Америкалық және Филиппин пицца мекемесінің тарихы

Кіріспе

Shakey's Pizza – АҚШ және Филиппин елдерінде орналасқан пицца ресторандарының желісі. 1954 жылы құрылған, ол АҚШ-тағы алғашқы франчайзингтік пицца желісі болды. 1968 жылы желіде 342 мекеме болды. 2019 жылдың шілде айына дейін әлем бойынша шамамен 500 дүкен, ал АҚШ-та 58 дүкен болды. Қазіргі уақытта дүкендер Калифорния және Вашингтон штаттарында, сондай-ақ Филиппин, Сингапур және Жапонияда табылады.

Тарих

Shakey's Pizza компаниясы 1954 жылдың 30 сәуірінде Калифорния штатының Сакраменто қаласында Шервуд "Шейки" Джонсон мен Эд Пламмер құрды. Джонсонның лақап аты Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде безгекпен ауырғаннан кейін жүйке зақымдануынан туындады. Мейрамхана демалыс күндері ашылды, бірақ пицца пештері әлі дайын болмағандықтан тек сыра ғана сатылды. Шейки сыра сатудан түскен табыспен келесі дүйсенбіде пицца жасауға қажетті ингредиенттерді сатып алды. Шейки өзі диксиленд джаз пианиносында ойнап, келушілерді көңілді етіп, Silver Dollar Jazz Band тобының алғашқы мүшелерін жалдады, әрбір музыкантқа 10 доллар төледі, сонымен қатар олар қалаған пицца мен сыраны тегін берді. (Шейки музыканттарға жалақы төлеудің арзан екенін білді). Бұл Лу Уоттерстің музыкасын Сакраменто аймағына әкеліп, жергілікті сенсация тудырды. Джаз тарихшысы К.О.Экленд бұл топты Сакраментодағы джаз өркендеуіне және Сакраменто дәстүрлі джаз қоғамының құрылуына ықпал еткен деп санайды. Shakey's пиццасы үшін емес, аймақтық радио желісінде демеушілік еткен джаз бағдарламасы үшін танымал болды. Шейки Джонсон Оклахома штатының Оклахома қаласындағы Америкалық банжо мұражайында пицца мейрамханаларында банжо музыкасын ұзақ жылдар бойы қолданғаны үшін құрметке ие болды. Ескі Shakey's мейрамханаларында фортепиано сияқты басқа да тікелей музыка жиі орындалған. 1970 жылдардың басына дейін мәзірлерде классикалық шаштараз әндерінің мәтіндері жазылып, клиенттер тамақ дайындалған кезде топпен бірге ән шырқауға мүмкіндік берді. Бастапқы мейрамхана (жаңартылған азық-түлік дүкені) 1975 жылы елдің ең ірі азық-түлік компаниясы – San Miguel Corporation компаниясының меншігіне өтті, ол негізінен San Miguel сырасын насихаттады. Макати, Макати даңғылында орналасқан мейрамханадан бастап, мейрамхана Манила метрополитенінде жылдам кеңейді, көптеген филиалдары тікелей музыка ұсынды. San Miguel филиалдардың сапасын сақтауда қиындықтарға тап болды және 1987 жылы франшизаны спорттық басқарушы Лео Приетоның отбасы басқаратын International Family Food Services, Inc. (IFFSI) компаниясына сатты. 1997 жылға қарай ол негізінен фаст-фуд франшизасына айналды. 2003 жылы компания брендті отбасылық демалысқа бағытталған кәдімгі тамақтану бренді ретінде қайта құруды бастады. 2004 жылы Shakey's Sports Vision компаниясымен серіктесіп, елдегі волейбол лигаларының бірі – Shakey's V League-ті іске қосты. 2015 жылдың басында Филиппинде 153 Shakey's мейрамханасы болды, бұл АҚШ-тағы санынан екі есе көп. 2016 жылдың наурыз айында Century Pacific Group және Сингапурдегі GIC Private Limited компаниялары IFFSI акцияларының басым бөлігін Prieto отбасынан сатып алды, олар компаниядағы аз үлесін сақтап қалды. 2016 жылдың қазан айында IFFSI өзінің атын Shakey's Pizza Asia Ventures Inc. (SPAVI) деп өзгертті және 15 желтоқсанда Филиппин қор биржасында тіркелді. IFFSI 1999 жылдан бері Филиппинде Shakey's сауда белгісіне ие екені және Таяу Шығыс, Азия (Жапония мен Малайзиядан басқа), Қытай, Үндістан, Австралия және Жаңа Зеландияда сауда белгісінің құқығына ие екені мәлім болды. 2017 жылы брендті Кувейтке әкелу үшін бірлескен кәсіпорын келісімі жасалды. SPAVI компаниясы бірнеше рет марапатталды. Компания 2020 және 2021 жылдары Financial Times журналының Азия-Тынық мұхиты аймағындағы 500 ең жылдам өсіп келе жатқан компаниялар тізіміне енді. Сондай-ақ, 2018 жылы Finance Asia компаниясы оны "Филиппиннің ең жақсы шағын компаниясы" деп таныды. Shakey's Super League 2022 жылдың 16 тамызында Паранакедегі Shakey's Pizza ASEANA мейрамханасында ресми түрде іске қосылды. Бұл Shakey's Pizza-ның Филиппин волейболына оралуын білдіреді, өйткені олар 2004 жылдан 2017 жылға дейін Shakey's V League (қазіргі Премьер-Волейбол Лигасы) титулдық демеушісі болды. Сол кезде франшизалар саны 221-ге дейін төмендеді. Inno Pacific компаниясы желіні иеленген кезде АҚШ-тағы көптеген мейрамханалар жабылды. 2003 жылы қалған кейбір франчайзилер Inno Pacific компаниясын сотқа берді. Сотқа дейін Shakey's 2004 жылы Калифорния штатының Альгамбра қаласындағы Jacmar Companies компаниясына сатылды. Jacmar 19 Shakey's мейрамханасының франчайзи болды. 2018 жылдың қазанына қарай АҚШ-та 51 Shakey's Pizza мейрамханасы болды, олардың 48-і Калифорнияда (Оровилден басқалары Оңтүстік Калифорнияда) және екеуі Вашингтонда орналасқан. Миссисипи өзенінің шығысында, Алабама штатының Оберн қаласындағы соңғы мейрамхана 2019 жылдың сәуірінде жабылды. Мексиканың үлкен мегаполисі аймағында алты мейрамхана бар. Барлық мейрамханалар 2020 жылдың наурыз айының ортасында COVID-19 пандемиясына қарсы күресу үшін қонақ бөлмелерін жапты, бірақ тамақ алып кету қызметі сақталды. 2021 жылдың мамырында қонақ бөлмелері қайта ашылды.

Shakey's Pizza was founded in Sacramento, California, on April 30, 1954, by Sherwood "Shakey" Johnson and Ed Plummer. Johnson's nickname resulted from nerve damage following a bout of malaria suffered during World War II. The parlor opened on a weekend, but since the pizza ovens were not yet completed only beer was served. Shakey took the profits from beer sales and bought ingredients for pizza the following Monday. Shakey personally played Dixieland jazz piano to entertain patrons, also hiring the original members of the Silver Dollar Jazz Band, paying the musicians $10 each plus all the beer and pizza they wanted. (Shakey soon realized it was cheaper to pay the musicians scale). This brought the music of Lu Watters to the Sacramento area and caused a local sensation. Jazz historian K. O. Eckland has given this band the credit for the jazz revival in Sacramento that extended to the formation of the Sacramento Traditional Jazz Society. Shakey's also became known outside Sacramento, not for its pizza, but for the jazz program it sponsored on a regional radio network. Shakey Johnson is honored in the American Banjo Museum in Oklahoma City, Oklahoma, for his longtime use of banjo music at his pizza parlors. Other live music, including piano, was also a staple in the old Shakey's parlors. Up until the early 1970s printed menus included lyrics to classic barbershop songs so that the customers could sing along with the band while their meals were being prepared. The original parlor (a remodeled grocery store) where it began in 1975 under the ownership of the country's largest food conglomerate, San Miguel Corporation, primarily promoting their San Miguel draft beer. Beginning with a restaurant located in Makati Avenue, Makati, the restaurant expanded rapidly in Metro Manila, with most of its outlets offering live music. San Miguel had difficulty maintaining the consistency of the branches, and ultimately sold the franchise in 1987 to International Family Food Services, Inc. (IFFSI), a group led by the family of sports executive Leo Prieto. By 1997, it had evolved into mostly a fast food franchise. In 2003, the company began "reengineering" the brand as a family oriented casual dining brand. In 2004, Shakey's partnered with Sports Vision for the launch of the Shakey's V League, one of the pioneering volleyball leagues in the country. As of early 2015, there were 153 Shakey's outlets in the Philippines, more than double the number remaining in the United States. In March 2016, the Century Pacific Group and the Singapore based GIC Private Limited acquired the majority shares of IFFSI from the Prieto family, which will retain a minority interest in the company. In October 2016, IFFSI changed its name to Shakey's Pizza Asia Ventures Inc. (SPAVI) and became listed in the Philippine Stock Exchange on December 15, 2016 with the ticker symbol It was disclosed that IFFSI acquired ownership of the Shakey's trademark in the Philippines since 1999 and also owns the trademark rights for the Middle East, Asia (except Japan and Malaysia), China, India, Australia and New Zealand. Circa 2017, it signed a joint venture deal to bring the brand to Kuwait. SPAVI has garnered several recognitions over time. The company ranked in Financial Times’ feature on Asia Pacific’s 500 high growth companies in 2020 and 2021. It was also hailed as the “Philippines’ Best Small Cap Company” by Finance Asia in 2018. The Shakey's Super League was formally launched on August 16, 2022, at the Shakey's Pizza ASEANA outlet in Parañaque. This marks the return of Shakey's Pizza in Philippine volleyball since they served as the title sponsor for the Shakey's V League (now Premier Volleyball League) from 2004 to 2017. By that time, the number of franchises had declined to 221. Most of the remaining U. S. stores closed during the time Inno Pacific owned the chain. Some of the remaining franchisees took Inno Pacific to court in 2003. Before the case could come to trial, Shakey's was sold to Jacmar Companies of Alhambra, California in 2004. Jacmar had been the franchisee of 19 Shakey's restaurants. as of October 2018, there were 51 Shakey's Pizza restaurants in the United States 48 of the locations are in California (all, except Oroville, are in Southern California), and two in Washington. The last location east of the Mississippi River, in Auburn, Alabama, closed in April 2019. There are six locations in the Greater Mexico City metro area. All locations closed their dining rooms in mid March 2020 to combat the COVID 19 pandemic, with take out service still available. Dining rooms re opened in May 2021.