Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Михай Надин (2 ақпан 1938 жылы Румынияның Брашов қаласында туған) – электр техникасы, компьютерлік ғылым, эстетика, семиотика, адам-компьютерлік өзара әрекеттесу (ХКИ), есептеулік дизайн, индустриялық емес қоғам және болашақты болжау жүйелері саласындағы ғалым және зерттеуші. Ол осы тақырыптар бойынша 200-ден астам жарияланым жасаған және әлемнің түкпір-түкпірінде дәріс оқыған. Қазіргі уақытта Михай Надин – Даллас қаласындағы Техас университетінің компьютерлік ғылым және интерактивті медиа профессоры және бұрынғы Эшбел Смит профессоры, интерактивті өнер, технология және компьютерлік ғылымдар бойынша. Ол болашақты болжау жүйелерін зерттеу институатының директоры қызметін атқарды.
Mihai Nadin (born February 2, 1938, in Braşov, Romania) is a scholar and researcher in electrical engineering, computer science, aesthetics, semiotics, human computer interaction (HCI), computational design, post industrial society, and anticipatory systems. His publications on these topics number over 200, and he has lectured throughout the world. Currently Mihai Nadin is Professor Emeritus of Computer Science and Interactive Media and Former Ashbel Smith Professor in Interactive Arts, Technology, and Computer Science at the University of Texas at Dallas. He was director of the Institute for Research in Anticipatory Systems.
Өмір
Надин Румынияның Брашов қаласында дүниеге келді. Ол екінші дүниежүзілік соғыстан кейін орнатылған коммунистік режим аясында білім алды. Электротехника, телекоммуникация және компьютерлік ғылымдарды оқыды, сондай-ақ Бухарест политехникалық университетінде оқыды. Ол үздік дипломмен ғылым магистрі дәрежесін алды. Бухарест университетінде философияны оқып, өнер магистрі дәрежесін алды, содан кейін эстетика мамандығы бойынша докторлық дәрежесін қорғады. Мюнхендегі Людвиг Максимилиан университетінде философия, логика және ғылым теориясы бойынша профессор доктор Вольфганг Стегмюллердің басшылығымен докторантурадан кейінгі біліктілік ("Habilitierung") алды. Оның диссертациясы "Құндылықтар теориясының семиотикалық негізі" деп аталды.
Born in Braşov, Romania, Nadin was educated under the communist regime imposed after World War II. He studied electrical engineering, telecommunications and computer science, as well as studying at the Polytechnic University of Bucharest. He took a Master of Science with honors. He studied philosophy at the University of Bucharest, receiving a Master of Arts; then received his doctoral degree with a specialization in aesthetics. He attended the Ludwig Maximilian University in Munich, studying for a post doctoral degree ("Habilitierung") with Professor Dr. Wolfgang Stegmüller in Philosophy, Logic, and the Theory of Science. His dissertation was entitled The Semiotic Foundation of Value Theory.
Адам мен компьютердің өзара әрекеттесуі
Надиннің адам-компьютер өзара әрекеттесуіне (ХКК) қосқан үлесі семиотикада мықты негізге ие. Пирс семиотикасындағы жұмысына және компьютерлік ғылымдағы біліміне сүйене отырып, Надин компьютерді "тамаша семиотикалық машина" деп алғашқылардың бірі болып атады.
Nadin's contributions to human computer interaction (HCI) have a strong foundation in semiotics. Based on his work in Peircean semiotics and his training in computer science, Nadin was the first to recognize that the computer was the "semiotic machine par excellence".
Пирс семиотикасы
Концептуалист ретінде Надиннің семиотикадағы алғашқы жұмысы практикалық қолданыстан гөрі теориялық тұрғыда болды. Еуропалықтардың, әсіресе Макс Бензе басшылығымен немістердің қызығушылығының арқасында Надин американдық ғалым және философ Чарльз Сандерс Пирстің еңбектеріне ден қойды. Бензедің ықпалымен Надиннің семиотикадағы алғашқы жұмыстары Пирстің семиотикасын жетілдіру үшін берік негіз құруға бағышталды.
A conceptualist, Nadin's first work in semiotics was rather on the theory than in application. Due to the interest of Europeans, especially of Germans under the aegis of Max Bense, Nadin was attracted to the work of the American polymath and philosopher Charles Sanders Peirce. Under the influence of Bense, Nadin's early work in semiotics was dedicated to a rigorous foundation for the advancement of Peirce's semiotic.
Білім берудегі компьютерлер
Род-Айленд дизайн мектебінде Надин білім беруде компьютерлерді интеграциялауды қолдаушылардың бірі ретінде танылды. Ол АҚШ бойынша осы тақырыпта лекциялар оқыды және бірнеше жоғары оқу орындарында (Рочестер технология институты, Иллинойс технология институты, Орегон университеті, Израильдегі Хадасса университеті және т.б.) компьютерлерді қолданатын өнер және дизайн бағдарламаларын құруға кеңес берді. Интернет кеңінен тарағанға дейін Надин бірнеше компьютерлік оқу құралдарын жасады. HyperCard негізіндегі Docent бағдарламасы, интерактивті оқыту үшін CD-ROM дискісіне енгізілді. Docent және MetaDocent бастапқыда видеодиск үшін әзірленген. MetaDocent пайдаланушыларға жеке сурет/мәтіндік файлдар жасау мүмкіндігін ұсынды. Кескін, дыбыс, навигацияны индекстеу, әсіресе интеграцияланған Notebook қосымшасы арқылы жеке жазба жасау мүмкіндігі сол кезде ерекше болды. Кішкентай балалар үшін ойын – маңызды еңбек екенін ескере отырып, Надин SUNY Fashion Institute of Technology-де ойыншық дизайны бағдарламасын бастады, мақсаты – балалардың барлық сезімдерін дамыту арқылы ойыншықтар жасауға дизайнерлерді даярлау. Сондай-ақ ол мектепке дейінгі және мектеп жасындағы балаларға арналған ойыншықтарға (сол кездегі) жаңа цифрлық технологияны енгізуді қатыстырды, осылайша олар цифрлық технологияның мүмкіндіктерін компьютерлік ойындардан асып түсетін деңгейде танып білуге мүмкіндік алды.
At the Rhode Island School of Design, Nadin made a name for himself as one of the first proponents, in the nation, of integrating computers in education. He lectured on the topic around the US and consulted for several institutes of higher education (Rochester Institute of Technology, Illinois Institute of Technology, University of Oregon, Hadassah University in Israel, among others) in setting up programs in art and design with computers. Prior to the widespread use of the Internet, Nadin developed several computer aided educational aids. Docent, a HyperCard based software program, was integrated in the CD ROM for interactive learning. Both Docent and MetaDocent were first developed for the videodisc medium. MetaDocent gave users the possibility to create individualized image/text files. The indexing of image, sound, navigation, and especially the possibility to produce an individualized record (through an integrated Notebook application) were unique at the time
Based on the fact that play is serious work for the very young, Nadin initiated a program in Toy Design at SUNY Fashion Institute of Technology to train designers to develop the minds of the very young through all the senses. He also insisted on integrating the (then) new digital technology into toys for pre school and school age children so that they could experience the possibilities of digital technology beyond mere computer games.
Есептеулік жобалау
Надин компьютер сияқты адамның физикалық қабілеттерін кеңейтетін құралдарды адам ақылының кеңейтілуі деп қарастыруға қарсылық білдірді. Ол 1994 жылы Вупперталь университетінде (Германия) әлемдегі алғашқы Есептеу дизайны бағдарламасын құрды. Оның мақсаты екі еселі болды: 1. есептеу дизайнының теориясын дамыту; 2. өнімдер мен процестерді цифрлық тәсілдер арқылы жобалау. Бұл өнімдер мен процестердің өзі цифрлық технологияны интеграциялайды (олар енгізілген жүйелер). Осылайша, бағдарламаның ұзақ мерзімді мақсаты – кең тараған есептеу ортасын құру болып табылады.
Nadin has opposed the viewpoint that tools that are extensions of human physical abilities, like the computer, should be considered an extension of the human mind. He founded the world's first program in Computational Design in 1994 at the University of Wuppertal (Germany). Its purpose was twofold: 1. development of a theory of computational design; 2. the design of products and processes through digital means. These products and processes themselves integrate digital technology (they are embedded systems). Thus, the program's long term goal is the constitution of the world of ubiquitous computing.