Кіріспе

Гавай пиццасы – Канадада пайда болған пицца, әдетте ананас және шұжықпен жабылады. Дәстүрлі түрде ананас, томат соусы, моцарелла ірімшігі және шұжық немесе беконмен толығады.

Тарих

Грекияда туған канадалық Сэм Панопулос 1962 жылы Канаданың Онтарио штатындағы Чатем-Кент қаласындағы Сателлит мейрамханасында алғашқы гавайилік пиццаны жасады. Қытай тағамдарын дайындаудағы тәжірибесімен, көбінесе тәтті және ащы дәмдерді үйлестіретін Панопулос ананас, шұжық, бекон және басқа да қосымшалармен тәжірибе жасады. Бұл қосымшалар бастапқыда аса танымал болған жоқ. Кейіннен ананас пен шұжық немесе беконды дәстүрлі томат соусы мен ірімшікке қосу жергілікті тұрғындар арасында кеңінен танылып, ақырында пиццериялардың негізгі ұсынысына айналды. Бұл туындының аты АҚШ-тың Гавайи штатынан тікелей шабыттанбады; Панопулос сол кезде қолданылып жүрген консервіленген ананас брендінің атымен Гавайи деп атады. Германияда гавайилік пицца 1955 жылы Германияның алғашқы теледидар шефі Клеменс Вильменрод ұсынған Тост Гавайидің шұжық, ананас және ірімшік қосылған нұсқасы деп есептеледі. 1957 жылы Портлендте (Орегон штаты) ананас, папайя және ұсақталған жасыл бұрыштан тұратын, бірақ шұжық пен беконсыз "Гавайилік пицца" пайда болды. 1960 жылы "Рокки мен Буллвинкл және олардың достарының оқиғалары" эпизодында "Ананасты пицца" деп айтылды. Гавайилік пиццаның үстіне көбінесе моцарелладан тұратын ірімшік қоспасы салынады. АҚШ-та кейбір мейрамханалар дәстүрлі томат соусы мен шұжық немесе беконды алмастыратын балама ретінде барбекю соусын және ананас пен ірімшік қосылған шошқа етін пайдаланады.

Халықтық ақпарат құралдарында

2014 жылы Time журналы гавайилік пиццаны «Барлық уақыттағы ең ықпалды 13 пицца» тізімінде бірінші орынға қойды. Гавайилік пиццаға деген пікірлер көбінесе қарама-қарсы және поляризацияланған. Көптеген адамдар оның дәмін ұнатуы мүмкін, бірақ басқалары оны қатты ұнатпайды, мүмкін, ананастың тәттілігі «тұзды пицца ингредиенттерімен» үйлеспегендіктен. 2017 жылы Исландия президенті Гудни Т. Йоханнессон сұрақ-жауап кездесуінде орта мектеп оқушыларына пиццаға ананас қосуға қарсы екенін айтты. Ол әзілдеп, егер 21 жасқа дейінгілердің 30% дауыс берсе, пиццаға ананас қоюға тыйым салатынын қосты. Оның бұл сөзі көптеген БАҚ-та жарияланып, гавайилік пиццаға деген қатынасына қарамастан, көптеген адамдар әлеуметтік желілерде өз пікірлерін білдіруге шабыс тартты. Мәшһүр адамдар гавайилік пиццаға деген ұнатуын немесе ұнатпауын білдірді, соның ішінде Канада премьер-министрі Джастин Трюдо да қолдауын білдірді: «Менде ананас бар, менде пицца бар, және мен Оңтүстік-Батыс Онтарионың осы тамаша туындысының артындамын». Осы кезде мейрамхана бизнесінен зейнеткерлікке шыққан Панопулосқа кейбір БАҚ өзінің туындысын қорғауға шақырды. Гудни кейіннен бұл тек әзіл болғанын және пиццаға белгілі бір ингредиенттерді тыйым салуға өкілеттігі жоқ екенін түсіндірді; сондай-ақ, егер басшы ұнатпаған нәрсені тыйым салатын елде өмір сүргісі келмейтінін қосты. Американдық автор Джон Грин осы тағамның космополиттік тегі мен таралуына тоқталып, грек иммигрантының Канадада жасаған туындысын атап өтті, ол оңтүстік американдық жемісті итальяндық тағамға қосуға шабыс тартқан, бұл тағам Австралияда ең көп танымал болды.

Сауалнамалар

1999 жылы Гавай пиццасы Австралияда ең танымал пицца болды, пицца сатылымының 15% құрады. 2015 жылы Just Eat арқылы жұмыс істейтін Ұлыбританиядағы тәуелсіз тағам жеткізу орындарының шолуында Гавай пиццасы ең көп ұсынылатыны анықталды. 2016 жылы Harris Poll жүргізген АҚШ ересектер арасындағы сауалнамада ананас пиццаға қосылатын үш ең ұнатпайтын ингредиенттің ішіне кірді, ал анчоустар мен саңырауқұлақтардан озып кетті. 2019 жылғы YouGov Omnibus сауалнамасына сәйкес, пицца жейтін американдықтардың 12% ананасты үш сүйікті пицца ингредиентінің бірі деп санайды, ал 24% ананасты ең ұнатпайтын ингредиенттерінің бірі деп атайды. Дегенмен, бұл ең ұнатпайтын ингредиент емес, себебі сауалнамада анчоустар мен баклажан сияқты одан да көп адамға ұнамайтын ингредиенттер болды.