Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франция королі Людовик XIV-нің (1624–1709) рухани кеңесшісі Париж қабірстаны Франсуа де ла Шаз (25 тамыз 1624 – 20 қаңтар 1709) – француз иезуит діни қызметкері, Франция королі Людовик XIV-нің рухани кеңесшісі.
Confessor of King Louis XIV of France (1624–1709)
the Paris cemetery
François de la Chaise (August 25, 1624 – January 20, 1709) was a French Jesuit priest, the father confessor of King Louis XIV of France.
Өмірбаян
Франсуа де ла Шаза Акс қалашығында, Aix la Fayette, Puy de Dôme, Auvergne аймағында, Жорж де Айкс, Ла Шаза сеньоры және Рене де Рошфордың ұлы болып дүниеге келді. Анасының тарапынан ол Генрих IV-нің рухани кеңесшісі Пьер Котонның шөбересі еді. Лионда оқуын аяқтағанға дейін Иса қоғамының жаңа мүшесі болды, содан кейін соңғы уәде бергеннен кейін Францияның түкпір-түкпірінен келген студенттерге философиядан дәріс берді, оның даңқымен танылды. Лион архиепископы Камиль де Виллеройдың ықпалымен 1674 жылы Пьер де ла Шаза Людовик XIV-нің мойындаушысы болып тағайындалды, ол оған Париж архиепискобы Харлей де Шампваллонның тірі кезінде патшаның шіркеулік меценаттығын басқаруды тапсырды. Мойындаушы өзінің ықпалын мадам де Ментенонның ықпалымен біріктіріп, патшаны мадам де Монтеспанмен арадағы қарым-қатынасын тоқтатуға көндірді. Пасха күндері бірнеше рет ол Людовик XIV-ке кешірім беруден бас тартуға мүмкіндік беретін ыңғайлы ауруға шалдыққан деседі. Мадам де Монтеспанның құлдырауымен және мадам де Ментенонның билікке көтерілуімен оның ықпалы едәуір артты. Людовик XIV пен мадам де Ментенонның некесі оның қатысуымен Версальде тойланды, бірақ оның және мадам де Ментенонның арасындағы салқындау осы мәселені құпия ұстау туралы талабынан туындады деп есептеуге негіз жоқ. Галликан шіркеуінің уақытша иеліктері мәселесі бойынша Людовик XIV пен Иннокентий XI арасындағы ұзақ дау кезінде Пьер де ла Шаза патшалық құқықтарды қолдады, бірақ Римдегі ықпалын папалық билікті татуластыру үшін пайдаланды. Ол Нант эдиктының жойылғанға дейін негізгі себепкері болды. Ол Людовик XIV-нің янсенистерге қарсы ынтасын жұмсартты, ал көп нәрседе оған қарсы болған Сент-Симон оның адал және ар-ұяты бар мінез-құлқына лайықты баға берді. Père de la Chaise архиепископ Фенелонға деген берік және өшпес сүйіспеншілікке ие болды, ол папаның «Максимдеріне» қатысты айыптауынан да өзгермеді. Денсаулығы нашарлағанмен, ол ұзақ өмірінің соңына дейін Людовик XIV-нің мойындаушысы ретінде қызметін жалғастырды.
François de la Chaise was born at the Château of Aix in Aix la Fayette, Puy de Dôme, Auvergne, being the son of Georges d'Aix, seigneur de La Chaise, and of Renée de Rochefort. On his mother's side he was a grandnephew of Pierre Coton, the confessor of Henry IV. He became a novice of the Society of Jesus before completing his studies at Lyon, where, after taking final vows, he lectured on philosophy to students attracted by his fame from all parts of France. Through the influence of Camille de Villeroy, Archbishop of Lyon, Père de la Chaise was in 1674 nominated confessor of Louis XIV, who entrusted him during the lifetime of Harlay de Champvallon, archbishop of Paris, with the administration of the ecclesiastical patronage of the crown. The confessor united his influence with that of Madame de Maintenon to induce the king to abandon his liaison with Madame de Montespan. More than once at Easter he is said to have had a convenient illness which dispensed him from granting absolution to Louis XIV. With the fall of Madame de Montespan and the ascendancy of Madame de Maintenon his influence vastly increased. The marriage between Louis XIV and Madame de Maintenon was celebrated in his presence at Versailles, but there is no reason for supposing that the subsequent coolness between him and Madame de Maintenon arose from his insistence on secrecy in this matter. During the long strife over the temporalities of the Gallican Church between Louis XIV and Innocent XI, Père de la Chaise supported the royal prerogative, though he used his influence at Rome to conciliate the papal authorities. He was largely responsible for the revocation of the Edict of Nantes. He exercised a moderating influence on Louis XIV's zeal against the Jansenists, and Saint Simon, who was opposed to him in most matters, does full justice to his humane and honorable character. Père de la Chaise had a lasting and unalterable affection for Archbishop Fénelon, which remained unchanged by the papal condemnation of the Maximes. In spite of failing faculties he continued his duties as confessor to Louis XIV to the end of his long life.
Мұра
Ата де ла Шазаның есімі ол кезде Париж шекарасының сыртында орналасқан иезуит үйімен және сол үйге жақын жер учаскесімен байланысты болды. 1804 жылы Наполеон сол жерде әйгілі Père Lachaise зиратын (сөзбе-сөз "Ата ла Шаиз зираты") құрды. Осылайша, оның есімі Парижтің ландшафтында мәңгі сақталды. Лексикограф Филип Жозеф Ле Ру "История отца Ла Шаиза, иезуита и исповедника короля Людовика XIV, онда Франция және Еуропаның барлық сарайларындағы құпия интригаларды көруге болады" атты памфлетін жариялағаннан кейін Брюссельге қашуға мәжбүр болды. Уильям Херт "Патшаның қызы" фантастикалық фильмінде Ата де ла Шаза рөлін сомдады.
The name of Father de la Chaise became attached to the Jesuit house where he lived – at the time outside the boundaries of Paris – and to the plot of land near that house. In 1804, Napoleon established a cemetery there – the well known Père Lachaise Cemetery (literally "The Father la Chaise Cemetery"). Thus, his name lives on in the Paris landscape. The lexicographer Philibert Joseph Le Roux had to flee to Brussels after he published Histoire du père La Chaize, jésuite et confesseur du roi Louis XIV où l'on verra les intrigues secrettes qu'il a eues à la cour de France et dans toutes les cours de l'Europe, a pamphlet against de la Chaise. William Hurt portrayed Father de la Chaise in the fantasy adventure film The King's Daughter.