Кіріспе
Британдық химик, алғашқы синтетикалық бояуды кездейсоқ ашқанымен танымал. Органикалық химик және Уильям Генри Перкиннің ұлы, сэр Уильям Генри Перкин (12 наурыз 1838 – 14 шілде 1907) – британдық химик және кәсіпкер, ең алдымен анилиннен жасалған алғашқы коммерциялық синтетикалық органикалық бояу – мавеинді кездейсоқ ашқаны үшін белгілі. Безгекті емдеу үшін хининді синтездеуге тырысқанымен сәтсіз аяқталса да, 18 жасында бояулар саласында жетістікке жетті. Перкин бояуды өнеркәсіптік түрде шығару үшін завод құрды. Лидс университетінің бизнес тарихы профессоры Ли Блажик: «Синтетикалық органикалық химия өнеркәсібінің негізін қалап, Перкин сән әлемін революциялауға көмектесті» дейді. Джордж Перкиннің жеті баласының ең кішісі, табысты ағаш шебер. Оның анасы Сара – шотланд тегінен шыққан және бала кезінде Шығыс Лондонға көшіп келген. Ол Джеймс Кук, Томас Джефферсонның анасы Джейн Рэндольф Джефферсон және Джон Уэслимен байланысты Шэдвеллдегі Сент-Полс шіркеуінде крещениеден өтті. 14 жасында Перкин Лондон қалалық мектебіне қабылданды, онда оған Томас Холл сабақ берді, ол оның ғылыми қабілеттерін дамытып, химия саласында мансап қууға ынталандырды. Сол кезде химия әлі де жаңа сабақ болатын: маңызды элементтер ашылғанмен және көптеген қосылыстардағы элементтердің пропорцияларын талдау әдістері бар болса да, қосылыстардағы элементтердің орналасуын анықтау қиын мәселе болып тұрды. Хофманн малярияны емдеу үшін қолданылатын, қымбат бағалы табиғи зат – хининді синтездеудің қалай мүмкін болатыны туралы гипотеза жариялаған еді. Бояуды ойлап тапқаннан кейін Перкин оны өндіру үшін капитал табу, арзан бағамен өндіру, мақта матасын бояу үшін бейімдеу, коммерциялық бояушылардың арасында қабылдануын қамтамасыз ету және оған қоғамдық сұранысты қалыптастыру мәселелерімен бетпе-бет келді. Ол осы барлық салаларда да белсенділік танытты: әкесінен капитал жинауға, ал ағаларын зауыт салуға көндірді; мақтаға арналған бекіткіш құралды ойлап тапты; бояу өнеркәсібіне техникалық кеңес берді және өнертабысын жариялады. Ұлыбританиядағы Виктория патшайымы мен Франциядағы Наполеон III-нің әйелі Евгения патшайымы да осыған ұқсас түсті таңдағанда, сондай-ақ көп мата қолданылатын кринолин белдіктер сәнге енгенде, қоғамдық сұраныс артты. Барлығы сәтті аяқталды: Перкин көп еңбекпен және сәтті уақыт таңдап байлыққа ие болды. Оның өсиеті 1907 жылғы 28 тамызда 86 231 фунт стерлинг 11 пенниге расталды (шамамен £ тең).
the organic chemist and son of William Henry Perkin
Sir William Henry Perkin (12 March 1838 – 14 July 1907) was a British chemist and entrepreneur best known for his serendipitous discovery of the first commercial synthetic organic dye, mauveine, made from aniline. Though he failed in trying to synthesise quinine for the treatment of malaria, he became successful in the field of dyes after his first discovery at the age of 18. Perkin set up a factory to produce the dye industrially. Lee Blaszczyk, professor of business history at the University of Leeds, states, "By laying the foundation for the synthetic organic chemicals industry, Perkin helped to revolutionize the world of fashion." the youngest of the seven children of George Perkin, a successful carpenter. His mother, Sarah, was of Scottish descent and moved to East London as a child. He was baptized in the Anglican parish church of St Paul's, Shadwell, which had been connected to James Cook, Jane Randolph Jefferson (mother of Thomas Jefferson) and John Wesley. At the age of 14, Perkin attended the City of London School, where he was taught by Thomas Hall, who fostered his scientific talent and encouraged him to pursue a career in chemistry. At this time, chemistry was still primitive: although the major elements had been discovered and techniques to analyze the proportions of the elements in many compounds were in place, it was still a difficult proposition to determine the arrangement of the elements in compounds. Hofmann had published a hypothesis on how it might be possible to synthesise quinine, an expensive natural substance much in demand for the treatment of malaria. Having invented the dye, Perkin was still faced with the problems of raising the capital for producing it, manufacturing it cheaply, adapting it for use in dyeing cotton, gaining acceptance for it among commercial dyers, and creating public demand for it. He was active in all of these areas: he persuaded his father to put up the capital, and his brothers to partner with him to build a factory; he invented a mordant for cotton; he gave technical advice to the dyeing industry; and he publicised his invention of the dye. Public demand was increased when a similar colour was adopted by Queen Victoria in Britain and by Empress Eugénie, wife of Napoleon III, in France, and when the crinoline or hooped skirt, whose manufacture used a large quantity of cloth, became fashionable. Everything fell into place: with hard work and lucky timing, Perkin became rich. His will was proved on 28 August 1907 at £86,231 4s. 11d. (roughly equivalent to £ in ).
Отбасы
Перкин 1859 жылы Джон Лиссеттің қызы Джемима Гарриетке үйленді, одан екі ұлы болды (Уильям Генри Перкин және Артур Джордж Перкин). Перкин 1866 жылы Хельман Моллвоның қызы Александрина Каролинаға екінші рет үйленді. Олардың бір ұлы (Фредерик Моллво Перкин) және төрт қызы болды. Барлық үш ұлы да химик болды. Ол 1906 жылы рыцарь атағын алды және сол жылы оның маувеинді ашқандығының 50 жылдығын еске алу үшін құрылған алғашқы Перкин медалімен марапатталды. Ол 1884-85 жылдары Химия өнеркәсібі қоғамының президенті болды. Перкин 46 жыл бойы былғары сатушылар компаниясының мүшесі болды және 1896-97 жылдары компанияның басшысы болып сайланды. Бүгінде Кэйбл-стриттегі Перкиннің үйі орналасқан жерді, Кинг-Дэвид-Лейнмен қиылысатын жерде, және Гринфордтағы Перкин фабрикасын көк тақталар көрсетеді. Эдвард Райлтон Каттернс (1838–1909) салған портрет Стратклайд университетіне тиесілі. 2018 жылдың 12 наурызында Google іздеу жүйесі Перкиннің 180 жылдығына арналған Google Doodle-ді көрсетті.
Уильям Перкин орта мектебі
2013 жылы Гринфордта Уильям Перкин ағылшын шіркеуінің жоғары мектебі ашылды. Мектепті Твифорд шіркеуі академиялық сенім қоры (сонымен қатар Твифорд шіркеуі жоғары мектебін де басқарады) басқарады. Мектеп Уильям Перкиннің құрметіне аталған, ал оның мовеин ашқандығына құрмет ретіндей, мектеп формасы мен түс схемасы лила түсінде жасалған.
Лондон Императорлық колледжі
2007 жылдан бастап, Лондон Император колледжі өз Корольдік жарғысын алғаннан бері, колледждің академиялық киімдері Перкиннің еңбегін құрметтеу мақсатында күлгін түспен жасалған. 2015 жылы колледж президенті, профессор Элис Гаст: «Күлгін түс – бұл талпыныс пен жаңалықтарды ашу рухын, сондай-ақ Император колледжінде білім алған және тәлім алған адамдарға тән қауіп-қатерге баратын мінез-құлқының символы» деді.