Артур Эйхенгрюн: Аспириннің және пластиктердің жасалу тарихы

Кіріспе

Неміс химигі (1867–1949)

Артур Айхенгрюн (13 тамыз 1867 – 23 желтоқсан 1949) – неміс еврей химигі, материалтанушы және өнертапқыш. Ол гонореяға қарсы өте тиімді препарат – Протарголдың жасалуымен, антибиотиктер қолданысқа енгенге дейін 50 жыл бойы стандартты емдеу ретінде қолданылуымен және пластиктер саласындағы новаторлық еңбектерімен танымал: 1903 жылы Теодор Беккермен бірлесіп алғашқы ерітілетін целлюлоза ацетаты материалдарын жасап, оларды "Cellit" деп атады, сондай-ақ осы материалдарды өндіру процесін құрды, бұл инъекциялық қалыптаудың дамуына зор ықпал етті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның салыстырмалы түрде жанбайтын синтетикалық целлюлоза ацетаты лактары, "Cellon" деген атпен сатылып, авиация өнеркәсібінде маңызды рөл атқарды. Ол фотохимияға үлес қосып, Беккермен бірлесіп патент алған целлюлоза ацетаты пленкасын өндіру және дамытудың алғашқы процесін ойлап тапты. Айхенгрюн 1897 жылы аспириннің алғашқы синтезін жүргізгенін мәлімдеген, бірақ бұл мәлімдеме даулы. Көп жыл бойы Bayer аспириннің ойлап табушысы ретінде Айхенгрюннің шәкірті Феликс Хоффманнды көрсетіп келді. Алайда, Хоффманнға қатысты алғашқы сілтемелер 1934 жылы пайда болды және бұл еврейге қарсы ревизионизмнің нәтижесі болуы мүмкін. Айхенгрюннің еңбегі 1999 жылға дейін тарихшылар мен химиктер назарынан тыс қалды, содан кейін Глазгодағы Стратклайд университетінің фармацевтикалық ғылымдар кафедрасының профессоры Вальтер Снейдер бұл мәселені қайта қарастырып, Айхенгрюннің есебінің сенімді және дұрыс екеніне, сондай-ақ аспириннің ойлап табуы үшін Айхенгрюн лайық екеніне тоқталды. Bayer бұл туралы баспасөз хабарламасында жоққа шығарып, аспириннің Хоффманнның еңбегінің нәтижесі екенін мәлімдеді. Айхенгрюннің өнертабысқа қатысты талаптарын растайтын дәлелдер Уолтер Снейдер аспирин синтезінің процесін Айхенгрюн ойлап тапқандығын және оның клиникалық сынақтарын бақылағандығын көрсету үшін, жаңадан ашылған және бұрынғы мұрағаттық материалдарды, соның ішінде хаттарды, патенттерді және зертханалық жұмыстарды пайдаланды. Ол Хоффманнның аспирин синтезінің процесін ойлап тапқандығы туралы ешқандай құжат 1934 жылға дейін, алғашқы синтезден 37 жыл өткен соң жарияланбағанын анықтады. Сонымен қатар, ол төменгі жазбаның сенімділігіне күмән келтіруге негіз тапты, себебі ол нацистік Германияның «ариялану» кезеңінде жарияланған және ацетил эфирінен басқа салицил қышқылының туындыларын сынау туралы дұрыс емес мәлімдеме жасаған. Бұл сілтемеде қандай туындылар сыналғаны нақты көрсетілмеген, бірақ олар бұрын ашылған, бірақ «басқа мақсаттар үшін» синтезделген деп айтылған. Олардың қандай екені туралы ешқандай ақпарат берілмеген, бірақ 1899 жылы Эльберфельдтегі эксперименталды фармакология зертханасының басшысы Генрих Дрезер оларды пропионил, бутирил, валерил және бензоил салицил қышқылы деп атады. Ол бұл туындыларға 1907 және 1918 жылдары да сілтеме жасады. Алайда, салицил қышқылының осы туындылары терапиялық емес мақсаттар үшін синтезделген деген мәлімдеме нақтырақ дәлелдермен расталмады. Хоффманның әріптесі Отто Бонхоффер (ол да Айхенгрюнмен бірге жұмыс істеген) 1900 жылы осы қосылыстардың бірнешеуі үшін АҚШ және Ұлыбритания патенттерін алған. Патенттерден көрініп тұрғанындай, бұл туындылар салицил қышқылының терапиялық құндылығы бар түрін табу мақсатында дайындалған. Снейдер бұл қатеге байланысты 1934 жылғы төменгі жазбаның сенімді емес екеніне тоқталды.

Arthur Eichengrün (13 August 1867 – 23 December 1949) was a German Jewish chemist, materials scientist, and inventor. He is known for developing the highly successful anti gonorrhea drug Protargol, the standard treatment for 50 years until the adoption of antibiotics, and for his pioneering contributions in plastics: co developing (with Theodore Becker) the first soluble cellulose acetate materials in 1903, called "Cellit", and creating processes for the manufacture of these materials which were influential in the development of injection moulding. During World War I his relatively non flammable synthetic cellulose acetate lacquers, marketed under the name "Cellon", were important in the aircraft industry. He contributed to photochemistry by inventing the first process for the production and development of cellulose acetate film, which he patented with Becker. Eichengrün claimed to have directed the initial synthesis of aspirin in 1897, but his claim has been disputed. For many years Bayer credited Felix Hoffmann, Eichengrün's junior, with the invention of aspirin. However, the first attribution of the discovery to Hoffmann appears in 1934, and may have reflected anti Jewish revisionism. Eichengrün's account was largely ignored by historians and chemists until 1999, when Walter Sneader of the Department of Pharmaceutical Sciences at the University of Strathclyde in Glasgow re examined the case and came to the conclusion that indeed Eichengrün's account was convincing and correct and that Eichengrün deserved credit for the invention of aspirin. Bayer denied this in a press release, asserting that the invention of aspirin was due to Hoffmann. Evidence supporting Eichengrün's claims to the invention
Walter Sneader based his claims that Eichengrün both invented the process for synthesizing aspirin and oversaw its clinical testing on old and newly released archived materials, including letters, patents, and lab work. He found that Hoffmann was not credited with inventing the process for synthesizing Aspirin in any documents prior to 1934, 37 years after its initial synthesis. Further he found reason to doubt the footnote's credibility, not just for being published during the "Aryanization" period of Nazi Germany, but for its inaccurate claims about the testing of salicylic acid derivates other than acetyl ester. The vague reference did not specify which derivatives were tested, but claimed they had been discovered earlier but had been synthesized for "other purposes". No indication was given of what the others were, but in 1899 Heinrich Dreser, head of the experimental pharmacology laboratory at Elberfeld, named them in a publication as propionyl, butyryl, valeryl, and benzoyl salicylic acids. He further alluded to these derivatives in 1907 and again in 1918. However, the assertion that these salicylic acid derivates had been synthesized for non therapeutic reasons is demonstrably false. Hoffmann's colleague Otto Bonhoeffer (who also worked under Eichengrün) had been awarded a US and UK patent in 1900 for several of these compounds. The patents indicate that the derivatives were prepared for the exact purpose of finding a salicylic acid derivative with therapeutic value. Sneader concluded that because of this error the 1934 footnote is unreliable.

Протаргол

1897 жылы Байерде Айхенгрун жасаған ақуыз қоспасының күміс тұзы – протаргол гонореяға қарсы жаңа дәрі ретінде пайдаланыла бастады. Протаргол 1940 жылдары сульфаниламидтер мен антибиотиктер қолжетімді болғанға дейін қолданылып келді.

Пластмасса

1903 жылы Айхенгрун Теодор Беккермен бірге целлюлоза ацетатының алғашқы ерігіш түрін жасады. Ол целлюлоза ацетаты материалдарын өндіру процестерін әзірледі және өмірінің қалған бөлігін целлюлоза ацетаты негізіндегі пластик, лак, эмаль және жасанды талшықтардың техникалық және экономикалық дамуына арнады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның салыстырмалы түрде өртке оңай тұтанбайтын синтетикалық целлюлоза ацетаты лактары авиация өнеркәсібі үшін маңызды болды. Ол сондай-ақ, ықпалды инъекциялық қалыптау (инжекциялық қалыптау) әдісін де дамытты. 1904 жылы ол Беккермен бірге алғашқы қауіпсіз пленканы (целлюлоза диацетаты) құрастырып, 1901 жылы олар жасаған, целлюлозаның төмен температурада тікелей ацетилиру арқылы ыдырауын болдырмауға бағытталған процестен патент алды. Бұл ацетилиру дәрежесін бақылауға мүмкіндік берді, соның арқасында толық триацетатқа айналуына жол берілмеді. "Целлит" – бұл ацетонға ерітіліп, одан әрі өңдеуге болатын тұрақты, сынғыш емес целлюлоза ацетаты полимері. Ол целлюлоза диацетатынан кинематографиялық пленка жасау үшін қолданылды, оны 1909 жылдан бастап Eastman Kodak және Pathé Frères қолдана бастады. 1950 жылдары целлюлоза ацетаты пленкасы стандартқа айналды, өйткені ол нитроцеллюлозадан жасалған, өте тұтанғыш және тұрақсыз пленкадан артықшылықтарға ие болды.