Кіріспе

Apple Copland операциялық жүйесі – 1994 және 1996 жылдар аралығында Macintosh компьютерлері үшін Apple компаниясы әзірлеген, бірақ коммерциялық тұрғыда жарық көрмеген операциялық жүйе. Ол бастапқыда System 8, кейін Mac OS 8 деген атпен шығару жоспарланған. Ескірген System 7 жүйесінің қазіргі заманғы мұрагері ретінде жоспарланған Copland қорғалған жад, алдын ала көп тапсырмалы режим және бірнеше жаңа операциялық жүйе мүмкіндіктерін ұсынды, сонымен бірге қолданыстағы Mac бағдарламаларымен үйлесімділікті сақтады. Copland-тың алдын ала жоспарланған, Gershwin кодовый аты бар мұрагері, бағдарламалық деңгейде көп тізбектілікті (multithreading) қосатын одан да жетілдірілген мүмкіндіктерді енгізуді көздеген. Дамыту жұмысы 1994 жылдың наурыз айында ресми түрде басталды. Келесі бірнеше жылда Copland-тың көрсетілімдері көптеп жарияланып, Mac пайдаланушыларын объектіге бағытталғандық, қателерге қарсы тұру және көп тапсырмалылық сияқты операциялық жүйе тұжырымдарымен таныстырды. 1995 жылдың тамызында Apple компаниясының аға вице-президенті Дэвид Нагель Macworld Expo көрмесінде Copland 1996 жылдың ортасында шығарылатынын мәлімдеді. Келесі мамыр айында Гил Амелио Copland компанияның басты назарында екенін және жыл соңында жарық көретінін айтты. Бірақ ішкі жағынан даму процесі корпоративтік қызметкерлердің және жобаны басқарудың тиімсіздігінен туындаған мәселелерге толы болды. Дамудың маңызды кезеңдері мен бағдарламашыларға арналған шығарылым мерзімдері бірнеше рет орындалмады. Элен Хэнкок жобаны дұрыс жолға қою үшін шақырылды, бірақ ол оның аяқталуы мүмкін емес екеніне тез жете білді. 1996 жылдың тамызында Copland жобасы тоқтатылғаны және Apple компаниясы жаңа операциялық жүйе іздеу үшін компаниядан тыс қарастыратыны туралы хабарланды. Көптеген нұсқалардың ішінде NeXTSTEP таңдалды және оны алу үшін 1997 жылы NeXT компаниясы сатып алынды. Осы аралықта NeXTSTEP Mac-ке көшірілді, ал Apple 1997 жылы Copland компоненттеріне негізделген, көбінесе ескі технологияларды қолданған Mac OS 8 және 1999 жылы Mac OS 9 жүйелерін шығарды. Mac OS X 2001 жылы Apple компаниясының келесі буын операциялық жүйесіне айналды. Copland даму процесі мүмкіндіктердің артық көбеюінің (feature creep) мысалы ретінде сипатталды. 2008 жылы PC World Copland-ты ақпараттық технологиялар (IT) тарихындағы ең ірі жобалардың сәтсіздіктері тізіміне қосты.

Mac OS мұрасы

Коплендтің тарихы Mac OS мұрасын түсінуден және оның шешілуге тиіс архитектуралық мәселелерінен басталады. 1984 жылы шыққан Macintosh және оның операциялық жүйесі бастапқыда бір пайдаланушы, бір тапсырманы орындайтын жүйе ретінде жобаланған, бұл аппараттық құрылғыны дамытуды едәуір жеңілдетуге мүмкіндік берді. Бұл бір қолданбалық модельдің тікелей салдары ретінде Mac-тің алғашқы әзірлеушілері өнімділікті арттыруға мүмкіндік беретін бірнеше қарапайымдылықтарды пайдалана алды, тіпті әлдеқайда қымбат Lisa-дан да жылдам жұмыс істеді. Бірақ бұл жобалау болашақта кеңейтуге қатысты бірнеше мәселелерге әкелді. Инженерлер бір уақытта тек бір бағдарлама жұмыс істейді деп есептегендіктен, қайта кіру концепциясын ескермеуге мүмкіндік алды, яғни бағдарламаның (немесе кодтық кітапхананың) кез келген сәтте тоқтатылып, басқа бір нәрсе жасау үшін сұралып, содан кейін бастапқы тапсырмаға оралу қабілеті. Қайта кіру үшін кез келген жергілікті деректер мен күй басқа бағдарлама кодты шақырғанда сақталуы керек, ал қайта кіру қажет болмаса, күйді сақтаудан бас тартуға болады. Мысалы, QuickDraw жағдайында жүйе кітапханада күй туралы ақпаратты сақтай алады, мысалы, терезенің қазіргі орны немесе жол стилі, бұл тек жұмыс істеп тұрған бағдарламаның бақылауында ғана өзгеретінін біледі. Бір қадам алға жылжыта отырып, инженерлер осы күйдің көп бөлігін QuickDraw-та емес, қолданбада қалдырды, осылайша қолданба мен кітапхана арасында осы деректерді көшіру қажеттілігін жойды, бағдарлама осы параметрлерге өзгерістер енгізе алады және QuickDraw осы деректерді іздеу арқылы табады. қолданбалар ішіндегі белгілі орындардағы осы мәндер. Бұл жадты ортақ пайдалану концепциясы мәселелер мен құлаулардың маңызды себебі болып табылады. Егер қолданбалық бағдарлама осы ортақ орындарға дұрыс емес деректерді жазса, ол QuickDraw-тың құлауына, соның салдарынан компьютердің құлауына әкелуі мүмкін. Сол сияқты, QuickDraw-тағы кез келген мәселе қолданбадағы деректерді жоюға әкелуі мүмкін, бұл тағы да құлауға соқтырады. Бір қолданбалы операциялық жүйе үшін бұл өлімге әкелетін шектеу емес, өйткені бұл жағдайда кез келген мәселе қолданбаны немесе компьютерді қайта іске қосуды талап етеді. Басқа бір маңызды мәселе – алғашқы Mac-терде жадты басқару блогы (MMU) болмады, бұл бірнеше негізгі қазіргі мүмкіндіктердің болуын болдырмады. MMU бағдарламалардың басқа бағдарламалардың жадына кездейсоқ түрде жазуына жол бермеу үшін жадты қорғайды және деректерді кітапханалар арасында оңай беруге мүмкіндік беретін ортақ жадты қамтамасыз етеді. Ортақ жад болмағандықтан, API операциялық жүйе мен қолданбаның барлық жадты ортақ пайдалануы үшін жазылды, бұл QuickDraw-қа қолданбаның жадында сызық сызу режимі немесе түсі сияқты параметрлерді қарауға мүмкіндік береді. Бұл шектеулер бір уақытта бірнеше бағдарламаның көп тапсырмалы жұмыс істеуін қолдауды қиын етеді, операциялық жүйе мен қолданба кодтарының барлығын қайта жазбастан. Бірақ мұндай жағдайда жүйе қолданыстағы аппараттық құралдарда қабылдауға келмейтіндей баяу жұмыс істейтін болар еді. Оның орнына Apple 1987 жылы MultiFinder деп аталатын жүйені қабылдады, ол бұрынғыдай компьютерді басқаруды жұмыс істеп тұрған қолданбада ұстап тұрды, бірақ қолданбаны екіншісіне жылдам ауыстыруға мүмкіндік берді, әдетте оның терезесін басу арқылы. Алдыңғы планға шықпаған бағдарламаларға уақыт-уақытпен орындалуға қысқа уақыт беріледі, бірақ бұрынғыдай, бүкіл процесті операциялық жүйе емес, қолданбалар басқарады. Операциялық жүйе мен қолданбалардың барлығы бір жад кеңістігін бөліскендіктен, олардың кез келгеніндегі қате бүкіл операциялық жүйені бұзып, машинаны құлатуы мүмкін. MultiFinder-де кез келген жердегі кез келген қате барлық жұмыс істеп тұрған бағдарламаларды құлатады. Бірнеше қолданбаны іске қосу құлау мүмкіндігін арттырады, бұл жүйені ықтимал түрде осал етеді. Мәселенің ауырлығын арттыратын нәрсе – операциялық жүйеге функцияларды қосу үшін қолданылатын жаңарту механизмі, CDEV және INIT немесе Басқару панельдері мен кеңейтулер. Үшінші тарапты әзірлеушілер де осы механизмді экран сақтағыштарды және иерархиялық Apple мәзірін қосатын мүмкіндіктерді қосу үшін пайдаланады. Кейбір үшінші тараптың басқару панельдері, After Dark пакеті сияқты, кең таралған. Бұл жапсырмаларды пайдалану үшін стандарт болмағандықтан, Apple-дің өздерінің ОЖ-ға қосылған қосымшаларын қоса алғанда, осы қосымшалардың бірнешеуі бірдей жапсырмаларды қолданады және бір-біріне кедергі келтіреді, бұл тағы да құлауларға әкеледі.

Копландтың жобалау

Copland Mac OS-ті Nukernel деп аталатын микроядроға негіздеме жасалды, ол қолданбаларды іске қосу және жадты басқару сияқты негізгі тапсырмаларды орындайтын, ал қалған барлық тапсырмаларды серверлер деп аталатын жартылай арнайы бағдарламаларға жүктейтін. Мысалы, желілік және файлдық қызметтерді ядро өзі емес, серверлер қамтамасыз ететін, оларға қосымшалар аралық байланыс арқылы сұраулар жіберілетін. Copland жүйесінің толыққанды құрамы Nukernel, әртүрлі серверлер және белгілі классикалық Macintosh бағдарламалау интерфейсін іске асыру үшін қолдау кітапханаларынан тұрады. Қолданбалық қызметтер ресми түрде Кооперативтік бағдарламаның мекенжай кеңістігі деп аталатын бірыңғай бағдарлама арқылы ұсынылады. Mac бағдарламалары System 7 жүйесіндегідей, қайта кіруге болмайтын Toolbox шақыруларын пайдаланатын кооперативтік тапсырмалар ретінде жұмыс істейді. Ең жаман сценарий – CPAS ортасындағы қосымшаның құлауы, осымен бірге бүкіл ортаны құлатуы. Бірақ бұл жүйенің толық құлауына әкелмейді, ал Кооперативтік бағдарламаның мекенжай кеңістігі автоматты түрде қайта іске қосылады. Copland ескеріліп жазылған жаңа қосымшалар жүйелік серверлермен тікелей байланыса алады, соның арқасында өнімділік және кеңейтімділік жағынан көптеген артықшылықтарға ие болады. Олар сондай-ақ ядромен жеке бағдарламаларды немесе жіптерді іске қосу үшін байланыса алады, олар қазіргі заманғы операциялық жүйелердегідей қорғалған жадта жеке процестер ретінде жұмыс істейді. Бұл жеке қосымшалар QuickDraw сияқты қайта кіруге болмайтын шақыруларды пайдалана алмайды, сондықтан пайдаланушы интерфейсі болмауы мүмкін. Apple үлкен бағдарламалардың пайдаланушы интерфейсін қарапайым Macintosh қолданбасына орналастыруды ұсынды, содан кейін жұмысшы жіптерді сыртқы түрде іске қосады. Copland толыққанды PowerPC (PPC) сүйемді. System 7 PowerPC-ге үлкен табыспен көшірілді; жүйенің үлкен бөлігі PPC коды ретінде жұмыс істейді, соның ішінде жоғары деңгейдегі функциялар, мысалы, пайдаланушы интерфейсі құралдар қорының басқарушылары, және төмен деңгейдегі функциялар, мысалы, үзілістерді басқару. Жүйеде эмуляцияда жұмыс істеуге жеткілікті 68k коды қалды, әсіресе пайдаланушы қолданбалары үшін, бірақ операциялық жүйе екі ортаның арасында кейбір деректерді түрлендіруі керек. Атап айтқанда, Mac OS-ке әрбір шақыру 68k және PPC үзіліс жүйелері арасында түрлендіруді қажет етеді. Бұл түрлендірулерді жою жалпы жүйелік өнімділікті жақсартады. 1996 жылғы WWDC-де инженерлер жүйелік шақырулар 50%-ға дейін жылдам орындалады деп мәлімдеді. Copland сонымен қатар жақында анықталған Common Hardware Reference Platform немесе CHRP-ге негізделген, ол Mac аппараттарын әртүрлі компаниялар құрастыра алатын және басқа операциялық жүйелерді (Solaris және AIX көптеген аталғандардың екеуі) іске қоса алатын деңгейге дейін стандарттады. Бұл сол кездегі кең таралған тақырып болды; көптеген компаниялар тез арада басымдыққа ие болып отырған "Wintel" платформасына балама ұсыну үшін стандартталған платформаларды анықтау үшін топтар құрды. Мысалдарға 88open, Advanced Computing Environment және AIM альянсы кіреді. Copland-тің дамуы мен қабылдауына қарсы тұруға арналған негізгі екінші жүйелік эффект – осы функциялардың барлығын қарапайым Mac-ке орналастыру болды. System 7.5 қазірдің өзінде шамамен 2,5 мегабайт (МБ) оперативті жадыны пайдаланады, бұл қазіргі заманғы машиналардың жалпы оперативті жадының елеулі бөлігі. Copland екі жүйенің қосындысы, өйткені оның түпнұсқалық негізі сонымен қатар System 7.5 толық көшірмесі бар Blue Box-ты қамтиды. Copland осылайша Mach-тан шабыттанған жад басқару жүйесін қолданады және ортақ кітапханаларға көп сүйенеді, мақсаты – шамамен 50%-ға 7.5-тен үлкен болу.

Қызғылт және көк

1988 жылдың наурыз айында Apple компаниясының техникалық орта буын басшылары Mac OS-ті дамытудың болашақ бағытын жоспарлау үшін қаладан тыс жиын өткізді. Идеялар индекс карточкаларына жазылды; қысқа мерзімде іске асыруға жеткілікті қарапайым болып көрінген мүмкіндіктер (мысалы, пайдаланушы интерфейсіне түс қосу) көк карточкаларға жазылды; ұзақ мерзімді мақсаттар – мысалы, алдын ала көп тапсырмалылық – қызыл карточкаларға жазылды; ал объектіге бағытталған файлдық жүйе сияқты алыс перспективадағы идеялар – қызыл карточкаларға жазылды. Көк және қызыл карточкалардағы идеяларды әзірлеу параллель түрде жүргізілуі керек еді, ал бастапқыда екі жоба «көк» және «қызыл» деп аталды. Apple компаниясы «көк» командасының (кейіннен «Сары Суасты Кемесі» фильміндегі кейіпкерлердің атын алған «Көк Дөңгелектер» деп аталатын) 1990–1991 жылдар аралығында Macintosh операциялық жүйесінің жаңартылған нұсқасын шығаруды, ал «қызыл» команданың 1993 жыл шамасында жаңа операциялық жүйені шығаруды жоспарлады. «Көк» команда 1991 жылдың 13 мамырында System 7 деп аталған өнімді тапсырды, бірақ «қызыл» команда «екінші жүйе әсерінен» зардап шекті және оның шығарылу күні белгісіз болашаққа ықпалдасты. Мұның себептерін уақыт өте келе Apple компаниясында кең таралған проблемаларға байланысты табуға болады; «қызыл» жоба кешіктірілгендіктен, оның инженерлері «көк» командасына өтті. Бұл «қызыл» командасын үнемі штаттық мәселелермен күрестіріп, жоғары штат айналымына байланысты проблемалардан зардап шектірді. Менеджмент осы сияқты техникалық даму мәселелерін елемеді, нәтижесінде жұмыс істейтін өнімді тапсыруда үнемі проблемалар туды. Осы уақытта жақында шыққан NeXTSTEP бағдарламасын әзірлеушілер арасында үлкен қызығушылық туды. Алғашында «қызыл» құрамына кіретін мүмкіндіктер «қызыл» командасына қосылды, ал «қызыл» жобасы («Raptor» деп те аталды) ақырында тоқтатылды. Бұл мәселе де Apple компаниясында осы кезеңде жиі кездесетін; «келесі үлкен жаңалықты» қуу үшін орта буын менеджерлері жобаларына жеткілікті бақылаусыз жаңа мүмкіндіктер қосты, бұл мүмкіндіктердің артық болуына байланысты үлкен проблемаларға әкелді. «Қызыл» жобасының дамуы ақырында соншалық деңгейде баяулады, жоба тоқтап қалғандай көрінді.

Талигент

1991 жылдың 12 сәуірінде Apple компаниясының бас директоры Джон Скалли IBM PS/2 Model 70 компьютерінде іске қосылған Pink жүйесінің құпия демонстрациясын IBM делегациясына көрсетті. Жүйе толыққанды жұмыс істемегенімен, ол компьютерде іске қосылған 7-ші жүйеге ұқсас болды. IBM бұл ұсынысқа қатты қызығушылық танытты және келесі бірнеше айдың ішінде екі компания жүйені одан әрі дамыту үшін одақ құрды. Бұл күш-жігер 1992 жылдың басында "Талигент" деген жаңа атпен жарияланды. Сол кезде Скалли Apple компаниясының Pink-ті шығару мүмкіндігіне қатысты алаңдаушылығын былай түйіндеді: "Біз компьютер индустриясындағы маңызды ойыншы болғымыз келеді, емес, тек бір салалық ойыншы ғана. Мұны істеудің жалғыз жолы – тағы бір маңызды ойыншымен жұмыс істеу". Жаңа бірлескен компаниядағы ішкі тартыстар аңызға айналды, ал Apple-дегі Pink-ке қатысты проблемалар оған қарағанда мардымсыз болып көрінді. Apple қызметкерлері нәтиже тек IBM-нің жобасы болатынын көрсететін графикалық суреттер салынған футболкалар жасады. 1995 жылдың 19 желтоқсанында Apple компаниясы жобадан ресми түрде бас тартты. IBM Taligent-ті өздігінен дамытуды жалғастырды және ақырында өзінің қосымшаларын жасау бөлігін "CommonPoint" деген жаңа атпен шығарды. Бұл жобаға қызығушылық аз болды және бірнеше ай ішінде IBM каталогтарынан мүлдем жоғалып кетті.

Әдеттегідей жұмыс

Талигенттің жұмысы жалғасып жатқанда, бастапқы операциялық жүйенің құрылымын жақсартуға бағытталған жұмыс өте аз болды. Осы кезеңде бірнеше жаңа жобалар қолға алынды, мысалы, «Жұлдыз жолы» жобасы – System 7 және оның негізгі қосымшаларын Intel үйлесімді x86 машиналарына көшіру, ол ішкі демонстрация деңгейіне жетті. Бірақ Талигент әлі де маңызды мәселе болғандықтан, жаңа операциялық жүйе жобаларына инерция беру қиын болды. Оның орнына Apple компаниясының Blue тобы сол негізгі операциялық жүйеге жаңа мүмкіндіктерді қосуын жалғастырды. 1990 жылдардың басында Apple жүйеге бірқатар маңызды жаңа пакеттерді ұсынды: олардың ішінде QuickDraw GX, Open Transport, OpenDoc, PowerTalk және тағы да басқалары бар. Көптеген жағдайларда бұл пакеттер бастапқы операциялық жүйеден әлдеқайда үлкен болды. Кішкентай жабдықтамалармен де болған тұрақсыздық мәселелері осы пакеттердің көлемі мен талаптары артып келе жатқан сайын ушыға түсті. 1990 жылдардың ортасына қарай Mac тұрақсыздығымен және жиі құлаумен әйгілі болды. Операциялық жүйенің тұрақсыздығы күшейгенде, Талигент оны толық қайта кіру, алдын ала көп тапсырмалы және қорғалған жад негізінде жаңартады деген жауап дайын болды. Талигенттің жұмысы сәтсіз аяқталғаннан кейін Apple ескірген операциялық жүйемен және нақты шешімдерсіз қалды. 1994 жылға қарай Windows 95-тің жақын арада шығарылуына байланысты баспасөз қызығушылығы артып, Apple-дің осы шақырыққа жауап бере алатындығына күмән тудыра бастады. Баспасөз компанияға қарсы бұрылып, Apple-дің жаңа жобаларын болашақта сәтсіздікке ұшырайтын жобалар ретінде көрсетті.

Тағы бір рет

Осы қысымды, Taligent-тің құлдырауын, қолданыстағы операциялық жүйенің проблемаларының күшеюін және 1994 жылдың соңында System 7.5-тің шығуына байланысты, Apple басшылығы он жылдық операциялық жүйенің өзінің мерзіміне жеткенін шешті. Бұл проблемаларсыз жаңа жүйе қажет болды, және оны жылдам әзірлеу қажет еді. Қолданыстағы жүйенің көп бөлігін қайта жазу қиын болғандықтан, Apple осы мәселеге екі кезеңдік тәсіл қолданды. Бірінші кезеңде қолданыстағы жүйе көп тапсырмалы және қорғалған жадты қолдайтын жаңа ядролық операциялық жүйеге көшіріледі. QuickDraw сияқты қолданыстағы кітапханаларды жаңа жүйеге қайта жазуға көп уақыт кеткенімен қатар, оларды қайта кіруге болатындай етіп түрлендіру мүмкін болмады. Оның орнына, бір паравиртуалды машина – Blue Box, қолданбалар мен QuickDraw сияқты ескі кодты бір жад блогында сақтайды, осылайша олар бұрынғыдай жұмыс істей береді. Blue Box ерекше Copland жад кеңістігінде жұмыс істейді, сондықтан Blue Box ішіндегі ескі қолданбалар немесе кеңейтімдер бүкіл машинаны құлатуға қабілетсіз. Жоспардың келесі кезеңінде, жаңа ядро орнатылып, осы негізгі жаңарту шығарылғаннан кейін, даму ескі кітапханаларды жаңа формаға қайта жазуға көшеді, олар жаңа ядрода тікелей жұмыс істей алады. Осы кезде қолданбаларға қосымша заманауи мүмкіндіктер беріледі. Музыкалық кодтау жүйесінде System 7.5 "Моцарт" деп аталса, оның ізбасары композитор Аарон Копландтың құрметіне "Copland" деп аталды. Ал оның ұсынылып отырған ізбасары – Гершвин, жүйенің толыққанды заманауи платформаға көшірілу процесін аяқтауға тиіс болған, бірақ Гершвин бойынша жұмыс ресми түрде басталған жоқ.

Даму

Копленд жобасын алғаш рет 1994 жылдың мамырында Дэвид Нагель жариялады. Жыл бойы Apple жаңа жүйенің қалай болады екенін көрсететін бірнеше макеттерді түрлі журналдарға ұсынды және компанияның осы жобаға толыққанды берілгенін үнемі айта келді. Алайда, жыл соңына дейін әзірлеушілерге арналған нұсқа шығарылмады. Pink жобасының даму кезінде болғандай, Apple-дің әзірлеушілері жаңа жүйеде жұмыс істеу үшін өз жобаларынан бас тарта бастады. Орта буын менеджерлері мен жоба жетекшілері өздерінің жобасы жүйенің табысы үшін өте маңызды екенін мәлімдеп, оны Copland әзірлеу арнасына көшірді. Осылайша, оны тоқтату мүмкін болмады, тіпті қызметкерлер Copland-тың басқа бөлігінде жұмыс істеуге жіберілді. Бұл процесс келесі жылға қарай күш алды. «Олар қандай да бір қызықты нәрсе көрсе, оны ОС-ке енгізу керек болды», – деді бағдарламалық өнімдер индустриясы туралы Softletter бюлетенін шығаратын Джеффри Тартер. «Apple компаниясының түккілдерінде Apple өнімдерімен ешқандай қатысы жоқ, қызықты нәрселер жасап жүрген шағын топтар жетерлік болды». Соның салдарынан, жаман шеңбер пайда болды: мүмкіндіктерді қосу мерзімдерді ықпалдастырғанда, Apple қымбат кешігулерді ақтау үшін одан да көп функцияларды уәделеуге мәжбүр болды. Бұған қоса, бұл Сизиф еңбегіне ұқсас үлгі компанияның бір де бір қадамнан қалыспауы тиіс болатын кезде жалғасты. Бір салалық сарапшы: «Ойынның мәні – жүздеген пайдалы мүмкіндіктердің орнына, ең тартымды үш-төрт мүмкіндікке дейін қысқарту. Мен мұның болып жатқанына көз жеткізе алмаймын», – деп атап өтті. «Жинақ» кеңейген сайын оны сынау қиынға соқты, тіпті инженерлер 1995 жылы Apple компаниясының 1996 жылғы шығарылым күнінің үмітсіз оптимистік екенін айтты: «Келесі жылы Copland шығарылмайды. Мен оның 1997 жылы шығатынына үміттенемін». 1996 жылдың ортасында Copland басқа операциялық жүйелер үшін, соның ішінде Windows NT үшін жазылған қосымшаларды іске қосуға қабілетті екендігі туралы ақпарат тарады. Copland инженерлері бұл мүмкіндікті растағанмен, Copland жобалық басқаруы оны ресми түрде жоққа шығарды. Бұл мүмкіндік үш жылдан астам уақыт бойы әзірленгендігі айтылды. Бір пайдаланушы Copland әзірлеу тобының мүшелері осы жоспарлар туралы айтқандарын мәлімдеді. Кейбір сарапшылар бұл мүмкіндіктің Apple-дің корпоративтік нарыққа енуін арттыратынын болжады, ал басқалары бұл «ойын аяқталды» және Mac платформасының маңыздылығын жоғалтқанының белгісі екенін айтты.

Жасаушы нұсқасы

1996 жылғы WWDC-де Apple компаниясының жаңа бас директоры Гил Амелио негізгі баяндаманы қазір System 8 деп аталатын Copland туралы айтуға толығымен арнады. Ол бірнеше рет Apple инженериясының жалғыз басты бағыты осы екенін және бірнеше ай ішінде әзірлеушілерге жеткізілетінін, ал толық нұсқасы 1996 жылдың соңында жоспарланғанын мәлімдеді. Конференцияда жұмыс істейтін жүйенің демо нұсқалары көрсетілген жоқ. Оның орнына, технологияның әртүрлі бөліктері мен пайдаланушы интерфейсі, пакетке кіретін (мысалы, жаңа файлдарды басқару терезесі) көрсетілді. Негізгі жүйенің технологиясының аз бөлігі ғана көрсетілді, ал бір жыл бұрын көрсетілген жаңа файлдық жүйе мүлде болған жоқ. Жаңа операциялық жүйені пайдаланудың жалғыз жолы – әзірлеушілер зертханаларында уақыт резервтеу еді. Бұл жақсы нәтиже бермеді: көрмеге келгендердің көпшілігі микроядроның жетілмегендігіне, әсіресе симметриялық мультипроцессордың жоқтығына шағымданып, оны бірнеше ай ішінде шығарылатын жүйеге қосу өте қиын болатынын айтты. Содан кейін Амелио сахнаға қайта оралып, осы мүмкіндікті мүмкіндіктер тізіміне қосатынын мәлімдеді. 1996 жылдың тамызында "Developer Release 0" таңдалған бірнеше серіктестерге жіберілді. Жағдайды түзетуге үміттене отырып, Амелио National Semiconductor компаниясынан Эллен Хэнкокты жалдап, Айк Нассиден инженерлік жұмыстарды алып, Copland әзірлемесін дұрыс жолға қойды. Бірнеше айлық жұмыстан кейін Хэнкок жағдайдың үмітсіз екеніне көз жеткізді; қазіргі даму және инженерия деңгейін ескере отырып, Copland ешқашан шығарылмайды деп сенді. Оның орнына, ол Copland-тегі әртүрлі пайдаланушыға бағытталған технологияларды бірнеше кезеңмен шығаруды ұсынды, бір үлкен шығарылымның орнына. Осы технологиялардың артындағы ескірген инфрақұрылымды жаңарту үшін Амелио компаниядан тыс жаңа операциялық жүйе іздеуді ұсынды. Қарастырылған кандидаттар Sun-нің Solaris және Windows NT болды. Хэнкок Solaris-ті ұсынса, Амелио Windows-ты басып айтты. Амелио тіпті Билл Гейтске қоңырау шалып, идеяны талқылады, ал Гейтс Microsoft инженерлерін QuickDraw-ты NT-ге көшіру жұмысына тартылуға уәде берді. Apple компаниясы 1996 жылдың тамызында Copland жобасын ресми түрде тоқтатты. Әзірлеушілерге арналған дискілердің қаптамасы басылып шыққан, бірақ дискілер әлі де дайын болмаған. Be компаниясымен ұзақ келісімдерден және Sun Microsystems компаниясымен бірігу туралы қауесеттерден кейін, Apple компаниясының 1996 жылдың желтоқсанында NeXT компаниясын сатып алып, Стив Джобсты кеңесші ретінде тартатыны туралы хабарлама көпшілікті таң қалдырды. Амелио олардың "Plan B емес, Plan A-ны таңдағанын" айтты. NeXTSTEP-ті Macintosh платформасына көшіру жобасы Rhapsody деп аталды және Apple компаниясының платформааралық операциялық жүйе стратегиясының ядросы болды. Бұл OpenStep-тің PowerPC, Intel x86 және DEC Alpha процессор архитектураларына қолдауын және Windows NT-де жұмыс істейтін OpenStep кітапханаларын қамтиды. Бұл, іс жүзінде, Macintosh әзірлеушілері үшін Windows бағдарламалық жасақтама нарығын ашты, өйткені олар кітапхананы Apple-ден өнімдерімен бірге тарату үшін лицензиялай алады немесе оның орнатылғанын күте алады.

Мұра

Ханкоктың жоспарына сәйкес, 7.5 жүйесі Copland-тің бірнеше элементтерін интеграциялаумен жалғасты. System 7, 7.6 нұсқасы шыққан кезде Mac OS 7 деп аталды, онда тұрақтылық және өнімділік жақсартылды. Жаңа көп жіпті Finder және тақырыптарды қолдау (әдепкі бойынша Platinum) сияқты көптеген Copland мүмкіндіктері Mac OS 7.7 бета нұсқасына енгізілді, бірақ ол Mac OS 8 деп қайта аталды және осы атаумен шығарылды. Джобс қайтып келгеннен кейін, 8-ші нұсқаға аталғандық Apple-ге үшінші тарап өндірушілерінің System 7 лицензиясын тоқтатуға және Macintosh клондарының нарығын жабуға мүмкіндік берді. Кейіннен Mac OS 8.1 жаңа файлдық жүйені қосты, ал Mac OS 8.6 шектеулі алдын ала міндеттерді қолдау үшін наноядроны жаңартты. Оның интерфейсі Multiprocessing Services 2.x және одан кейінгі нұсқалары, бірақ процестерді бөлу жоқ және жүйе процестер арасындағы ынтымақтастық көп тапсырмалылықты қолданады. Multiprocessing Services-ті білетін процестердің өзі Blue Box-та орындалатын бөлігіне ие, бұл тапсырма барлық бір жіпті бағдарламаларды орындайды және 68k кодын орындай алатын жалғыз тапсырма. Rhapsody жобасы бірнеше Developer Preview нұсқасынан кейін тоқтатылды, Macintosh емес платформаларда жұмыс істеуге қолдау алынып тасталды және ол Mac OS X Server 1.0 ретінде шығарылды. 2001 жылы бұл негіз Carbon кітапханасымен және Aqua пайдаланушы интерфейсімен біріктіріліп, қазіргі заманғы Mac OS X өнімін құрады. Mac OS X 10.4 (Tiger) Intel нұсқасынан бұрынғы Mac OS X нұсқалары Mac OS-тің ескі нұсқалары үшін жазылған қосымшаларды іске қосу үшін Classic түріндегі тамырсыз Blue Box тұжырымын қолданды. Copland демонстрацияларында алғаш рет пайда болған бірнеше мүмкіндіктер, соның ішінде кіріктірілген интернет-браузер, папкалар жиынтығы және бейнеконференцияларды қолдау, Mac OS X-тің келесі нұсқаларында Spotlight, Safari, Stacks және iChat AV ретінде қайта пайда болды, бірақ әр мүмкіндіктің іске асылуы мен пайдаланушы интерфейсі өте ерекше.