Кіріспе

Бағдарламаланған әуе билеттерін резервтеу жүйесі (PARS) – IBM компаниясына тиесілі, кең ауқымды әуе билеттерін резервтеуге арналған қосымша, компьютерлік резервтеу жүйесі, IBM Airline Control Program (ACP) (кейіннен оның ізбасары, Transaction Processing Facility (TPF)) бақылауымен жұмыс істейді. Оның халықаралық нұсқасы IPARS деп аталды. 1960 жылдары American Airlines SABRE резервтеу жүйесі іске қосылғаннан кейін, IBM өзінің тәжірибесін басқа әуе компанияларына ұсынды және көп ұзамай IBM 7074 машинасы негізінде Delta Air Lines үшін Deltamatic және IBM 7080 машинасы арқылы Pan American World Airways үшін PANAMAC әзірледі. 1967/8 жылы IBM әуе компанияларының резервтеу жұмысын PARS жүйесіне біріктірді, ол IBM System/360 отбасының үлкен машиналарында жұмыс істеді және сол кездегі ең ірі әуе компанияларының қажеттіліктерін қанағаттандыра алды (мысалы, United Airlines 1972 жылға қарай 3000-ға жуық резервтеу терминалын онлайн режимінде пайдаланды). 1970 жылдардың басында IBM өзінің PARS резервтеу жүйесін өзгертіп, 370 жүйелері отбасының кіші машиналарында шағын аймақтық әуе компанияларын қолдауға мүмкіндік берді. Жоғары өнімділікке ие PARS операциялық жүйесі ACP (Әуе компанияларын бақылау бағдарламасы) негізінде TPF (Транзакцияларды өңдеу жүйесі) жүйесіне дамыды. Осыған байланысты, TWA компаниясы өз жүйесін сату кезінде PARS атауын туристік агенттіктерге таныстыру үшін маркетингтік мақсатта қолданды. Swiss International Air Lines және Brussels Airlines компаниялары 2016 жылдың басынан бастап PARS жүйесін пайдалануды тоқтатты. Иранның ұлттық әуе компаниясы IranAir 2000 жылдың басында 2000 жылғы (Y2K) мәселесіне байланысты IBM ACP/IPARS жүйесін пайдалануды тоқтатты. CPARS (Compact Programmed Airlines Reservations) жүйесі шағын әуе компаниялары қолданды (мысалы, Icelandair). PARS-ке қарағанда, оның басқа да шектеулері болды, соның бірі – брондау мерзімінің 90 күнге дейін ғана шектелуі.