Кіріспе

Лондондағы өнер галереясы, Англия. Ұлттық портрет галереясы (NPG) – Лондонда орналасқан, тарихи маңызды және белгілі британдықтардың портреттерінен тұратын өнер галереясы. 1856 жылы ашылғанда, ол әлемдегі портреттерге арналған алғашқы ұлттық қоғамдық галерея болды деп саналады. Галерея 1896 жылы Трафальгар алаңының жанындағы Сент-Мартин орнына көшірілді, ол Ұлттық галереямен іргелес орналасқан. Ұлттық портрет галереясының Йоркширдегі Бенингбро Холл және Сомерсеттегі Монтакут үйінде де аймақтық бөлімшелері бар. Ол Эдинбургтегі Шотландия Ұлттық портрет галереясымен байланысты емес, бірақ олардың міндеттері ұқсас. Галерея – Мәдениет, медиа және спорт министрлігінің қолдауымен жұмыс істейтін ведомстволық емес мемлекеттік мекеме.

Жинақ

Галереяда суретшінің емес, бейнеленген адамның маңыздылығына байланысты таңдалған тарихи маңызы бар және әйгілі британдықтардың портреттері жинақталған. Жинаққа фотосуреттер мен карикатуралар, сондай-ақ суреттер, сызбалар және мүсіндер кіреді. Оның ең танымал суреттерінің бірі – Чандос портреті, Уильям Шекспирдің ең әйгілі портреті, бірақ картинаның драматургтің суреті екендігіне қатысты күмәндер бар. Барлық портреттер де көркемдік тұрғыдан ерекше емес, бірақ Уильям Хогарт, сэр Джошуа Рейнольдс және басқа да белгілі британдық суретшілердің автопортреттері де бар. Сомерсет Хаустың 1604 жылғы конференциясына қатысушылардың топтық портреті сияқты кейбіреулері өздерінің тарихи құжаттары болып табылады. Көбінесе, шығарманың көркемдік құнынан гөрі қызығушылық тудыратын жайттары басым, мысалы, Уильям Скротстың Эдуард VI-ның анаморфтық портреті, Патрик Бранвелл Бронтедің әпкелері Шарлотта, Эмили және Энннің суреті немесе ортағасырлық киім киген королева Виктория мен принц Альберттың мүсіні. 1969 жылдан бастап, тірі адамдардың портреттерін салуға рұқсат берілді. Ұлттық портрет галереясы тарихи портреттер галереясынан өзге, қазіргі заманғы туындылардың үнемі жаңарып отыратын таңдауын көрсетеді, жеке суретшілердің портрет өнерінен көрмелер ұйымдастырады және жыл сайынғы BP портрет сыйлығына ие болғандарды анықтайтын байқау өткізеді.

Тарих және ғимараттар

Ұлттық портрет галереясының негізін салуға ең басты жауапты үш адам Сент-Мартин алаңындағы бұрынғы бас кіреберісінің үстінде бюстермен мәңгі есте қалды. Ортада – Филипп Генри Стэнхоп, 4-ші граф Стэнхоп, оның екі жағында оның қолдаушылары, Томас Бэббингтон Маколей, 1-ші барон Маколей (Стэнхоптың сол жағында) және Томас Карлайл (Стэнхоптың оң жағында). 1846 жылы Парламент мүшесі ретінде Стэнхоп Ұлттық портрет галереясы идеясын алғаш ұсынды. Бірақ бұл ұсыныс 1856 жылы, үшінші рет, осы жолы Лордтар палатасынан қана қабылданды. Королева Викторияның келісімімен, Төменгі палата галереяны құру үшін 2000 фунт стерлинг бөлді. Стэнхоп пен Маколейден басқа, алғашқы сенімділерге Бенджамин Дизраэли мен Лорд Эллесмир де кірді. Лорд Эллесмир галереяның алғашқы портреті ретінде Чандос портретін сыйға тартты. Эллесмир 1857 жылы қайтыс болғаннан кейін Карлайл сенімді болып қосылды. Галереяның алғашқы 40 жылында әртүрлі орындарда орналасты. Алғашқы 13 жылын Вестминстердегі 29 Great George Street мекенжайында өткізді. Осы уақыт ішінде коллекция 57-ден 208-ге дейін өсті, ал келушілер саны 5300-ден 34500-ге жетті. 1869 жылы коллекция Экзибишн-роудқа, Корольдік бау-бақша қоғамы басқаратын ғимараттарға көшірілді. Аталған ғимараттар өртенгеннен кейін 1885 жылы коллекция Бетнал Грин мұражайына көшірілді. Бірақ бұл орын Вест-Эндтен алыс болғандықтан, ылғалдылық пен су өткізбеу қабілетінің болмауынан қолайсыз болып шықты. Жаңа орын табу туралы талаптардан кейін үкімет қайырымдастық қор құрған Уильям Генри Александрдың қаржылық ұсынысын қабылдады. Александр 60 000 фунт стерлинг, содан кейін тағы 20 000 фунт стерлинг сыйлады және архитектор ретінде Юан Кристианды таңдады. Үкімет Ұлттық галереяға жақын, Сент-Мартин-плейс алаңындағы жаңа орынды 16 000 фунт стерлингпен қамтамасыз етті. Архитектор Юан Кристиан мен галереяның алғашқы директоры Джордж Шарф жаңа ғимарат аяқталмас бұрын қайтыс болды. Галерея жаңа орнында 1896 жылдың 4 сәуірінде ашылды. Бұл орын бұрын Оранж көшесі бойында орналасқан Сент-Джордж казармасының орнында болды. 1909 жылдың ақпан айында "Арктикалық бөлме" деп аталған галереяда қылмыс – өзіне-өзі қол салу оқиғасы болды. 70 жастағы Джон Темпест Доусон 58 жастағы әйелі Нэнни Каскиді револьвермен артынан атып, содан кейін өзінің аузына атып, дереу көз жұмды. Оның әйелі бірнеше сағаттан кейін ауруханада қайтыс болды. Екеуі де американдық азаматтар еді және Хоув қаласында шамамен 10 жыл тұрған. Тергеу барысында Доусонның бай және көп саяхат жасаған адам болғаны, бірақ қуғын-сүргінге ұшыраған сияқты күйзелісте болғаны анықталды. Бұл оқиға 2010 жылы галереяның мұрағаты онлайнға шығарылғанда көпшілік назарына түсті, себебі оның құрамында галереяның сол кездегі директордың көмекшісі Джеймс Дональд Милнердің оқиға туралы жеке есебі бар еді. Ұлттық портрет галереясының коллекциялары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Букингемширдегі Ментмор мұнарасында, Корольдік коллекциядан және Вестминстер сарайындағы Спикер үйінен алынған суреттермен бірге сақталды.

ХХІ ғасырдың басында

Екінші кеңейтуді сэр Кристофер Ондаатье және 12 миллион фунт стерлингтік Heritage Lottery Fund гранты қаржыландырды, ал жобасын Лондондық сәулетшілер Эдвард Джонс пен Джереми Диксон жасады. Ondaatje Wing 2000 жылы ашылды және Ұлттық галерея мен Ұлттық портрет галереясының 19 ғасырдағы екі ғимаратының арасындағы тар жерді алып жатыр. Ол өзінің үлкен, екі қабатты эскалаторымен ерекше көзге түседі, ол келушілерді коллекцияның ең көне бөлігіне, Тюдор кезеңінің портреттеріне жеткізеді. 2008 жылдың қаңтар айында галереяға АҚШ миллиардері Рэнди Лернерден 5 миллион фунт стерлинг көлеміндегі ең ірі жеке сыйлық түсті. 2012 жылдың қаңтар айында Кембридж герцогинясы Кэтрин Ұлттық портрет галереясын өзінің ресми меценаттарының бірі деп жариялады. Оның портреті 2013 жылдың қаңтар айында ашылды. Галереяда Гарриет Мартино мен оның інісі Джеймс Мартиноның шамамен 20 портреті сақтаулы, ал олардың ұлы немересі Фрэнсис Мартино Луптон герцогиняның шөптесінің әкесі болды. Бодельвиддан қамалының Ұлттық портрет галереясымен серіктестігі 2017 жылы Денбигшир округі кеңесінің қаржыландыруын тоқтатуынан кейін аяқталды. 2017 жылдың маусым айында NPG-ге Heritage Lottery Fund қорынан 9,4 миллион фунт стерлинг қаржы бөлінгені хабарланды, бұл галереяның ең ірі даму жобасы – Inspiring People трансформациялық бағдарламасына бағытталған. Галерея қажетті 35,5 миллион фунттың 7 миллион футынан астамын жинаған болатын. Құрылыс жұмыстарының 2020 жылы басталуы жоспарланған. 2019 жылдың қазан айында Ondaatje Wing-тің бас залында галереядағы туындылар коллекциясына BP-нің демеушілігіне қарсы наразылық ретінде жартылай жалаңаш экологиялық белсенділер тобы жалған майға малынды. "Шынайы шындық" деп аталған наразылық өнерлерінде киім киген белсенді монолог оқып, өнер ұйымдарын "құрып жоюды қаржыландыратын" компаниялармен байланыстарын үзуге шақырды. Қара сұйықтықпен жабылған үш белсенді пластик қапталға шамамен бес минут жатып, содан кейін тұрып, сүлгімен өзін сүртіп, тазалады. Көрермендер қол соғып қолдаған бұл акция ешқандай кедергісіз өтті.

2020-2023 жылдары жабылуы және қайта жаңартылуы

"Inspiring People" жобасы атымен жүргізілген ауқымды жөндеу бағдарламасы галереяның 2020 жылдан 2023 жылға дейін жабылуына себеп болды. Кейбір галереялар 2020 жылдың мамыр айының соңында, ал қалғандары 2020 жылдың шілдесіне дейін жабылды. Галерея жабық тұрған кезде коллекцияның бір бөлігін көрсету үшін Ұлыбритания бойынша бірнеше көрмелер мен ынтымақтастықтар жоспарланды. Олардың ішінде 2021 жылы Йорк көркемсурет галереясында басталған көрме, Холберн мұражайы, Бат (Тюдор кезеңінің портреттері, 2022) және Ливерпуль, Ньюкасл, Ковентри және Эдинбургтегі мұражайлар болды, кейін олар басқа да орындарға шаруашылыққа шықты. Ұлттық Траст, Ұлттық теңіз мұражайы және Ұлттық галерея да серіктес болды. Лондон қаласындағы дүкендер мен мейрамханалар жабылды, бірақ Хайнц мұрағаты мен кітапханасы жұмысын жалғастырды. "Үйге оралу" деп аталған тағы бір бағдарлама аясында жеке тұлғалардың портреттері олардың туған қалаларындағы мұражайларға берілді. Көрмелер сондай-ақ Жапония, Австралия және АҚШ-қа да жіберілді. "Inspiring People" жобасы "Тюдор дәуірінен бастап қазіргі уақытқа дейінгі коллекцияны толыққанды қайта жаңарту, ғимаратты толығымен жөндеу, жаңа қоғамдық кеңістіктер құру, келушілерге ыңғайлы кіреберіс пен алдыңғы аула жасау және заманауи білім беру орталығын құруды" қамтиды. Шығыс қанаты қайтадан көрме орынына айналды, сонымен қатар жаңа көшелік кіреберісі де болды. Галерея 2023 жылдың 22 маусымында көпшілікке қайта ашылды.

Сыртқы бюстер

Галереяның кіреберісіндегі үш негізін қалаушының бюстерінен бөлек, 1896 жылғы екі бастапқы ғимараттың сыртқы бөлігі әйгілі портрет суретшілерінің, өмірбаян жазушыларының және тарихшыларының тас бюстерімен әсемделген. Фредерик Р. Томас жасаған бұл бюстерде Джеймс Грейнджер, Уильям Фейторн, Эдмунд Лодж, Томас Фуллер, Кларендон графы, Хорас Уолпол, Ханс Гольбейн кіші, сэр Энтони ван Дейк, сэр Питер Лелли, сэр Годфри Кнеллер, Луи Франсуа Рубильяк, Уильям Хогарт, сэр Джошуа Рейнольдс, сэр Томас Лоуренс және сэр Фрэнсис Чантрей бейнеленген. Ұлттық портрет галереясының 2007–2008 жылдардағы жалпы кірісі 16 610 000 фунт стерлингке жетті, оның басым бөлігі мемлекеттік қаржыландырудан (7 038 000 фунт стерлинг) және қайырымдылықтан (4 117 000 фунт стерлинг) түсті. 2008 жылдың 31 наурызына қарай, оның таза активтері 69 251 000 фунт стерлингті құрады.

Википедия волонтеріне заңдық қауіп

2009 жылдың 14 шілдесінде Ұлттық портрет галереясы Википедия редакторына авторлық құқықты бұзғаны туралы талап хат жіберді. Редактор NPG веб-сайтынан көптеген қоғамдық домендегі картиналардың жоғары сапалы репродукцияларын жүктеді және оларды Википедияның серік медиа қоймасы Wikimedia Commons-қа орналастырды. Галереяның пікірінше, Wikimedia Commons-қа жүктелген цифрлық суреттерге авторлық құқық оларға тиесілі, және олар осы цифрлық репродукцияларды жасауға маңызды қаржылық инвестициялар салған. Олардың веб-сайтында бұрыннан-ақ бір файлда төмен сапалы суреттер болғанымен, Wikimedia Commons-қа қосылған суреттер пайдаланушы "олардың бағдарламалық қамтамасын айналып өтіп, рұқсатсыз жоғары сапалы суреттерді жүктеудің жолын тапқаннан кейін" жеке файлдардан қайта құрастырылды.