаңтар айында Fettes Brot power pop тобы D.O.C.H.! өзінің лейблына қол қойғанын жариялады. Топтың құрамына Берлиннен келген Бой, Паоло және Тип есімді үш 17 жасар жігіт кіретін. Кейін жаңалықтар бірінші сингл, сәуірдегі Венгрияға гастроль және қыркүйекте альбом шығару туралы хабарлады. "Was in der Zeitung steht" ("Жаңалықтарда не жазылған") синглы алғаш рет радио мен теледидарда ойналғанда, "An Tagen wie diesen" синглының B жағымен айқын ұқсастық байқалды. (Доктор Ренц екі әнді де орындаған.) Осыдан кейін жанкүйерлер топтың веб-сайтындағы фотосуреттердің жалған екеніне күмәндана бастады. 9 мамырда MTV-дің TRL бағдарламасында D.O.C.H.! тобының үш мүшесі Fettes Brot-ты олардың әнін ұрлады деп айыптады.

Бетт Фрост және Стром унд Дранг

2006 жылы Феттс Брот 2006 жылғы ФИФА әлем чемпионаты үшін "Fussball ist immer noch wichtig" ("Футбол әлі де маңызды") атты сингл шығарды. Олар 2006 жылы әлем чемпионатына арналған "Falsche Entscheidung" әнін шығарды, онда зейнеткер футболшылар Борис Амадеус пен Стефан Бах түсірілген. Екеуі де топтың жанкүйерлері болғандықтан, ешқандай төлемсіз қатысты. 2005 және 2006 жылдары кең ауқымды гастрольдерден кейін, Fettes Brot 2007 жылы жаңа альбом үстінде жұмыс істей бастады. Желтоқсан айында олар Bette Frost деген атпен бірнеше шағын, құпия концерттер берді және жаңа әндерін орындады. 2008 жылдың 1 қаңтарында олар "Bettina, zieh dir bitte etwas an" ("Беттина, өтінемін, киім киіңіз! ") деген жаңа синглді ұсынды, бірақ ән "Bettina, pack deine Brüste ein" ("Беттина, көкіректеріңді жинаңдар") деп танылды, себебі Fettes Brot соңғы сәтте оны өзгертті. Ән неміс модельі Бетти Баллхаус туралы, ол сол кезде кешкі викториналық шоудың жүргізушісі болды, онда дұрыс жауап берген әр сұрақ үшін ол киімдерінің бір бөлігін шешіп тастады. Ол сондай-ақ көкіректерін көрсеткен, сондықтан әннің атауы осылай болды. Алайда, сингл шығармас бұрын Баллхаус шоудан кетіп қалды. Fettes Brot бұл синглді 2008 жылдың 15 ақпанында шығарды. Олар соул музыкасын жасауды тоқтатып, "ескі" Fettes Brot стиліне қайтып оралып, кештерге арналған әндер мен рэп жасай бастады. Fettes Brot 2008 жылдың наурызында "Strom und Drang" ("Электр және кернеу") атты жаңа альбомын шығарды. Альбомның атауы 18 ғасырдағы неміс өнері мен әдебиетінің Sturm und Drang деп аталатын дәуіріне сілтеме жасайды.

Мүшелер

Борис Лаутербах (ака Көң Борис, Кей Би Бейби, Рок-н-ролл Косенг, Ұзын Аяқты Лаутербах)
Мартин Вандрейер (ака Доктор Ренц, Ректор Донц, Роктор Денц, Спиди Консалик, Ростиге Пфорте, Гектор Ронц)
Бьёрн Уорнс (ака Бьёрн Бетон, Шифмейстер, Флэш Мюллер, Папа Гейл)

Тірі әндер альбомы

2010: Фетт ГЕР: № 4
2010: Брот ГЕР: № 4
2017: Гебекк күндері – Гамбургтағы тікелей эфир 2016 ГЕР: № 62

DVD дискілері

2002: Amnesie (Музыкалық бейнежазбалар және басқа материалдар бар мұрағаттық DVD, Gangsta Rap ерекшеліктерімен қоса барлық синглдері бар қосымша CD.)