Кіріспе

Фолкленд соғысы кезінде болған шайқас

40 Командос
45 Командос
29-шы Командос полкі
59-шы Тәуелсіз Командос эскадрильясы
Корольдік Әскери-теңіз флоты
| units2 = 4-ші жаяу әскер полкі 6-шы жаяу әскер полкі
| strength1 = 600 Корольдік теңізшісі 6 жеңіл зеңбірек 1 эсминец (HMS Glamorgan)
| strength2 = 350 1 жағалау зымырандық батареясы
| casualties1 = 8 құрлықта қаза тапты. HMS Glamorgan-да 14 қаза тапты, құрлықта 17 жарақаттанды. HMS Glamorgan-дағы саны белгісіз. 1 эсминец зақымдалды
| casualties2 = 20 қаза тапты 50 жарақаттанды 54 тұтқынға алынды

Аргентиналық күштер бастапқыда майор Рикардо Кордонның басқаруымен Челленджер тауын басып алды, олар 4-ші жаяу әскер полкінен (Regimiento de Infantería 4 немесе RI 4) тұрды, қорғаудың көп бөлігі C ротасынан: 1-ші взвод (подпоручик Мигель Москера Гутьеррес) және 2-ші взвод (подпоручик Хорхе Перес Гранди) екі апалы-сіңлілер тауының солтүстік шыңында, ал 3-ші взвод (подпоручик Марсело Лламбиас Праваз) оңтүстік шыңында, сондай-ақ 1-ші взвод A ротасы (подпоручик Хуан Назер) және қолдау взводы (екінші лейтенант Луис Карлос Мартелла) екеуінің арасында орналасты. Майор Оскар Рамон Хайметтің 6-шы механикаландырылған жаяу әскер полкінің (Regimiento de Infantería Mecanizado 6 RI Mec 6) B ротасы, жергілікті резерв ретінде, Two Sisters және Mount Longdon таулары арасындағы қыратты басып алды. Маусым айының басында Хайметтің ротасы 12-ші полктің B ротасынан екінші лейтенант Марсело Оскар Доригон басқаратын қолдау взводымен күшейтілді, бұл взвод Goose Green шайқасы кезінде күштерді жеткізіп келгеннен кейін Mount Kent тауында қалған еді.

Ешкімнің жері

1 маусымнан бастап, Екі қарындас және Харриет тауындағы 4-ші жаяу әскер полкіне лейтенант-полковник Диего Сория суық ауа-райы рационын пайдалануға рұқсат берді, бұл жауынгерлердің рухын көтеріп, аштықты бақылауға көмектесті. 2 маусымда 4-ші полктің операциялық офицері, капитан Карлос Альфредо Лопес Паттерсон, Екі қарындасты қорғауға көмектесу үшін келді. Ол мылтық жасақтарына барып, қорғаушыларды хабардар ету және олардың моральдық жағдайын көтеру үшін сапар шекті:

Осы сапарларда, маған әсер еткен нәрсе – екінші лейтенант Лламбиас Правазға амандасқанда, сол взводтың жауынгерлері қол соғысып, шу көтеріп қарсы алатын. Бұл, әлдебір себеппен, мен олардың осы жерде көрсеткен ерліктерін мойындағанымды байқағандықтарынан болған шығар. Олар өте оқшауланған, жауды күтіп, тек өздері мен өз жандарымен ғана болды. Немесе, мүмкін, олардың командирлерін көріп, ол олармен бірнеше сөз айтады – жас жігіттің басқа жастарға деген бауырластық сезімі – олардың соғысуға деген құштарлығын қайта оятқан шығар. Бір күні бір жігіт маған келіп: «Егер бізге осы биге қатысуға тура келсе, онда біз оны жақсы билейміз. Ауырған, бірақ әлі де бізбен бірге қалған екінші лейтенантқа қолдау көрсетеміз. Аяғы суық тиген немесе қорқып қалған адамға көмектесуіміз керек. Өйткені осы жерден бәріміз бірге кетеміз, немесе ешкім кетпейді», – деді. Мен не десем болады? 4 маусымда 45 CDO-ның үш мылтық ротасы Блафф Коув шыңына, Кент тауының төменгі беткейіне қарай жылды. Олар қарсылықсыз нысанды басып алды және Арнайы әуе күштерінің (SAS) патрульдерімен кездесті. 29 мамыр түнінде екі маңызды төбелерді басып алу үшін қызу шайқас болды, өйткені олар Аргентинаның арнайы күштерінің желісінің бір бөлігін құрайтын. Капитан Андрес Феррероның патрулі (602-ші коммандос ротасының 3-ші шабуыл бөлімі) Кент тауының басына жетті, бірақ бірден автоматтар мен миномет отына түсті. Бірінші сержант Раймундо Максимо Вильтес оқ өкшесін сындырып, ауыр жарақат алды. Әуе әскерінің екі SAS адамы мылтықпен атылған. D эскадрильясының айналасындағы шабуылдарды тексеру, SAS позициялары түн бойы жалғасты және 30 мамыр күні жергілікті уақыт бойынша сағат 11:00-де шамамен 12 аргентиналық коммандос (капитан Томас Фернандес 2-ші шабуыл бөлімі, 602-ші коммандос ротасы) Блафф Коув шыңына көтерілуге тырысты, бірақ оларды D эскадрильясы шабуылшылардың екеуін, бірінші лейтенант Рубен Эдуардо Маркес пен сержант Оскар Хумберто Бласты өлтірді. Бірінші лейтенант Маркес пен сержант Блас ұрыста үлкен батылдық пен көшбасшылық танытты және олар Аргентинаның «Жауынгерлік ерлік» медалімен марапатталды. Бұл кезде СС-тың 15 әскері орналасқан лагерьге Аргентинаның командостары тап болғаннан кейін гранаталар мен тау-кен бөлшектерінен тағы екі адам қаза тапты. 30 мамыр күні бойы Корольдік әуе күштері Харриерлері Кент тауының үстінде белсенді болды. Олардың бірі D эскадрильясының SAS-тен көмек сұраған кезде, Кент тауының шығыс төменгі беткейіне шабуыл жасаған кезде жер бетінен атылған оттан қатты зақымдалды. Кейінірек лейтенант Лламбиас Праваздың взводы эскадрилья басшысы Джерри Пук ұшқан XZ963 Harrier-ді жойғаны үшін мақталды, ал басқалары британдық истребитель-бомбардировщик 35 мм Oerlikons батареясынан отқа ұшырап, 601-ші зениттік артиллерия тобының 2-ші лейтенанты Роберто Энрике Ферредің қолбасшылығымен. «Харриер» кемесі «Гермес» кемесіне 50 шақырым қашықтықта құлаған, эскадронның басшысы Пук құлап, құтқарылған. 5 маусымда «Сидс-Стрип» – Сан-Карлос форвард операциялық базасынан жұмыс істейтін екі Корольдік әуе күштері Харриерлері түскі уақытта Екі қарындастағы аргентиналық қорғаушыларға зымыранмен шабуыл жасады. Мюррелл өзені ауданында қатты тұман көтеріліп, 45-ші коммандос Recce жасағына көмектесті, кейде подполковник Марсело Лламбиас Праваздың басшылығымен Аргентинаның 3-ші взводының позициясына жетіп, кейде еніп кірді. Recce жасағы бұл патрульдерге қатысты. Біз екі апатты кемеге дейін көп патрульдік сапарлар жасадық [6 маусым] біз қымыз құты [өрт және маневр] шамамен 400 метрге дейін шықты [3-ші взводтың сержанты Рамон Вальдес қарсы тұзақ құрды. Арги желілері арқылы 66 мм-лік ракеталар атып, соғысып, қайта топтасамыз. Бізді қайтадан өртеп шығаратын артиллерия бар. Бізге бір сағаттан астам уақыт кетті, бірақ бірнеше минуттай көрінді. Біз олардың он жетісін өлтірдік [екінші қатардағы екі әскери сарбаз, Хосе Ромеро мен Андрес Родригес, және үш теңізші минаны орналастыру тобының саперлері шынымен де өлтірілді. Жалпы алғанда, аргентиналықтар ешкімнің жерінде 6000 метр немесе одан аз жерде тұрып, қатаң қорғаныста болды. Аргентиналық позициялар миналанған және қатты патрульделген. 4-полк патрульдік іс-қимылдарды да жүргізді, ал 6-7 маусым түндегі 6-шы полктің B ротасынан корпорал Оскар Николас Альборнос Гуэвара сегіз әскери қызметшімен (жекелей Орландо Эктор Стелла, оның жолбасшысы) подполковник Мигель Москера Гутьеррес басқаратын 1-ші взводтан Мюррелл өзенін кесіп өтіп, Эстансия тауының ауданына жетті, онда олар бірнеше британдық көліктерін байқады, бірақ патруль бірден 3 PARA-дан миномет отына түсті және кері шегінуге мәжбүр болды. 8 маусымда 6-шы полктің B ротасынан корпорал Уго Габино Макдугалл иықтан атылатын Blowpipe зымыранымен Харриерді атып түсірдім деп мәлімдеді. Британдықтар осы күні шайқасқа байланысты зақымдалғандықтан San Carlos жеріне шұғыл қонған GR 3 Harrier (XZ 989) жоғалғанын мойындады. Пилот (эскадрилья басшысы Питер Сквайр) қауіпсіз түрде құлап, құтқарылды, бірақ Харриер жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. Майор Жайметтің B ротасына қосылған 12-ші полк қолдау взводы подполковник Доригон басқаратын, жерден тамақтанып өмір сүретін болады. Жекелей Анхель Рамирес:

«Біз шикі қой етін жедік, қойды сойып, отқа қоятынбыз. Мальвин аралдарындағы топырақ көмірге ұқсайтынын білесіз, ол қара түркі, сіз шұңқыр қазып, от жағып, барлығы бензинге ұқсайды, барлығы жанады. Біз шашлыктан сойылған қой етін жедік, оны жартылай шикі және пісірілген күйінде жедік». 10 маусымда жергілікті уақыт бойынша сағат 2:10-да 45 CDO-ның күшті шайқас патрулі 3-ші взводтың позициясын тексерді. Мюррелл өзенінің жанында болған шайқаста Арнайы күштер сержанттары Марио Антонио Сиснерос пен Рамон Гумерсиндо Акоста қаза тапты, ал «Драконның құйрығы» (Dragon's Tail) маңында Арнайы күштердің екі жауынгері, Корольдік теңізшілерге шабуыл жасауға дайындалып жатқанда жараланды. Британдық әскери тарихшы Брюс Куарри кейінірек былай жазды:

«Жауды танып-білу және мазалау үшін түнде үнемі патрульдер жасалатын. Типик мысалы, 10 маусым таңының басында жіберілген патруль. 45 коммандосының X Ray ротасының лейтенанты Дэвид Стюарт бұрынғы күні өзінің адамына бұйрық берді, және түн ортасына қарай олар дайын болды. Ауыр қаруланған, әр бөлімде екі пулемет, сондай-ақ 66 мм-лік ракеталық гранатометтер мен 2 дюймдік минометтермен, топ айға шуақ түскен түнде шамамен төрт шақырым қашықтықтағы Аргентиналықтардың қозғалысын байқаған төбеге ақырын қозғалды. Жақсы көрінуге байланысты кең аралықта орналасқан, олар тасты жерді көптеген оқ дуңғаларынан жасырып, сағат 04:00-ге [жергілікті уақыт бойынша сағат 1:00] дейін жау позициясының алдындағы ашық жерді кесіп өтуге дайын болды. Ағын су арнасын жасырып, олар төбеге көтеріліп, Аргентиналық бекіністерінің алдындағы тастар арасына орналасты. Жарық күшейткіш түнгі көлемдік көмегімен олар күзетшілердің қозғалысын көре алды. Кенеттен Аргентиналық пулемет атып, теңізшілер минометтен бірнеше жарық шашып, өз пулеметтері мен мылтықтарымен жауап берді. Секундтар ішінде үш Аргентиналық жауынгер және екі [Корольдік] теңізші қаза тапты. Сол жақтағы төбеде басқа да адамдар жүгіріп бара жатқанын көруге болды, және төрт Аргентиналық жауынгер теңізшілердің атысынан құлады. Осы кезде төбедегі Аргентиналық әскерлер оянды және h...»

Түнгі шайқас

Капитан Иэн Гардинердің «Х-Ray» ротасы «Екі қарындасқа» шабуылды бастады, онымен бірге бөлімнің командалық дайындықтан өткен капелланы, Ревд Уинн Джонс RN де болды. Лейтенант Джеймс Келлидің 1-ші взводы «Екі қарындастың» оңтүстік шыңындағы (Ұзын тырнақ) омыртқаның батыс бөлігінің үштен бірін алды, ешқандай шайқас болған жоқ. Бірақ жергілікті уақыт бойынша сағат 23:00-де лейтенант Дэвид Стюарттың 3-ші взводы омыртқадағы өте қатайып қорғалған позицияға тап болды және алға жылжу мүмкін болмады. Аргентинаның 3-ші взводына шабуыл жасауға тырысқан лейтенант Крис Кароудың 2-ші взводы оларға қарсы шабуыл жасады, бірақ артиллерия отының көмегімен шабуыл таратылды. «Х-Ray» ротасы үш-төрт сағат бойы таудың беткейінде тұтқындалып қалды. Теңіз жаяу әскерлерінің атысы таудың бойымен қайта-қайта соқты, бірақ Лламбиас Праваздың Аргентинаның 3-ші взводы, гуарани үндістерінің соғыс айқайын ұрандап, Корольдік теңіз жаяу әскерлерін ұстап тұрды және жергілікті уақыт бойынша таңғы сағат 2:30-ға дейін олардан құтыла алмады. Полковник Эндрю Уайтхед бір ғана ротаның үлкен шығынсыз «Екі қарындасты» басып алуы мүмкін емес екенін түсінді және бөлімнің қалған екі ротасын жеткізді. «Янки» және «Зулу» роталары бастапқыда Мюррелл көпіріне жақын жиналатын позицияларда жасырынып, кейін мұздатылған мина өрісі екені анықталды, осыдан оңтүстік шыңындағы алғашқы шайқаста екі ротада да жарақаттанғандар болмады. Жергілікті уақыт бойынша сағат 12:30-да «Янки» және «Зулу» роталары солтүстік шыңға («Жазғы күндер») шабуыл жасады және екі мылтық взводымен (субтеньенттер Москера Гутьеррес және Перес Гранди басқаратын) екі сағат бойы қатты шайқасқаннан кейін, ауыр пулемет пен миномет отына қарамастан, «Жазғы күндерді» басып алды. Аргентиналық миномет взводының командирі лейтенант Мартелла, бұрын 42 CDO-ның Харриет тауына шабуылын тоқтатуға тырысқанда барлық оқ-дәрісін жұмсағаннан кейін, осы шайқаста қаза тапты. Британдық теңіз жаяу әскерлері аргентиналық минометтердің бомбалауынан жараланған екі взвод командирін жоғалтты. Крис Кук кейінірек: «Маған қарасты үш офицер аралдың екінші жағында бірге ішетінімізді уәделестік, бірақ тек біреуі ғана соңғы нүктеге жетті, ал қалған екеуі оқтырма жарақаттарымен қалды» деді. «Z» ротасының взвод командирі лейтенант Клайв Дитор өзінің 8-ші взводына шақырып, «Жазғы күндерді» басып алу үшін оларды найзамен алға жетеледі және осылайша әскери айқышқа ие болды. Ол кейін: «Біздің ату жылдамдығымызды тыңдай бастадым және оқ-дәріміздің бітіп бара жатқанын түсіндім. Содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыстағы «Қара күзет» тобы туралы кітаптағы бір сөз есіме түсті. Олар тұтқындалып, адиутант орнынан тұрып: «Бұл «Қара күзет» пе? Шабуыл!» деп айғайлады. Бірақ ол неміс пулеметінен екіге бөлінгенін кейін оқығанға дейін есімде жоқ еді. Содан кейін мен тұрып, өздігімнен жүгіріп, «Зулу, Зулу, Зулу!» деп айқайлай бастадым. Бұл біздің ротамыздың, сондай-ақ әкемнің бұрынғы полкінің, Оңтүстік Уэльс шекарашыларының ұрыс айқайы еді» деді. «Екі қарындастың» қалған аргентиналық позицияларындағы шайқас та біршама қиын болды, тағы төрт сағат қатал шайқас қажет болды. Сағат 4:30-да «Екі қарындас» британдықтардың қолына түскені туралы хабарланды. Екінші лейтенант Альдо Эухенио Франко және оның RI 6 взводы, майор Дэвид Каруллоның Панхард бронемашиналар эскадрильясымен бірлесіп жоспарланған қарсы шабуылды тоқтатқаннан кейін, өйткені «Екі қарындастың» қорғаушылары енді шыңдарды ұстай алмады, аргентиналықтардың шегінуін қамтамасыз етті және «Янки» ротасының «C» ротасынан шегінуіне шабуыл жасауына жол бермеді. Аугусто Эстебан Ла Мадрид, майор Кордонға көмектесуге тапсырылған жергілікті резервтегі екінші лейтенант, британдық тарихшы Мартин Миддлбрукқа соңғы қақтығыстар кезінде: «Субтеньент Франконың взводы артқы күзет ретінде қалды, бірақ ол Тэмблдаунға аман-есен оралды» деді. «Янки» ротасын мылтығы мен пулеметімен дәл атып ұстаған рядовой Оскар Исмаэль Полтрониериге Аргентинаның «Батылдық үшін жауынгерлік кресті» (CHVC) ордені берілді, бұл Аргентинаның ерлік үшін ең жоғары наградасы. «Екі қарындасты» басып алғаннан кейін, 45 КОММАНДО айналасындағы аргентиналық позициялардан жауап ату отына ұшырады. Капитан Гардинердің «Х-Ray» ротасы 12 маусым күні Тамблдаун тауынан келген минометтерден кейін тағы бір жарақат алған теңізші (корпораль Франк Мелия) туралы хабарлады. Гардинердің ротасындағы бірнеше теңізшілер, Аргентинаның далалық артиллериясынан «Екі қарындастағы» тасталған бункерлерде жасырынып, 12 және 13 маусым күндері 105 мм және 155 мм снарядтарының жанынан өткеннен кейін есіту қабілетін жоғалтқаннан кейін мүгедек болды. 13 маусымда Аргентинаның A-4 Skyhawk истребитель-бомбалаушылары британдық әуе шабуылынан өтіп, «Екі қарындастың» төменгі батыс беткейіндегі 3-ші командалық бригада штабының маңындағы көліктер мен тікұшақтарға шабуыл жасады, нәтижесінде тікұшақ экипажының бір мүшесі жараланды және үш Gazelle тікұшағына елеулі құрылымдық зақым келді. 14 маусым таңында 45 КОММАНДО «Екі қарындастың» алдыңғы беткейінде 40 КОММАНДО-ның «A» және «C» роталарын және Сапёр төбесінде бекініп жатқан Уэльс гвардиясының ротасын күшейтуге дайындалып жатқанда, 407 көлік бөлімінің Snowcat жүргіш көлігі мина өрісіне тап болды және жүргіш алдындағы қауіп туралы ескерту үшін көліктен түсіп, антиперсоналды минаға басқаннан кейін дереу медициналық эвакуация қажет болды.

Алынған сыйлықтар

Екі қарындасқа жасалған шабуылда көрсеткен батылдығы үшін 45-ші командадан шыққан сарбаздарға бір ДСО, үш Әскери крест, бір Ерекше қызмет медалі және төрт Әскери медаль табысталды. 29-шы команданың бір сарбазына, сондай-ақ M&AW жасағының бір өкіліне Әскери медаль берілді.