Дон Мартин – американ суретші, «Mad» журналындағы еңбектерімен танымал. 1956-1988 ж. сатиралық суреттерімен көзге түсті. Биографиясы, шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық суретші-карикатурист Дон Мартин (18 мамыр 1931 – 6 қаңтар 2000) – 1956 жылдан 1988 жылға дейін «Mad» журналында ең көп жарияланған американдық суретші-карикатурист. Оның үлкен танымалдылығы мен ықпалы соншалық, журнал Мартинді «Mad журналының ең қатыгез суретшісі» деп жариялаған.
American cartoonist
Don Martin (May 18, 1931 – January 6, 2000) was an American cartoonist whose best known work was published in Mad from 1956 to 1988. His popularity and prominence were such that the magazine promoted Martin as "Mad's Maddest Artist."
Алғашқы жылдар
1931 жылы 18 мамырда Нью-Джерси штатының Патерсон қаласында дүниеге келіп, жақын маңдағы Бруксид және Мористоун қалаларында өскен Мартин 1949 және 1951 жылдар аралығында Ньюарк көркем және өнеркәсіптік өнер мектебінде иллюстрация және бейнелеу өнерін оқыды. Кейін 1952 жылы Филадельфиядағы Пенсильванияның Бейнелеу өнер академиясын бітірді. 1953 жылы ол түрлі офсеттік баспа клиенттеріне макеттер мен техникалық материалдарды дайындаудан бұрын қысқа мерзімге терезе безендіруші және рама жасаушы болып жұмыс істеді, содан кейін еркін карикатурист және иллюстратор ретінде мансабын бастады. Мартиннің жұмысы алғаш рет 1956 жылдың қыркүйек айындағы «Mad» журналында жарияланды. Мартин өмірі бойы көздерімен мәселелерге тап болды. Ол екі рет мүйіз қабықшасын алмастыру операциясын жасады: біріншісі 1949 жылы, 18 жасында, ал екіншісі – қырық жыл өткен соң, 1989 жылы. Бірінші операциядан кейін Мартиннің басын үш күн бойы қозғалмауы үшін құммен толтырылған қаптармен бекітіп ұстауға тура келді. «Mad» журналымен жұмыс істеуден бұрын Дон Мартин «Prestige Records» үшін бірнеше әйгілі джаз орындаушыларының альбомдық мұқабаларын салған, соның ішінде Майлз Дэвистің 1956 жылғы «Miles Davis and Horns» (Prestige LP 7025) альбомын. Ол сондай-ақ «The Art Farmer Septet» (Prestige LP 7031), Сонни Стит / Бад Пауэлл / Дж. Дж. Джонсон (Prestige LP 7024), Кай Виндингтің «Trombone By Three» (Prestige LP 7023) және Стэн Гетцтің «The Brothers» (Prestige LP 7022) альбомдарының мұқабаларын жасады. «Олар әлі де осы мұқабаларды пайдаланып жүр», - деді Мартин 1985 жылы «Orlando Sentinel» газетіне берген сұхбатында. «Менің 50 долларым болды». Ол сонымен қатар құттықтау карточкаларын, джаз және ғылыми-фантастикалық журналдарға иллюстрациялар салған.
Born on May 18, 1931, in Paterson, New Jersey, and raised in nearby Brookside and Morristown, Martin studied illustration and fine art at Newark School of Fine and Industrial Arts between 1949 and 1951 and subsequently graduated from the Pennsylvania Academy of the Fine Arts in Philadelphia in 1952. In 1953, he worked briefly as a window trimmer and frame maker before providing paste ups and mechanicals for various offset printing clients and beginning his career as freelance cartoonist and illustrator. Martin's work first appeared in Mad in the September 1956 issue. Martin suffered from eye problems his entire life. He underwent two corneal transplants: the first in 1949, at the age of 18, and the second forty years later in 1989. After the first procedure, Martin's head had to be held in place for three days by a pair of sandbags to prevent movement. Just prior to his work with Mad, Don Martin illustrated the album covers of a few legendary jazz artists for Prestige Records, including Miles Davis' 1956 album Miles Davis and Horns (Prestige LP 7025). He also did The Art Farmer Septet (Prestige LP 7031), Sonny Stitt / Bud Powell / J. J. Johnson (Prestige LP 7024), Kai Winding's Trombone By Three (Prestige LP 7023) and Stan Getz' The Brothers (Prestige LP 7022). "They're still using these covers," Martin told the Orlando Sentinel in 1985. "I got $50." He also drew greeting cards, and illustrations for jazz and science fiction magazines.
Mad-пен бірге мансап
Мартин 1956 жылы өзінің портфолиосын Mad кеңсесіне алып келді және бірден жұмысқа қабылданды. "Мен оларға алғаш рет көрсеткен суреттерім тым қатаң болған", - деп еске түсірді ол кейін. "Дизайн сапасы да тым жабық болды, мен өте жұқа сызықтар қолдандым. Олар мені аздап босаңсуға ынталандырды, мен де солай жасадым". Мартиннің туындыларында көбінесе фантастикалық оқиғалар, тіпті кейде кеңістік-уақыт заңдарын тікелей бұзушылықтар кездессе де, оның комикстері әдетте "Парктегі тыныш күн" немесе "Жағажайдағы бір сағат" сияқты қарапайым, жалпылама атаулармен аталатын. "Импрессионист" атты алты бөлімді комиксте, сыртқы суретшіні өзінің холстына жауып, оның қалдықтарын абстрактілі сурет ретінде көрсету арқылы танымал суретшіге айналған бұқа бейнеленген. "Майами автобус станциясындағы бір түнді" көрсететін төрт бөлімді комиксте, "Ақша айырбастау" деген жазуы бар машинаға ақша салған ер адам әйелге айналады. Тағы бір әзілде, бір адамды булы дөңгелек басып кетеді, бірақ екі жаяу жүргіштің араласуы арқасында ол құтқарылады, олар оны қағаз ұшақтай бүктеп, ең жақын ауруханаға лақтырады.
Martin brought his portfolio to the Mad offices in 1956 and was immediately given an assignment. "The drawings that I first brought to them were kind of tight," he later recalled. "There was a very tight kind of design quality — I was using a very fine line. They encouraged me to loosen up a little bit and that’s what I did." Although Martin's contributions invariably featured outrageous events and sometimes outright violations of the laws of space time, his strips typically had unassuming generic titles such as "A Quiet Day in the Park" or "One Afternoon at the Beach." The six panel "The Impressionist" features a bull who becomes a famous artist by smearing an outdoor painter against his canvas and displaying his remains as an abstract design. The four panel "One Night in the Miami Bus Terminal" presents a man who approaches a machine labeled "Change," inserts a dollar bill, and changes to a woman. In another gag, a man is flattened by a steamroller but is saved by the intervention of two passersby, who fold him as a paper airplane and throw him to the nearest hospital.
Маған жұмыс керек
Mad-пен жұмыс істеген соңғы жылдары Мартин баспагер Уильям Гейнспен ескі Mad мақалаларының және «The Self Made Mad» сияқты жаңа жинақтармен шығарылған мультфильмдердің қағаз жинақтарының роялтилері үшін дауласты. Гейнс Мартиннің бастапқы беттік төлемақысы Mad журналында және кез келген форматтағы болашақ қайта басылымдарда жариялануға арналғанын талап етті. Мартин қарсылық білдіріп, бір кезде осы жұмыстың «бір реттік төлем» принципінен кейін 1 миллион доллардан астам роялтиден айырылғанын мәлімдеді. Кейін Мартин Конгресс тақырыптық комиссиясында еркін тағылымдамадағы суретшілердің құқықтары туралы куәлік берді. «Меніңше, ол бақытты болды», - деді әріптес Cracked суретшісі Дэн Клоуз. «Ол Mad-тің құрметтелгенін, ал Cracked-ті жек көрінетінін ешқашан байқамаған сияқты». Cracked журналымен алты жыл жұмыс істегеннен кейін Мартин журналдан кетіп, бір жылдан соң өзінің қысқа өмір сүрген «Don Martin Magazine» басылымын іске қосты. Онда ол авторлық құқығын сақтаған ескі Mad қағаз кітаптарының қайта басылымдарына орын берді. Бірінші нөмірде Мартиннің өзі жүргізген, түсініксіз «сұхбат» жарияланды, онда ол: «Менің агентім менің Mad-те осы уақытқа дейін жұмыс істегенім үшін ақымақ екенімді ойлайды», - деді, содан кейін Cracked-те өткен уақытына деген құрметін білдірді. 1991 жылы Мартин Лос-Анджелес Таймс газетіне Mad-тің жақын және тайпалық атмосферасына шағымданып, «Ондағы адамдар оны үлкен отбасы сияқты жақсы нәрсе деп санайды. Мен бұл тек Билл Гейнс үшін жақсы нәрсе екенін түсіндім. Мен сол жылдар бойы өте адал болдым, Mad журналы үшін бірдеңе жазғаным үшін жұмыстан бас тарттым, бұл абсурд». 1989 жылдан 1993 жылға дейін Дон Мартин «The Nutheads» атты күнделікті комиксті жасады, онда «Glump’s Market» дүкенінде жұмыс істейтін отбасы бейнеленген. Кейіпкерлердің қатарында ана мен әке, Хейзел мен Натли, және олардың екі баласы, Макадамия мен кішкентай Наткин болды. Ол қысқа мерзімге Universal Press Syndicate арқылы таратылды, содан кейін Мартин оны қайта жаңғыртып, өзі таратуды ұйымдастырды. Көздің дегенеративті ауруына қарамастан, Мартин 1990 жылдар бойы арнайы үлкейту құралдарын қолдана отырып, сурет салуын жалғастырды. Мартин Ұлттық карикатурашылар қоғамының және Графикалық суретшілер гильдиясының (GAG) мүшесі болды. 1997 жылы даудан кейін ол GAG-дан кетіп, олардан алған сыйлықты қайтарды.
In his last years of working with Mad, Martin had a falling out with publisher William Gaines over royalties for the paperback compilations of older Mad articles and cartoons released under new omnibus titles, such as The Self Made Mad. Gaines insisted that Martin's original page rate was for both publication in Mad and all future reprints in any format. Martin objected, claiming at one point that he had likely lost over $1 million in royalties because of this "flat rate" for this work. Martin later testified before a Congressional subcommittee on the rights of freelance artists. "As far as I could tell, he was happy," said fellow Cracked artist Dan Clowes. "I don't think he ever seemed to notice that Mad was respected, whereas Cracked was loathed." After six years with Cracked, Martin parted company with the magazine. A year later, he launched his own short lived publication, Don Martin Magazine. This included reprints from some of his original Mad paperbacks to which he had retained copyrights. The first issue included an otherwise nonsensical Martin "interview" conducted by Martin himself, in which he said, "My agent thinks I was nuts to have worked there [Mad] as long as I did," before expressing fondness for his time at Cracked. In 1991, Martin complained about Mads chummy and tribal atmosphere to the Los Angeles Times, saying, "It's looked upon by the people there as a good thing, like one big family. I came to realize that it's only a good thing for Bill Gaines. I was so terribly loyal all those years that I turned down work because I had something for Mad Magazine—which is ridiculous." From 1989 to 1993, Don Martin created a daily comic strip called The Nutheads, featuring a family that worked at "Glump's Market," a cluttered store. The characters included a mother and father, Hazel and Nutley, and their two children, Macadamia and baby Nutkin. It was briefly syndicated by Universal Press Syndicate; Martin later revived and self syndicated the strip. Despite a degenerative eye condition, Martin continued to draw through the 1990s using special magnifying equipment. Martin was a member of both the National Cartoonists Society and The Graphic Artists Guild (GAG). He resigned from GAG and returned a donation from them in 1997, following a dispute.
Жеке өмір және өлім
1972 жылы The Miami Herald газетіне сұхбат бергеннен кейін, газет Мартин мен оның отбасының суретін түсіріп, мақаламен бірге жариялауды жоспарлады. Мартин бас тартты. Бірақ, ол сол кезде толық мөлшердегі кейіпкерлердің бетперделерін салған, және Мартин, оның әйелі Розмари мен ұлы Макс бұл бетперделерді киіп, жарияланған портрет үшін поза берді. 1979 жылы ол Норма Хейнс (Мартин) -ға үйленді. Олардың некесі өмірінің соңына дейін жалғасты. 2000 жылы ол 68 жасында Флорида штатының Коконат-Гроув қаласында рактан қайтыс болды.
In 1972, after sitting for an interview with The Miami Herald, the newspaper wanted to take a photograph of Martin and his family to accompany the piece. Martin refused. However, he then drew impromptu life sized character masks, which Martin, his wife Rosemary, and son Max obligingly wore over their faces for the published portrait. He remarried in 1979, taking Norma Haines (Martin) as his new wife. Their marriage lasted until his death. In 2000, he died of cancer in Coconut Grove, Florida at age 68.
Марапаттар мен құрметтер
Мартин 1980 жылы Орландо комиксонында Игнац сыйлығымен марапатталды. Ол 1981 және 1982 жылдары Ұлттық карикатурашылар қоғамының арнайы сыйлығын алды, Мартиннің комикстері сондай-ақ Cartoon Network-тің Mad және Fox эскиз бағдарламасында MADtv-ге бейімделді. Картинист Джефф Смиттің Bone эпикалық графикалық романындағы Fone Bone кейіпкерінің аты Fonebone-ден алынған, бұл Мартин өзінің Mad журналында пайда болған көптеген кейіпкерлерге берген жалпы фамилиясын білдіреді. No 307 эпизодта, "Жер ақымақ болып тұрған күн" (2001), Мэтт Гронингтің фантастикалық Futurama анимациялық телехикаясының басты кейіпкері Гермес Конрад "Дон Мартин 3" деп аталатын планетаны атап өтті, ол "kerflooey" болды, бұл Мартиннің дыбыс эффекттерінің біріне жасалған ишара. "Астронавттар ғарышта қалып қойды" телеарнасының Mystery Science Theater 3000 (305-ші эпизод) бағдарламасында көрсетілген фильмде әртүрлі визуалды қару дыбыс эффекттері (мысалы, "БАНГ!" дыбыс эффектісі шығаратын туы бар мылтық) қамтылған. Динамиттен "КАЧОВ" деген жазуы бар баннер жасалып, шоу кейіпкерлерінің бірі: "Качов? Качов?! Не, Дон Мартин енді сіздермен жұмыс істеп жүр ме?!" 2007 жылы Running Press Мартиннің Mad журналындағы толық еңбектерінің екі томдық жинағын шығарды. Мартиннің ең танымал оқиғаларының бірі - Ұлттық Гориллалар костюмі күніне сүйеніп, жанкүйерлер 31 қаңтарда гориллалар костюмін киіп, Ұлттық Гориллалар костюмі күнін атап өтеді. 1963 жылы "Дон Мартин қайта келді" атты кітапта жарық көрген оқиғаның нақты күні көрсетілмеген.
Martin was honored with the Ignatz Award at the Orlando Comicon in 1980. He received the National Cartoonists Society's Special Features Award in both 1981 and 1982, Martin strips have also been adapted on Cartoon Network's Mad and the Fox sketch program MADtv. The name of the Fone Bone character in cartoonist Jeff Smith's epic graphic novel Bone is derived from Fonebone, the generic surname that Martin gave to many of the characters that appeared in his Mad magazine strips. In episode No. 307, "The Day the Earth Stood Stupid" (2001), of Matt Groening's science fiction animated television series Futurama, lead character Hermes Conrad mentions a planet called "Don Martin 3" that went "kerflooey", an homage to one of Martin's sound effects. The "Stranded in Space" film shown on TV's Mystery Science Theater 3000 (episode 305) included various visual weapon sound effects (e. g., a gun with a flag which pops out, bearing the sound effect "BANG!"). After a stick of dynamite produced a banner reading "KACHOW", one of the show's characters wondered, "Kachow? Kachow?! What, is Don Martin working with you guys now?!" In 2007, a two volume hardcover box set of Martin's complete Mad magazine work was published by Running Press. Taking their cue from one of Martin's more celebrated stories, National Gorilla Suit Day, fans have celebrated National Gorilla Suit Day by wearing gorilla suits on January 31. No specific date is given in the story, which appeared in the 1963 paperback book Don Martin Bounces Back.