Кіріспе

Канадалық саясаткер Саймон Леендерт Де Йонг (29 сәуір 1942 – 18 тамыз 2011) – Индонезияда туған канадалық парламентарий. Ол 1979 жылғы федералды сайлауда Саскачеван округінен Жаңа демократиялық партиясының (ЖДП) парламент депутаты ретінде алғаш рет Канада Төменгі палатасына сайланды. Ол бес мерзім бойы, барлығы 18 жыл Төменгі палатада жұмыс істеді.

Ерте өмір

Саймон Де Йонг Индонезияның Сидоаржо қаласында дүниеге келді. Өмірінің алғашқы үш жылын анасы Диркье және ағасы Хилкемен бірге концлагерде өткізді. Жава аймағын жапондықтар басып алған кезде тұтқындалған 3000 әйел мен баланың үштен бірі ғана тірі қалды. Симонның әкесі, голландиялық теңізші, соғыс тұтқыны болған. Соғыс аяқталғаннан кейін отбасы қайта бірігіп, Нидерландыға оралды. 1951 жылы Канадаға көшіп келді, ал Саймон өзінің есейген жылдарын Реджина қаласында өткізді. Иммигрант болғанымен, ағылшын тілін білмей және сөйлеу кесірі болғанына қарамастан, Де Йонг өзін көпшілік алдында сөйлеуге үйретті және провинциялық чемпион атанды. 1964 жылы Регина университетінің студенттік одағының төрағасы болып сайланды, онда студенттердің құқығын кеңейткен және кампуста наразылық тудырған конституцияны жазды.

Қоғамдық белсенділік

Мектепті бітіргеннен кейін Де Йонг сурет салуға көшті және бейнелеу өнеріндегі суретші ретінде халықаралық деңгейде танылды. Бірақ, ЛСД зерттеушісі Дункан Блюеттпен өткізген бірнеше кездесулердің нәтижесінде, Де Йонг 1960 жылдардың соңындағы жастардың қарсы мәдениеті ұсынып тұрған қоғамдық өзгерістер мүмкіндіктеріне қызығушылық танытты. 1969 жылы ол Регинадан Ванкуверге кетіп, "Үлкен Ванкувер жастар коммуникация орталығы қоғамында" жұмыс істеді, ол "Cool Aid" деген атпен кеңінен танымал болды. Cool Aid-те Де Йонг, Рей Шоинард және басқа да көшеде жұмыс істейтіндер қаланың болашағына әсер еткен балама денсаулық сақтау, жұмыс, тұрғын үй және мәдени бағдарламаларды ұйымдастырды. Сол жылдары Де Йонгтың әріптесі болған Майк Харкорт кейін Британдық Колумбия провинциясының премьер-министрі болды.

Саясаттағы мансап

1975 жылы Де Йонг Реджинаға оралды. 1979 жылы ол Реджина облысынан НДП партиясынан кандидат ретінде сайлауға түсті. Оның жеңісі баршаны, тіпті Де Йонгтің өзін де таңқалдырды. Ол бес мерзім бойы қызмет етіп, 1997 жылы жеңіліссіз зейнеткерлікке шықты. Парламент мүшесі ретінде ол АҚШ әскерінің Канаданың Нью-Брансуик провинциясындағы уытты жапырақшаны себу үшін қолданған Agent Orange затын әшкереледі. Ол әлемдік жылыну туралы алаңдаушылықты көтерген алғашқы парламент депутаты болды. БҰҰ-да қарусыздану туралы сөз сөйледі, Джон Леннонның қазасынан кейін Йоко Оноға көңіл айту туралы ұсыныс енгізді, ал 2011 жылы Де Йонг қайтыс болғанда суретші оған ризашылық білдірді. 1989 жылы Де Йонг Эд Бродбенттің орнын басып, НДП партиясының басшысы болуға үміткер болды. Ол партия басшылығына сайлауда лайықты төртінші орынды иеленді. Бірақ оның кандидатурасына қатысты дау туды. Де Йонг Канада телерадиокорпорациясының (CBC) конвенция туралы түсірген деректі фильміне көмектесу үшін микрофон тағуға келіскен, бірақ оны киіп отырғанын ұмытып, әріптесі Дейв Барреттпен арттағы бөлмедегі келіссөздерді жаздырып алды. CBC деректі фильмінде бұл жазба конвенцияны көрсетудің драмалық орталығы ретінде пайдаланылды, оған "көк бөлме" саясатында жасалған "құпия келісім" деген сипат берілді. Де Йонг CBC-нің бұл түсіндірмесін жоққа шығарып, ешқандай келісім болмағанын мәлімдеді. Барретт бұл жайында үн қатпады. Деректі фильм жасаушылар Де Йонгтың анасы мен оның кеңесшілерінің бірі арасында голланд тілінде болған әңгімені дұрыс аудармау арқылы олардың пікірін бекітті. Бұл дау-дамай Де Йонгқа зиян келтірді, бірақ көп ұзамай тоқтатылды. Алайда, бұл оқиға партия ішінде Де Йонгтың беделіне нұқсан келтірді және кейінірек зейнеткерлікке шығу шешіміне ықпал етті. Де Йонг 1997 жылға дейін парламент депутаты болып қалды, сол жылы өткен федералды сайлауда қайта сайлануға түспеді және төрт жыл бұрын орнынан алынған Лорн Нистромға жол берді. Парламенттен зейнеткерлікке шыққаннан кейін Де Йонг АҚШ, Азия және Бразилияда болды, онда ол Дайме шіркеуімен және оның қуатты психоделикалық сакраменті – аяуаскамен айналысты. Де Йонг философиялық көзқарастарына ие болды, Дайме дінінің мистикалық түсініктерін климаттың өзгеруі және адамзаттың санасын арттыру қажеттігі туралы алаңдаушылықтарымен байланыстырды. "Біз неғұрлым саналы болсақ, соғұрлым жақсы боламыз", - деді ол. Де Йонг әріптесі және досы Дункан Блюетт туралы: "Ол басқалар қараңғылық көрген жерде жарық, махаббат және үміт көрді", - деген еді. Бұл Де Йонгтың өзіне тән қасиеті еді. 2011 жылдың 18 тамызында лейкемиядан қайтыс болғанда, оның қазасына түрлі саяси көзқарастағы және сенімді адамдар, соның ішінде бұрынғы Британ Колумбиясының премьер-министрі Харкорт және Канада Либералдық партиясының жетекшісі Боб Рэй аза тұрды.

Сайлау рекорды

+ 1989 Жаңа Демократиялық партия басшылығына сайлау Үміткер 1-кезең 2-кезең 3-кезең 4-кезең Аты-жөні Дауыс саны % Дауыс саны % Дауыс саны % Дауыс саны % Одри Маклафлин 646 26,9% 829 34,3% 1072 44,4% 1316 55,1% Дейв Баррет 566 23,6% 780 32,3% 947 39,3% 1072 44,9% Стивен Лэнгдон 351 14,6% 519 21,5% 393 16,3% Саймон Де Йонг 315 13,1% 289 12,0% Говард МакКарди 256 10,7% Ян Уэдделл 213 8,9% Роджер Лагасс 53 2,2% Барлығы 2400 100,0% 2417 100,0% 2412 100,0% 2388 100,0%