Кіріспе
Канадалық саясаткер (1950 жылы туған)
Томас Уильям Ваппел (1950 жылдың 9 ақпанында туған) – канадалық саясаткер. Ол 1988 жылдан 2008 жылға дейін парламенттің Төменгі палатасының мүшесі болды, Торонто қаласының Скарборо-Уэст және оның ізінен келген Скарборо-Солтүстік-Батыс сайлау округтерін өкілдік етті. 2008 жылғы жалпы сайлауда ол қайта сайлануға түспеді. Ваппель – беделді әлеуметтік консерватор. Ол аборт жасауға және гомосексуалдардың құқықтарына қарсы тұрады, сондай-ақ иммиграция және діннің үкіметтегі рөлі туралы қырқысты пікірлер білдірген. Ол өлім жазасына қарсы және экономикалық мәселелерде либералдық көзқарастарды ұстанатынын айтады. 1998 жылы ол Жозеф П. Боровский сыйлығымен марапатталды. Ол ажырасып, бес баласы бар.
Ерте өмір және мансап
Ваппель Торонто қаласында венгр текті ата-анасының отбасында дүниеге келген. Ол 1971 жылы Торонто университетін гуманитарлық ғылымдар бакалавры (Bachelor of Arts) дәрежесімен, ал 1974 жылы Квинс университетін құқық бакалавры (Bachelor of Laws) дәрежесімен бітірген. 1976 жылы Онтарио адвокатурасына қабылданды және азаматтық даулар және корпоративтік құқық салаларында жұмыс істеді. Ваппель Колумб орденінің мүшесі.
1988 жылғы сайлау
Ваппел 1988 жылы Скарборо-Вест либералды сайлау округінен кандидаттыққа партия төрағасы Джон Тернердің жеке шақыруымен келген жұлдызды кандидат Патрик Джонстонды күтпеген жеңіспен ұтты. Оның сайлауалды науқаны абортқа қарсы "Өмір үшін күрес" тобының мүшелерімен қолдалды, ал сайлау бағдарламасында "ұрықтанудан бастап өмірдің табиғи аяқталуына дейін адам өміріне құрмет" көрсету туралы уәде берілді. Ол сондай-ақ Канада мен АҚШ арасындағы еркін сауда келісіміне қарсы болды және оны бір мәселелік кандидат ретінде көрсеткені үшін бұқаралық ақпарат құралдарын сынады. Ол жалпы сайлауда тар үстемдікпен жеңіске жетіп, үкіметте отырған прогрессивті консерватор Реджинальд Стэкхаусты 440 дауыспен жеңді. Сайлау кезінде "Өмір үшін күрес" тобының белсенділері Стэкхаусты кейбір жағдайларда "бала өлтіруді" қолдайды деп айыптаған жарнамалық парақша таратты. Ваппелдің осы парақшаны жеке қолдағанына ешқандай дәлел жоқ. 1988 жылы прогрессивті консерваторлар көпшілік дауыспен үкімет құрды, ал Ваппел парламентке оппозиция мүшесі ретінде енді. 1989 жылы Джон Тернер партия төрағасы лауазымынан кетті, оның орнын толтыру үшін жаңа сайлау жарияланды.
Басшылыққа кандидат
Ваппель 1990 жылы Либералдық партияның көшбасшылық конвенциясында алғашқы кандидат болып жарияланды, өзінің кандидатурасын 1989 жылғы 29 маусымда мәлімдеді. Ол өзін аборт мәселесін көшбасшылыққа айналдыруға дайын жалғыз кандидат деп сипаттады. Ваппель барлық жағдайда абортқа қарсы болды, зорлау мен инцест – қорқынышты трагедиялар екенін айтса да, "оларды адам өмірін жоюдың тағы бір қайғылы оқиғасымен усуыртуға болмайды" деді. Ол сондай-ақ Канадаға иммиграцияны арттыруды және есірткі сатушыларына қатаң жазалар қолдануды ұсынды, сонымен қатар Мич-Лейк келісіміне және Квебекке "ерекше қоғам" мәртебесіне қарсы шықты. Ваппель кандидаттардың біріккен отырысында федералдық балабақша бағдарламаларына қарсы сөйлеп, Канада үкіметінің үйде отырып бала тәрбиелеуді қолдауы керек деді. Науқан соңында ол жалғыз ата-аналар мен бір жынысты жұптарды отбасы деп санамайтынын мәлімдеді. Оның кандидатурасын ешбір депутат қолдамады, бірақ 1990 жылғы наурыз айында Либералдық партия ішіндегі абортқа қарсы әрекет ететін "Өмір үшін либералдар" тобы оны қолдады. Конвенциядағы өзінің сөзінде Ваппель абортты өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасымен қылмыстық қылмыс деп жариялауды талап етті. Ол төртінші орынды иеленді, ал Жан Кретьен бірінші кезеңде көшбасшылыққа ие болды.
Қарсылық сыншы
1991 жылғы қаңтарда Ваппель Либералдық партияның иммиграция жөніндегі сыншысы болып тағайындалды. Жыл соңында ол Канадаға келген босқындар үшін ұстау лагерьдерін (Құнастыру орталықтары деп аталатын) құруды ұсынатын партия ішіндегі құжатты дайындады. Өтініш берушілерге тағам, тұру және киім-кешек беріледі, бірақ олардың ісі қарастырылып жатқанда орталықтан тыс жерде жұмыс істеуге рұқсат берілмейді. Сондай-ақ, аталған ұсыныста ВИЧ жұқтырған кез келген өтініш берушіге автоматты түрде статус беруден бас тарту көзделген. Оның ұсыныстары БАҚ-қа тарап, Либералдық партия жетекшілігі оларды дереу қабылдамады. 1992 жылғы қаңтарда ол Либералдық партияның иммиграция жөніндегі сыншысы қызметінен алынып, Бас прокурордың сыншысы болып қайта тағайындалды. Жаңа лауазымында ол Канаданың мерзімінен бұрын босату жүйесінде қауіпсіздікті күшейтуді талап етті. 1993 жылғы федералды сайлауда Ваппельді Канада полиция қауымдастығы қолдады және ол өзінің сайлау кампаниясын «заң мен тәртіп» мәселелеріне шоғырландырды. Либералдық партия ұлттық деңгейде көпшілік дауысқа ие болғандықтан, ол оңай қайта сайланды.
Оппозициялық депутат
Вэппель 2006 жылғы федералды сайлауда Қоғамдар палатасына қайта сайланды, себебі Консервативтік партия ұлттық азшылық үкіметін жеңіп алды. Вэппель 2006 жылғы мамыр айында Канаданың Ауғанстандағы әскери миссиясын ұзартуға дауыс берген жиырма төрт либерал депутаттың бірі болды. Ол сондай-ақ, Канаданы "туылмаған баланы қорғау үшін ешқандай заңы жоқ жалғыз батыс демократиясы" деп сипаттап, аборт заңдарын қабылдауды қайтадан талап етті. 2007 жылдың ақпан айында ол Либералдық партияның жалғыз депутаты болып, 2001 жылғы 11 қыркүйек шабуылынан кейін Критиен үкіметі алғаш рет қабылдаған екі даулы терроризмге қарсы шараны ұзартуға дауыс берді. Бұл шаралар, сыншылардың пікірінше, азаматтық бостандықтарға қауіп төндірді, бірақ Квебек блогы, Жаңа демократиялық партия және көптеген либералдар олардың ұзартылуына қолдау көрсетпегендіктен жеңіліске ұшырады. Вэппель либералдық депутаттардың көпшілігінің бұл ұсынысты қолдамағанына таңырқады. Вэппель 2006 жылғы Либералдық партия төрағалығына сайлауда ешқандай кандидатты қолдамады, өйткені кандидаттардың ешқайсысы әлеуметтік консерватор ретінде жарияланбады. Ол конвенцияда жеке өзі Джо Вольпеге дауыс беретінін мәлімдеді.
Тамақ өнімдерінің таңбалары
Ваппель тамақ өнімдеріне жақсырақ тамақтану туралы жазбаларды талап ететін бірнеше жеке мүшелік заң жобаларын қолдады. 1998 жылы ол азық-түлік дүкендерінде сатылатын барлық тағамдарда тамақтану туралы жазбалардың болуын міндеттейтін заң жобасын ұсынды. Бұл заң жобасын Тамақ өнімдерін реформалау альянсы қолдады, ал Ваппель бұл шараның тұтынушылар арасында жүрек аурулары мен қатерлі ісіктердің қаупін азайтуға көмектесетінін айтты. Заң жобасы қабылданбады. 2004 жылы ол жылдам тамақ беру орындарындағы мәзірде тұз бен майдың мөлшерін көрсетуді талап ететін жеке заң жобасын ұсынды. 2006 жылдың қараша айында ол 198 дауысқа қарсы 64 дауыспен жеңілді.
Зейнеткерлік
2007 жылдың 23 наурызында Ваппель келесі федералды сайлауда кандидат болмайтынын хабарлады. Оның Парламент депутаты лауазымындағы мерзімі 2008 жылғы федералды сайлаумен аяқталды. Ваппель 2009 жылдың 1 қаңтарында Campaign Life Coalition ұйымына құқықтық кеңесші ретінде жұмысқа орналасты.
Сайлау рекорды
Сайлау туралы барлық ақпарат Канаданың сайлау басқармасынан алынған. 1997 жылдан кейінгі сайлау шығындарының еңбелі жазбалары ұсынылған сомаларға сілтеме жасайды және соңғы тексерілген сомалар қолжетімді болмаған жағдайда ұсынылады. 1997 жылғы шығындар ұсынылған сомалар бойынша көрсетілген. 1997 және 2004 жылдардағы +/- көрсеткіштері сайлау округтерінің қайта бөлуіне байланысты түзетілген.