Кіріспе

Видеоойын ойнаушылардың ұйымдасқан тобы. Видеоойындарда клан, қауымдастық, гильдия немесе фракция – бір немесе бірнеше көп ойыншылы ойындарда жүйелі түрде бірге ойнайтын видеоойын ойнаушылардың тобы. Көптеген кландар ойын жарыстарына қатысады, бірақ кейбір кландар тек достардан тұратын шағын ойын отряды болып табылады. Бұл отрядтардың мөлшері бірнеше дос адамнан бастап, төрт мыңнан астам мүшесі бар ұйымдарға дейін жетеді, олардың құрылымы, мақсаттары және мүшелері әртүрлі. Кланның өмір сүру мерзімі де кең ауқымды: бірнеше аптадан он жылдан астам уақытқа дейін. Бүгінгі таңда қолжетімді дерлік барлық онлайн ойындар үшін көптеген кландар бар, әсіресе бірінші тұлғадан ату ойындары (FPS), көп ойыншылы ойындар (MMO), рөлдік ойындар (RPG) және стратегиялық ойындарда. Сонымен қатар, көптеген түрлі ойындарды қамтитын мета-топтар да бар. Кейбір ойыншылар тобынан құралған кландар бірнеше миллион долларлық кәсіби киберспорт командаларына дейін өсті. Xbox One, PlayStation 4 және компьютерлердегі көптеген кландар өздерінің қалған мүшелерімен байланысу және түрлі тақырыптарды талқылау үшін форумдары бар ресми веб-сайттарына ие. Олар кландағы өтіліне, жеңістеріне және топқа жасаған үлесіне (қаржылық көмек, сыйлықтар және т.б.) байланысты кландық наградалар мен медальдарды ұсынады. Альянс және команда терминдері де осы мақсатта қолданылады, мысалы, Illyriad немесе Freeciv ойындарында.

Бірінші тұлғадан ату ойындарында

Бірінші тұлғалық атыс жанры (FPS) күнін күніне танымал бола түскенде, бәсекелестік клан идеясы кеңінен қабылданды. Кландар командаларға айналды, немесе элиталық клан мүшелері онлайн шайқаста кланның өкілі ретінде команда құрады. FPS кландары көбінесе өздеріне ұнайтын ережелермен серверлер ұйымдастырады. Мысалы, егер ойыншылар тобы тек тапаншаларды ғана пайдаланғысы келсе, олар тек тапаншаға арналған серверді басқаратын кланға қосылып, клан сол ережелерді сақтауды қамтамасыз етеді.

Рөлдік ойындарда

Кландар басқа жанрларда да кездеседі, онда олар көбінесе басқа атаумен аталады және ойынға сәйкес мақсатқа қызмет етеді. Көптеген көп ойыншылы онлайн (MMO) және рөлдік ойындарда (RPG) оларды "гильдиялар" деп атайды немесе өз терминдерін ойлап табады. Мысалы, Star Wars Galaxies ("ойыншылар бірлестіктері") және EVE Online ("корпорациялар"). EVE Online жүйені көптеген MMO-лардағыдан гөрі егжей-тегжейлі анықтағанымен де ерекшеленеді, мұнда "одақтар" ірі топтар болып табылады. Eve-дегі қауымдастықтың соңғы түрі – Коалиция, ол бірнеше одақты біріктіреді. Бұл жүйе ойын бағдарламалық құралымен қолдау көрсетілмейді, керісінше, ойыншылардың өзі құраған жүйе. Супергеройларға арналған City of Heroes ойынында олар "супертоптар" деп аталады және құрылысы жағынан X-Men сияқты комикс кейіпкерлерінің ұйымдарына ұқсайды. Final Fantasy XI-де мұндай кландар "linkshells" деп аталады, ал ойыншылар бір уақытта бірнеше кланда болуға мүмкіндік алады. Final Fantasy XIV да Final Fantasy XI сияқты Linkshells үшін бірдей жүйеге ие, бірақ сонымен қатар "Free Companies" қосымшасы бар, ол көптеген MMORPG ойындарында кездесетін клан және гильдия жүйесінің дәстүрлі түрін ұсынады.

Симуляциялық ойындарда

Көптеген симуляциялық ойындар, мысалы Microsoft Flight Simulator сериясындағы ойындар, басқа жанрлардағыдай біршама ұқсас үлгілерді ұстанатын кландарға ие. Симуляциялық кландардың ең танымал түрлеріне виртуалды авиакомпаниялар (ВА) және виртуалды әскери ұйымдар (ВМО) жатады. Виртуалды авиакомпания – авиакомпанияның қызметін модельдеу үшін ұшу симуляциясын пайдаланатын арнайы хобби ұйымы. ВА әдетте нақты авиакомпания сияқты интернетте өкілдікке ие. 1999 жылы жарық көрген «Pilot Career Guide» басылымында 100-ден астам маңызды кәсіби ұшқыш мансабы туралы нұсқаулықтар тіркелген, оларға бір уақытта ондаған мың адам қатысқан.