Кіріспе

Американдық компьютер бағдарламашы, американдық бағдарламалық қамтамасыз ету дизайнері Алан Купер (3 маусым 1952 жылы туған) – американдық бағдарламалық қамтамасыз ету дизайнері және бағдарламашы. "Visual Basic-тің әкесі" ретінде кеңінен танылған Купер "Бет туралы: өзара әрекеттесу дизайнының негіздері" және "Қорықшылар панада жүгіріп жүр: жоғары технологиялық өнімдер бізді неге ашуландырады және сананы қалай қалпына келтіруге болады" атты кітаптарымен де мәшһүр. Cooper интерактивті дизайн бойынша жетекші кеңесші компаниясының негізін қалаушы ретінде Goal Directed дизайн әдістемесін жасады және жоғары технологиялық өнімдерді құру үшін өзара әрекеттесу дизайнының практикалық құралдары ретінде персоналарды қолдануды алғаш рет енгізді. 2017 жылдың 28 сәуірінде Алан "Visual BASIC-те визуальды даму ортасын ойлап табуы және өзара әрекеттесу дизайны саласын және оның негізгі құралдарын құрудағы алғашқы жұмысы үшін" Компьютер тарихы мұражайының Құрмет залына енгізілді.

Ерте өмір

Алан Купер АҚШ-тың Калифорния штатындағы Марин округінде өсті. Ол архитектураны оқып, Колледж оф Маринге қатысты. Бағдарламалауды үйреніп, колледж ақысын төлеу үшін контрактты бағдарламалау жұмыстарын атқарды. 1975 жылы, колледжді бітіргеннен кейін және алғашқы микрокомпьютерлер қолжетімді болған кезде, Алан Купер өзінің алғашқы компаниясы – Структурлы жүйелер тобын (SSG) Оклендте (Калифорния) құрды. Бұл компания алғашқы микрокомпьютерлік бағдарламалық қамтамасыз ету компанияларының бірі болды. SSG-нің бухгалтерлік есеп бағдарламалық өнімі General Ledger, Byte және Interface Age сияқты танымал журналдардағы жарнамалар арқылы сатылды. Пол Фрайбергер мен Майкл Суэйннің «Өрттегі алау» (Fire in the Valley) атты тарихи еңбегінде айтылғандай, бұл бағдарламалық қамтамасыз ету «микрокомпьютерлер үшін алғашқы нақты бизнес-бағдарламалық өнім» болды. Бұл Купердің бағдарламалық жасақтама авторы ретіндегі мансабының бастауы және микрокомпьютерлік бағдарламалық қамтамасыз ету бизнесінің тууы еді. Нәтижесінде, Купер 1980 жылы компаниядағы үлесін сатқанға дейін Structured Systems Group-та оннан астам түпнұсқа өнімдерді жасады. Бастапқыда Купер Гордон Юбанкспен бірлесіп, өзінің бизнес-бағдарламалау тілі CBASIC-ті әзірлеу, жөндеу, құжаттау және жариялау үшін жұмыс істеді. Бұл Билл Гейтс пен Пол Алленнің Microsoft BASIC-іне ерте бәсекелес болды. Юбанкс CBASIC-тің алдындағы BASIC E-ні Калифорниядағы Монтерейдегі Теңіз академиясында профессор Гэри Килдаллмен бірге студенттік жоба ретінде жазды. Юбанкс Теңіз күштерінен кеткеннен кейін, ол Монтерейдегі Килдаллдың сәтті операциялық жүйелер компаниясы Digital Research, Inc. компаниясына қосылды. Одан көп ұзамай, Юбанкс пен Килдалл Куперді Digital Research-ке шақырып, олардың ғылыми-зерттеу және даму бөлімінің төрт негізін қалаушысының бірі ретінде қабылдады. DRI-де екі жыл жұмыс істегеннен кейін Купер жеке жұмыс үстелілік бағдарламалық қамтамасыз етуді жасау үшін кетті. 1980-ші жылдарда Алан Купер бірнеше бизнес-қосымшаларды жасады, соның ішінде Windows үшін Microphone II және SuperProject деп аталатын бастапқы, маңызды жобаларды басқару бағдарламасы болды. Купер 1984 жылы SuperProject-ті Computer Associates компаниясына сатты, онда ол бизнес-бизнес нарығында сәттілікке жетті.

Visual Basic-тің негізгі

1988 жылы Алан Купер Windows пайдаланушыларына “Finder” сияқты интерфейстер құруға мүмкіндік беретін визуалды бағдарламалау тілін (кодтық аты “Ruby”) жасады. Ол оны “интерфейс құрастыру жиынтығы” деп атады. Рубиді Билл Гейтске көрсеткеннен кейін, Microsoft оны сатып алды. Сол кезде Гейтс бұл жаңалықтың өнімдерінің барлық желісіне “зор әсер ететінін” айтты. Microsoft бастапқыда бұл өнімді пайдаланушыларға арналған интерфейс ретінде шығармай, оны Windows компьютерлері үшін бизнес-қосымшаларды жасауға кеңінен қолданылатын QuickBASIC бағдарламалау тіліне арналған кәсіби әзірлеу құралына айналдыруға шешім қабылдады, осылайша Visual Basic пайда болды. Купердің динамикалық орнатылатын басқару құралы, кейіннен “VBX” интерфейсі ретінде танымал болды, “Ruby” құрамының маңызды бөлігі болды. Бұл жаңалық кез келген үшінші тарапты әзірлеушіге виджетті (бақылауды) DLL ретінде жазуға, оны Visual Basic каталогына орнатуға мүмкіндік берді, содан кейін Visual Basic оны тауып, онымен байланыс орнатып, пайдаланушыға бағдарламаның бөлігі ретінде көрсететін болды. Виджет құралдар палитрасында және тиісті мәзірлерде пайда болып, пайдаланушылар оны Visual Basic қосымшаларына енгізе алатын болды. “VBX” интерфейсінің пайда болуы осы “динамикалық орнатылатын басқару элементтерін” ұсынатын компаниялар үшін жаңа нарық құрды. Купердің еңбегінің арқасында көптеген жаңа бағдарламалық қамтамасыз ету компаниялары 1990-шы жылдары Windows бағдарламалық өнімдерін нарыққа шығара алды. Visual Basic туралы алғашқы кітап – Митчелл Уэйттің “The Waite Group’s Visual Basic How To” кітабы Алан Куперге арналған. Арнауында автор Куперді “Visual Basic-тің әкесі” деп атайды. Бұл лақап аты Купердің өзі туралы бірнеше сөзден тұратын резюмесі ретінде жиі қолданылды. 1994 жылы Билл Гейтс Куперге бағдарламалық индустрияға қосқан үлесі үшін алғашқы “Windows Pioneer Award” сыйлығын табыс етті. Сыйлықты табыс ету кезінде Гейтс Купердің VBX интерфейсін жасаудағы инновациялық жұмысына ерекше назар аударды. 1998 жылы SVForum Куперді “Visionary Award” сыйлығымен марапаттады.

Қарым-қатынас дизайны және пайдаланушы тәжірибесі

Карьерасының басында Купер бағдарламалық жасақтама құрылысына қабылданған тәсілді сын көзбен қарастыра бастады. Ол өзінің алғашқы кітабында хабарлағандай, маңызды бір нәрсе жетіспейді деп сенді – бағдарламалық жасақтама авторлары: «Пайдаланушылар осымен қалай өзара әрекеттеседі?» деп сұрамады. Купердің алғашқы түсініктері оны дизайн процесін жасауға итермеледі, ол кодтауға болатын нәрсеге емес, пайдаланушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін не жасалуы мүмкін екеніне назар аударды. 1992 жылы бағдарламалық жасақтама индустриясының жылдам шоғырлануына жауап ретінде Купер басқа компаниялармен кеңесуді бастады, оларға өз бағдарламаларын пайдаланушыларға ыңғайлы етіп жасауға көмектесті. Бірнеше жыл ішінде Алан Купер өзінің негізгі дизайн принциптерін айта бастады. Ол клиенттерімен бірге пайдаланушылардың қажеттіліктерін бірінші орынға қоятын дизайн әдістемесін қолдады. Купер клиенттерінің өнімдерін пайдаланушылармен сұхбаттасып, оларды бақытты ететін ортақ белгілерді анықтады. Осы практикадан дизайн құралы ретінде персоналарды пайдалану пайда болды. Купер өзінің көзқарасын екі кітапта жариялады. Оның идеялары пайдаланушы тәжірибесі қозғалысын дамытуға және «өзара әрекеттесу дизайны» деп аталатын кәсіпті анықтауға көмектесті. Купердің ең көп сатылған алғашқы кітабы «Төңкеріс туралы: Пайдаланушы интерфейсінің негізгі элементтері» 1995 жылы алғаш рет жарияланды. Онда Купер бағдарламалық жасақтаманы жобалаудың толық жиынтығын, негізінен таксономиялық тәсілдерді ұсынады. Екінші басылымда, сала мен мамандықтың дамуымен, «интерфейс дизайны» толығырақ «өзара әрекеттесу дизайнына» айналды. Бұл кітаптың негізгі хабары бағдарламашыларға бағытталған: дұрыс нәрсені жасаңыз. Пайдаланушыларды ойлаңыз. Бұл кітап қазір төртінші басылымында, «Төңкеріс туралы: өзара әрекеттесу дизайнының негізгі қағидалары» деп аталады және кәсіби өзара әрекеттесу дизайнерінің негізгі мәтіні болып саналады. Купер бағдарламалық қамтамасыз етудің тұжырымдарын енгізді, мысалы, «әміршіл тұрысы», онда бағдарламалық қамтамасыз ету кеңістіктің көп бөлігін пайдаланады және пайдаланушының кірісін күтеді, немесе пайдаланушымен үнемі жұмыс істемейтін немесе қатынаспайтын бағдарламалық қамтамасыз ету үшін «өткінші тұрысы». About Face сайтында ол «ақпараттық» және «транзакциялық» тұрыстарды талқылайды. 1998 жылы «The Inmates Are Running the Asylum: Why High Tech Products Drive Us Crazy and How to Restore the Sanity» атты кітабында Алан Купер өзінің әдістемесін атап өтті, оны «Мақсатқа бағытталған дизайн» деп атады, ол бағдарламалық қамтамасыз ету пайдаланушыны компьютерлік шағын нәрселерге аулаудың орнына, оның түпкі мақсатына жету үшін жылдамдықты арттыруы керек деген тұжырымдамаға негізделген. Кітапта Купер жаңа тұжырымдаманы таныстырды, оны ол өзара әрекеттесу дизайны құралы ретінде персондар деп атады. Кітаптағы қысқаша талқылау негізінде персондар олардың ерекше күші мен тиімділігімен бағдарламалық жасақтама индустриясында тез танымал болды. Бүгінгі таңда өзара әрекеттесу дизайны стратегиясы және персондарды пайдалану тұжырымдамалары бүкіл салада кеңінен қолданылған. Купер өзінің екінші кітабының хабарын кәсіпкерге арнады: пайдаланушылардың мақсаттарын біліп, оларды қалай қанағаттандыруға болады. Сізге дұрыс жұмыс істеу үшін өзара әрекеттесу дизайны қажет. Купер дизайнды бизнес-тәжірибеге енгізуді ұсынады, бұл тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру және оны бірінші рет дұрыс жасау арқылы жақсы өнімдерді жылдам жасау үшін. Алан Купердің қазіргі назары өзара әрекеттесу дизайнының жетістіктерін жедел бағдарламалық қамтамасыз етуді дамыту әдістерінің тиімділігімен қалай тиімді біріктіруге болады. Купер бұл туралы өз компаниясының веб-сайтында жиі сөйлейді және блог жазады.

Купер

Купердің штаб-пәтері Сан-Францискода орналасқан, ал Нью-Йоркте кеңсесі бар пайдаланушы тәжірибесін жобалау және стратегиялық консалтингтік фирмасы бар. Купер кеңінен қолданылатын бірнеше дизайн тұжырымдамаларын ойлап тапқанмен белгілі, оның ішінде мақсатқа бағытталған дизайн, персондар және жұптық жобалау. Ол 1992 жылы Калифорния штатының Менло Парк қаласында Сью Купер мен Алан Куперлер «Купер Бағдарламалық Қамтамасыз ету» деген атпен құрылған, кейін 1997 жылы «Купер Өзара Әрекеттесу Дизайны» деп атауын өзгерткен. Купер өзара әрекеттесу дизайнына толыққанды арналған алғашқы консалтингтік фирма болды. Оның алғашқы клиенттері негізінен Кремний Аңғарындағы бағдарламалық қамтамасыз ету және компьютерлік жабдық компаниялары еді. Компания «мақсатқа бағытталған дизайн» деп аталатын адамға бағытталған әдістемені қолданады, ол пайдаланушының қажетті соңғы күйін және оған жетуге ынталандыратын себептерін түсінудің маңыздылығын баса көрсетеді. 2002 жылы Купер өзара әрекеттесу дизайны, қызмет дизайны, визуалды дизайн және дизайндық көшбасшылық сияқты тақырыптарды қамтитын оқыту курстарын жалпыға ұсына бастады. Купер 1992 жылы құрылғаннан бері Сан-Францискодағы пайдаланушы тәжірибесі және өзара әрекеттесу дизайны бойынша кеңесші компаниясы Купердің (бұрынғы Купер Өзара Әрекеттесу Дизайны) президенті қызметін атқарып келеді. Купер клиенттеріне өзара әрекеттесу дизайнындағы қиындықтарды шешуге көмектеседі және бағдарламалық қамтамасыз ету дизайны мен әзірлеу тақырыптарында, соның ішінде олардың Мақсатқа Бағытталған Дизайны (КуперU брендімен) бойынша оқыту курстарын ұсынады. 2017 жылы Купер Wipro Digital компаниясының стратегиялық дизайн бөлімшесі Designit құрамына енді. Cooper Professional Education 2020 жылдың 29 мамырында қызметін тоқтатқанға дейін Designit-тің оқыту және білім беру бөлімшесі ретінде жұмыс істей берді.