Кіріспе
1942 жылғы Тынық мұхитындағы Екінші дүниежүзілік соғыстың теңіз шайқасы
Тассафаронга шайқасы, кейде Саво аралының төртінші шайқасы немесе жапон дереккөздерінде Лунга нүктесінің шайқасы (ルンガ沖夜戦) деп аталады, 1942 жылдың 30 қарашасында Гуадалканал науқаны кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштері мен Жапон императорлық Әскери-теңіз күштерінің кемелері арасында өткен түнгі теңіз шайқасы болды. Шайқас Гуадалканалдағы Тассафаронга нүктесіне жақын орналасқан Айронботтом сауынында өтті. Шайқаста контр-адмирал Карлтон Х. Райт басқаратын бес американдық крейсер мен төрт эсминец Гуадалканалдағы өз күштеріне азық-түлік жеткізуге тырысқан сегіз жапон эсминецін тоқтатып қалды. АҚШ эсминецтері радарлық байланыс орнатылғаннан кейін торпедаларды ұшыруға рұқсат алу үшін төрт минут күтті, бірақ тиімді ату позициясын жіберіп алды; барлық торпедалар сәтсіз атылды, ал эсминецтер кері шегінді. АҚШ крейсерлері атысты бастап, бір эсминецті батырды. Оқтан шыққан жарық американдық крейсерлердің орналасқан жерін көрсетті. Контр-адмирал Раидзо Танака басқаратын жапон эсминецтері дереу 93-ші үлгідегі "Long Lance" торпедаларын ұшырып, бір американдық крейсерді батырып, үш крейсерді ауыр зақымдады. Танаканың қалған күштері зақымсыз қалып, бірақ жоспарланған жабдықтау миссиясын орындаудан бас тартты. Теңіз тарихы және мұра басқармасының директоры контр-адмирал Сэмюэл Кокс бұл шайқасты және Саво аралы шайқасын АҚШ теңіз тарихындағы ең ауыр жеңілістердің бірі деп санайды, олар Перл-Харбордан кейін ғана орын алды.
Гуадалканалдағы жорық
1942 жылдың 7 тамызында одақтас әскерлер Гуадалканал, Тулаги және Флорида аралдарына Соломон аралдарына десант түсірді. Десанттың мақсаты – жапондықтардың АҚШ пен Австралия арасындағы жабдықтау жолдарына қауіп төндіретін базаларды басып алуына жол бермеу, сондай-ақ аралдарды Рабаулдағы маңызды жапондық базаны бейтараптандыру науқанының бастапқы нүктелері ретінде қамтамасыз ету және Жаңа Гвинеядағы одақтас әскерлерге көмектесу болды. Осы десант Гуадалканалдағы алты айлық науқанды бастады. Аралдардағы 2000-3000 жапондық әскер толығымен күтпеген жерден шабуылға ұшырады. 8 тамыз күні кешке дейін генерал-лейтенант Александр Вандегрифт басқаратын 11 000 одақтас әскері Тулаги және жақын маңдағы кішігірім аралдарды, сондай-ақ Гуадалканалдағы Лунга нүктесінде салынып жатқан жапондық әуежайды (одақтастар оны "Хендерсон алаңы" деп атады) бақылауға алды. Хендерсоннан ұшатын одақтас әскерлері "Кактус әуе күштері" (CAF) деп аталды. Әуежайды қорғау үшін АҚШ теңіз жаяу әскерлері Лунга нүктесінің айналасында қорғаныс шебін құрды. Келесі екі айда күшейтілген күштер Гуадалканалдағы Лунга нүктесіндегі АҚШ әскерлерінің санын 20 000-нан астамға жеткізді. Гуадалканалға одақтас әскерлердің десант түсіргеніне жауап ретінде Жапон Императорлық Бас штабы Рабаулда орналасқан және генерал-лейтенант Харукичи Хякутаке басқаратын Жапон Императорлық Армиясының 17-ші армиясына аралды қайта басып алу міндетін тапсырды. 17-ші армияның алғашқы бөлімдері 19 тамызда сол жерге жетті. Хендерсон алаңында орналасқан CAF әуе күштерінің қаупіне байланысты жапондықтар үлкен, баяу жылдамдықтағы көлік кемелерін немесе баржаларды әскер мен жабдықтарды аралға жеткізу үшін көбінесе пайдалана алмады. Олар өз күштерін Гуадалканалға жеткізу үшін Рабаул және Шортленд аралдарында орналасқан соғыс кемелерін пайдаланды. Жапондық соғыс кемелері, негізінен жеңіл крейсерлер мен вице-адмирал Гуничи Микава басқаратын Сегізінші флоттан шыққан эсминецтер, әдетте "Слот" арқылы Гуадалканалға бір түндік сапар жасап, кері оралатын болды, осылайша CAF әуе шабуылына ұшырау қаупін азайтатын. Алайда, әскерлерді осылай жеткізу, солдаттардың ауыр жабдықтары мен жабдықтарының көп бөлігін, мысалы, ауыр артиллерия, көлік құралдары, көп мөлшерде азық-түлік пен оқ-дәрілерді Гуадалканалға алып баруға мүмкіндік бермеді. Гуадалканалға жоғары жылдамдықты соғыс кемелерімен жасалған бұл сапарлар науқан бойына жалғасты және кейіннен одақтас әскерлер оларды "Токио экспресі" деп атады, ал жапондықтар "Шұбар тасымалдау" деп атады. 1942 жылдың тамыз және қараша айлары аралығында жапондықтар Хендерсон алаңын қайта басып алуға және Гуадалканалдан одақтас әскерлерін ығыстыруға бірнеше рет тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. 12-15 қарашадағы Гуадалканал теңіз шайқасында жапондықтардың аралға қосымша күштер жеткізудің соңғы әрекеті сәтсіз аяқталды. 26 қарашада жапон генерал-лейтенанты Хитоси Имамура Рабаулда жаңа Сегізінші аймақтық армияға қолбасшылық етті. Бұл армияның құрамына Хякутаке басқаратын 17-ші армия (Соломон аралдарында) және 18-ші армия (Жаңа Гвинеяда) кірді. Имамураның қолбасшылыққа келгеннен кейін алғашқы басымдықтарының бірі – Хендерсон алаңы мен Гуадалканалды қайта басып алу әрекеттерін жалғастыру болды. Алайда, Жаңа Гвинеядағы Бунаны басып алуға жасалған одақтас әскерлердің әрекеті Имамураның басымдықтарын өзгертті, өйткені ол Рабаулға үлкен қауіп төндіретін деп саналды. Сондықтан Имамура Гуадалканалға қосымша күштер жіберуді кейінге шегерді және Жаңа Гвинеядағы жағдайға назар аударды.
Жеткізу дағдарысы
CAF ұшақтарының, Тулагиде орналасқан АҚШ Әскери-теңіз күштерінің PT катерлерінің және айдың жарық циклының тудырған қауіп-қатерлеріне байланысты жапондықтар Гуадалканалдағы күштеріне азық-түлік жеткізу үшін су асты кемелеріне жүгінді. 16 қарашадан бастап және келесі үш апта бойы 16 су асты кемесі түнде азық-түлік жеткізді, әр түнде бір су асты кемесі сапар жасады. Әрбір су асты кемесі 20-дан 30 тоннаға дейін азық-түлік тасымалдай алатын, бұл 17-ші армияға бір күндік азық-түлік көлемінде, бірақ джунгли арқылы майданға жеткізудің қиындығы жапондық әскерлерді қолдау мүмкіндігін шектеді. Сонымен қатар, жапондықтар Гуадалканалға азық-түлік жеткізу үшін шағын катерлерді пайдалануға мүмкіндік беретін үш базадан тұратын тізбек құруға тырысты, бірақ одақтастардың базаларға жасаған шабуылдары олардың бұл жоспардан бас тартуына себеп болды. 26 қарашада 17-ші армия Имамураға азық-түлік дағдарысы туғанын хабарлады. Алдыңғы қатардағы бірнеше бөлімшелер алты күн бойы жабдықталмаған, тіпті артқы жақтағы әскерлер де азық-түліктің үштен біреуімен қамтамасыз етілді. Бұл жапондықтарды қажетті жабдықты жеткізу үшін эсминецтерді пайдалануға мәжбүр етті. Сегізінші флоттың қызметкерлері Гуадалканалға азық-түлік жеткізетін эсминецтердің қауіптілігін азайту үшін жоспар жасады. Үлкен мұнай немесе газ барабандары тазаланып, медициналық жабдықтармен және азық-түлікпен толтырылды, содан кейін олардың жүзбеуі үшін ауа толтырылып, арқанмен байланыстырылды. Эсминецтер Гуадалканалға жеткенде, олар кенеттен бұрылып, барабандарды босатып, жағалаудан жүзуші немесе катер арқанның ұшын алып, жағаға қайтарып жеткізеді, онда сарбаздар жабдықты сүйреп алады. Шортленд аралдарында орналасқан және контр-адмирал Райзо Танака басқаратын Сегізінші флоттың Гуадалканалды күшейту бөлімшесіне Микава 30 қарашада барабан әдісін қолдана отырып, бес жоспарланған рейс жасау тапсырылды. Танаканың бөлімшесі 2-ші эсминецтік эскадрильяның сегіз кемесінен тұрды, ал алты эсминецке 200-ден 240 барабанға дейін жабдық тасымалдау міндеті жүктелді, олар Тассафаронга нүктесіне бағытталды. Танаканың флагмандық кемесі – жапондық эсминец "Наганами" және жапондық эсминец "Таканами" сүйемелдеді. Алты барабан тасымалдайтын эсминецтер: жапондық эсминец "Куросио", жапондық эсминец "Оясио", жапондық эсминец "Кагеро", жапондық эсминец "Сузуказе", жапондық эсминец "Каваказе" және жапондық эсминец "Макинами". Салмақты азайту үшін барабан тасымалдайтын эсминецтер 93-түрлі торпедаларын (ұзын сәулелер) Шортлендтерде қалдырды, әр кемеде әрбір түтікке бір торпедадан – сегіз торпеда қалды. Гуадалканал теңіз шайқасынан кейін АҚШ вице-адмиралы Уильям Хэлси, Оңтүстік Тынық мұхиты аймағындағы одақтас күштердің қолбасшысы, өзінің қолбасшылығындағы АҚШ теңіз күштерін қайта ұйымдастырды, оның ішінде 24 қарашада Эспириту Сантода ауыр крейсерлер "Миннеаполис", "Нью-Орлеанс", "Пенсакола" және "Нортгемптон", жеңіл крейсер "Гонолулу" және төрт эсминецтен ("Флетчер", "Дрейтон", "Мори" және "Перкинс") тұратын 67-ші арнайы операция тобын (TF67) құрды. АҚШ контр-адмиралы Карлтон Х. Райт 28 қарашада TF67 командашысы ретінде Томас Кинкейдті алмастырды. Командалық міндетін алғаннан кейін Райт кеме командирлеріне жапондықтармен болашақтағы ұрыстар туралы баяндады. Кинкейдпен бірге жасаған жоспарында радармен жабдықталған эсминецтер крейсерлердің алдында барлау жасап, жапондық соғыс кемелерін байқаған кезде торпедамен шабуыл жасап, содан кейін крейсерлерге ашық ату алаңын беру үшін аймақты босату керектігі айтылды. Крейсерлер содан кейін атыспен шабуылға түседі. Крейсерлердің ұшақтары ұрыс кезінде барлау жүргізіп, жарық шашу бомбаларын тастайды. 29 қарашада одақтас барлау қызметі Гуадалканалдағы 17-ші армияға жіберілген жапондық хабарды ұстап, кодтан шығарды. Хэлси хабарды естіген соң, Райтке Гуадалканал жағалауында Танаканы ұстауға TF67 командасын жіберуді бұйырды. TF67, Райт өзінің туын "Миннеаполис" кемесінде желбіретіп, 29 қарашада түн ортасынан сәл бұрын Эспириту Сантодан Гуадалканалға 580 миль (933 км) жүгіру үшін кетті. Жолда Гуадалканалға конвойды сүйемелдеуден оралған "Лэмсон" және "Ларднер" эсминецтеріне TF67 құрамына қосылуға бұйрық берілді. Уайт өзінің ұрыс жоспарын қосылған эсминцтердің командалық офицерлеріне жеткізуге уақыт таба алмады, сондықтан оларды крейсерлердің артына орналастырды. 30 қарашада сағат 17:00-де Райттың крейсерлері күтпелі ұрыс кезінде жарық шашу бомбаларын тастау үшін Тулагиге әрқайсынан бір ұшақ жіберді. Сағат 20:00-де Райт экипаждарына ұрысқа дайындыққа бұйрық берді. Танаканың күштері 30 қарашаның таңында Гуадалканалға бағытталды. Танака одақтас әуе барлау ұшақтарынан жасыру үшін алдымен Бугенвиль бұғазы арқылы солтүстік-шығысқа бағыттап, содан кейін оңтүстік-шығысқа және одан кейін Оңтүстікке қарай Индиспаенсабл бұғазы арқылы өтті. Оңтүстік Бугенвильде орналасқан австралиялық бақылаушы Пол Мейсон Танаканың кемелерінің Шортлендтен шыққанын радио арқылы хабарлады, бұл хабар Райтқа жеткізілді. Сонымен қатар, жапондық барлау ұшағы Гуадалканал жанында одақтас конвойды байқап, Танакаға хабарлады, ол эсминец командирлеріне түнгі ұрысқа дайын болу керектігін және "Мұндай жағдайда, азық-түліктің түсірілмеуіне қарамастан, жауды жоюға барынша күш жұмсалады" деді.
Жарыс реті
АҚШ-тың 67-ші топтық күші, Жапония, Екінші су асты мекемелер бригадасы TF/TG Кеме командирі TF Кеме командирі Авангард TG 67.4 Флетчер (DD) Cdr. Уильям М. Коул, 31-ші дивизия командирі Перкинс (DD) Lt. Cdr. Уолтер Чилкотт Форд Эскорт күші Жапондық эсминец Наганами (DD) (FF) Контр-адмирал Раидзо Танака Командирі Кумабе Цутау Мори (DD) Lt. Cdr. Гелзер Лоялл Симс Жапондық эсминец Таканами (DD) 小倉正身 Дрейтон (DD) Lt. Cdr. Якоб Эллиотт Купер 1-ші көлік күші (Тассафаронга нүктесіне) Жапондық эсминец Макинами (DD) 人見豊治 TF 67.2 Миннеаполис (CA) Контр-адмирал Карлтон Х. Райт Капитаны Чарльз Э. Розендаль 15-ші дивизия Нью-Орлеан (CA) Капитаны Клиффорд Х. Ропер Жапондық эсминец Оясио (DD) Капитаны Сато Торайро Lt. Cdr. Хидео Азума Пенсакола (CA) Капитаны Фрэнк Л. Лоу Жапондық эсминец Куросио (DD) Hajimi Takeuchi TG 67.2.3 Гонолулу (CL) Контр-адмирал Малон С. Тисдейл Капитаны Роберт У. Хейлер Жапондық эсминец Кагеро (DD) Терумичи Аримото Нортгемптон (CA) Капитаны Виллард А. Киттс III 24-ші дивизия Арттық күш Ламсон (DD) Cdr. Лоренс А. Аберкромби Lt. Cdr. Филипп Генри Фицджеральд 2-ші көлік күші Жапондық эсминец Каваказе (DD) 中原義一郎 Lt. Cdr. Yoshio Yanase Ларднер (DD) Lt. Cdr. Уиллард М. Свитер Жапондық эсминец Сузуказе (DD) Lt. Cdr. Қазуо Шибаяма
Cdr. Kumabe TsutauMaury (DD)Lt. Cdr. Gelzer Loyall SimsJapanese destroyer Takanami (DD)Cdr. 小倉正身Drayton (DD)Lt. Cdr. Jacob Elliott CooperTransport Force 1 (to Tassafaronga Point)Japanese destroyer Makinami (DD)Cdr. 人見豊治TF 67.2Minneapolis (CA)Rear Admiral Carleton H. WrightCapt. Charles E. Rosendahl Des Div 15New Orleans (CA)Capt. Clifford H. RoperJapanese destroyer Oyashio (DD)Capt. Sato TorajiroLt. Cdr. Hideo AzumaPensacola (CA)Capt. Frank L. LoweJapanese destroyer Kuroshio (DD)Cdr. Hajimi TakeuchiTG 67.2.3Honolulu (CL)Rear Admiral Mahlon S. Tisdale
Capt. Robert W. HaylerJapanese destroyer Kagero (DD)Cdr. Terumichi ArimotoNorthampton (CA)Capt. Willard A. Kitts III Des Div 24RearguardLamson (DD)Cdr. Laurence A. AbercrombieLt. Cdr. Phillip Henry FitzgeraldTransport Force 2 Japanese destroyer Kawakaze (DD)Cdr. 中原義一郎Lt. Cdr. Yoshio YanaseLardner (DD)Lt. Cdr. Willard M. SweeterJapanese destroyer Suzukaze (DD)Lt. Cdr. Kazuo Shibayama
Кіріспе
30 қарашада сағат 21:40-да Танаканың кемелері Индиспаенсбұлғысынан Саво аралын көрді. Жапон кемелері Таканами, Оясио, Куросио, Кагеро, Макинами, Наганами, Каваказе және Сузуказе ретімен, аралықпен, тізім құрып келді. Осы сәтте TF67 Железобатыс бұғазына қарай Ленго каналына кірді. Райттің кемелері Флетчер, Перкинс, Мори, Дрейтон, Миннеаполис, Нью-Орлеанс, Пенсакола, Гонолулу, Нортгемптон, Ламсон және Ларднер ретімен колоннамен жүріп өтті. Алдыңғы қатардағы төрт эсминец крейсерлерді бастып өтіп, крейсерлер бір-бірінен ажырап қалды. Сағат 22:40-та Танаканың кемелері Гуадалканалдан шамамен 3 миль (5 км) қашықтықта, Савоның оңтүстігінен өтті және түсіру аймағына жақындағанда жылдамдығын баяулатты. Таканами шамамен 1 миль (2 км) теңізге қарай орналасып, колоннаны күзетті. Сол уақытта TF67 Ленго каналынан шығып, Саво аралына қарай бағыт алды. Райттің эсминецтері крейсерлердің жағаға жақын позициясына өтті. Түнде ай жоқ еді (айдың үшінші төрттені 00:00-ден кейін, шайқас аяқталған соң көрінетін еді), көріну қашықтығы 2 миль (3 км) мен 7 миль (11 км) аралығында болды. Теңіздің тыныш болуынан, кемелердің понтіондарына сору әсері тиді, Райттің крейсерлік ұшақтары Тулаги портынан ұшып шығуда кешікті және шайқасқа әсер етпеді. Сағат 23:06-да Райттің күштері Гуадалканалдағы Эсперанс мүйісінің жанында Танаканың кемелерін радарда анықтады, шамамен бірнеше миль қашықтықта. Райттің эсминецтері Савоға қарай бет алған колоннаға қайта қосылды. Сол кезде радары жоқ Танаканың кемелері екі топқа бөлініп, барабандарды суға тастауға дайындалды. Наганами, Каваказе және Сузуказе Дома рифіне жақын түсіру орнына бағыт алды, ал Макинами, Кагеро, Оясио және Куросио жақын маңдағы Тассафаронгаға бет алды. 23:12-де Таканами экипажы Райттің колоннасын көріп, Танаканың басқа кемелерінің қарауылдары оны тез растады. 23:16-да Танака түсіруге дайындықтарды тоқтатуға және "Барлық кемелер шабуылға!" бұйрық берді.
Іс-қимыл
23:14 Флетчердегі операторлар Таканамимен және төрт барабан тасымалдайтын эсминцтердің жетекші тобымен берік радарлық байланыс орнатты. 23:15-те, қашықтық белгілі болғанда, Уильям М. Коул, Флетчердің капитаны және Райт эсминецтер тобының командирі, Райтке торпеда атуға рұқсат сұрады. Райт екі минут күтіп, содан кейін: «Қазіргі уақытта нысандардағы [Танака кемелері радарда] қашықтық тым жоғары» деп жауап берді. Коул қашықтықтың жақсы екенін мәлімдеді. Райт оқ атуға рұқсат бергенге дейін тағы екі минут өтті. Осы уақытта американдық эсминцтердің нысаналары тиімді ату позициясынан ығысып, шеткі жағдайға өтіп, американдық торпедаларға нысандарды толық жете алмайтын қашықтықта қуып жететін мүмкіндік берді. 23:20-де Флетчер, Перкинс және Дрейтон Танака кемелеріне 20 Mark 15 торпедасын атты. Мори SG радары болмағандықтан, байланыс жоқ, от ашудан бас тартты. Сол сәтте Райт өз күштеріне оқ атуға бұйрық берді. 23:21-де Миннеаполис алғашқы сальвасын жасады, оған басқа американдық крейсерлер дереу ілесіп кетті. Коулдың төрт эсминці бұрынғы нұсқау бойынша нысаналарды жарықтандыру үшін жұлдызды снарядтар атып жіберді, содан кейін крейсерлердің жұмыс істеуіне арналған аумақты тазарту үшін жылдамдығын арттырды. Райт колоннасына жақын орналасқандықтан, Таканами американдықтардың алғашқы атысының нысанасы болды. Таканами отқа жауап қайтарып, сегіз торпедадан тұратын толық жүктемесін ашты, бірақ оны американдық оқ ату тез соқты. Таканами жойылған кезде Танаканың қалған кемелері, американдықтар байқамай-ақ, жылдамдықты арттырып, маневр жасап, американдық шабуылға жауап беруге дайындалды. Американдық торпедалардың барлығы өткен соң қалды. Тарихшы Рассел С. Креншоу-младший, егер шайқас кезінде АҚШ әскери-теңіз күштері эсминецтері атқан 24 Mark 15 торпедасы өлімге әкелетін кемшілікке ұшырамаған болса, шайқастың нәтижесі басқаша болар еді деп болжайды. Танаканың флагманы Наганами бағытын оң жаққа бұрып, от ашты және түтін көшпелі орнатуды бастады. Келесі екі кеме, Каваказе және Сузуказе, бағытын сол жаққа бұрды. 23:23-те Сузуказе Райттың крейсерлерінен атылған қарудың бағытына сегіз торпеда атты, содан кейін Наганами мен Каваказе сегіз торпеданың толық жүктемесін 23:32 және 23:33-те атты. Осы уақытта жапондық колоннаның басындағы төрт эсминец Гуадалканал жағалауына қарай бағытын сақтап, Райттың крейсерлеріне қарама-қарсы бағытқа өтуіне мүмкіндік берді. Таканамиден 23:28-де шыққаннан кейін Куросио төрт, Оясио сегіз торпедасын Райт колоннасына қарай атып, содан кейін бағытын өзгертіп, жылдамдығын арттырды. Райттың крейсерлері 44 жапон торпедасы оларға қарсы аттанған кезде, жылдамдығын сақтап, сол бағытта қозғалды. 23:27-де Миннеаполис тоғызыншы сальвасын атқанда және Райт колоннасының бағытын өзгертуге бұйрық беруге дайындалғанда, Сузуказе немесе Таканамиден екі торпеда оның алдыңғы жартысына соқты. Бір жарылыс ұшақтардың отын қоймасын жарылқады, ал екіншісі кеменің үш өрт сөндіру бөлмесін құртты. Бірінші мұнараның алдыңғы жағы 70 градус бұрышта бүлінген, ал кеме басқаруды және қозғалтқышты жоғалтты. Отыз жеті адам қаза тапты. Бір минуттан соң бір торпеда бірінші мұнараның қасында Нью-Орлеанға соқтығысып, кеменің алдыңғы оқ-дәрі журналдары мен авиациялық бензин қоймасын жарылды. Жарылыс кемеге қарсы екінші мұнараның барлық бөлігін қиып тастады. Кеменің алдыңғы жағы сол жаққа бұрылды, кеме жүгірткісімен босатқан кезде кеме корпусына зақым келтірілді және дереу артқы сол жақтан құлдырап кетті. Бірінші және екінші мұнарадағы барлық адам көз жұмды. Нью-Орлеанс кемесі оң жақтан кері бағытта қозғалып, басқару және байланыссыз қалды. Барлығы 183 адам қаза тапты. Кемедегі суреттеу бөлмесіндегі кемеші Герберт Браун торпеда соққысынан кейінгі көріністі былай сипаттады: «Мен көруге мәжбүр болдым. Мен екінші мұнараның қасынан өтіп бара жатқанда, кемедегі сол жақтан тірілік желісі мұнараның бір жағына дейін созылған тірілік желісі мені тоқтатты. Құдайға шүкір, ол сол жерде болды, тағы бір қадам мен отыз фут төмен қара суға құлап кеткен болар еді. Алдыңғы бөлік жоғалып кеткен. Кеменің 125 футы және үш 8 дюймдік пулеметтері бар бірінші батареяның басты мұнарасы жоғалып кетті. 18 мың тонналық кеме жоғалып кетті. Құдай-ау, мен бірге жаттығулар лагерінде жүрген жігіттердің бәрі қаза болды». Пенсакола крейсерлер колоннасында келесі қатарда болды. Миннеаполис пен Нью-Орлеанның соққыға ұшырағанын және баяулап жатқанын байқаған Пенсакола оларды сол жақтан асып өтіп, содан кейін сол бағытқа қайта оралды. 23:39-да Пенсакола Оясио атқан торпедадан соқтығысып, басты мачтаның қасында зақым келді. Жарылыс кеменің ішінде және басты палубада отты таратып, кеменің 125 экипажын қаза қылды. Соққы сол жақтан сыртқы жетек шахтасын қиратты, ал кеме 13 градусқа еңкейіп, басқаруды, байланысты және қуатты жоғалтты. Пенсаколадан кейін, Гонолулу капитаны Миннеаполис пен Нью-Орлеанды оң жақтан асып өтуге шешім қабылдады. Сонымен қатар, кеме жылдамдығын арттырып, күрт маневр жасап, жапондық эсминецтердің жылдам жоғалып бара жатқанда басты батареядан оқ атып, шайқас аймағынан сәтті өтті. Американдық колоннаның соңғы крейсері, Нортхемптон, Гонолулудан кейін зақымдалған крейсерлерді оң жақтан асып өтуге ерді. Гонолулудан айырмасы, Нортхемптон жылдамдығын арттырмады немесе күрт маневр жасауға тырыспады. 23:48-де, бастапқы бағытқа оралғаннан кейін, Нортхемптон Каваказе атқан екі торпедадан соқтығысты. Біреуі артқы қозғалтқыш бөлмесінің үстінен су сызығынан 10 фут (3 м) төмен соқты, ал екіншісі одан 40 фут (12 м) артық соқты. Артқы қозғалтқыш бөлмесі суға толып, төрт шахтаның үшеуі айналуын тоқтатты, ал кеме 10 градусқа сол жаққа еңкейіп, өртке ұшырады. Елу адам қаза тапты. Райт колоннасының соңғы кемелері, Ламсон мен Ларднер, нысандарды таба алмады және Нью-Орлеаннан машиналық мылтықтармен қателікпен атылғаннан кейін шайқас аймағынан шығып кетті. Коулдың төрт эсминці Саво аралының айналасын максималды жылдамдықпен айналып өтіп, шайқас аймағына қайта кірді, бірақ қақтығыс бұрыннан аяқталған еді. Осы уақытта 23:44-те Танака кемелеріне байланысты үзіліске түсіп, шайқас аймағынан шығуға бұйрық берді. Гуадалканал жағалауымен жол жүргенде, Куросио және Кагеро американдық кемелерге тағы сегіз торпеда атты, барлығы өткен соң қалды. Таканами радио шақыруларына жауап бермеген кезде Танака Оясио мен Куросиоға оған көмектесуге бұйрық берді. Екі эсминец 1 желтоқсан күні сағат 01:00-де өртенген кемені тапты, бірақ америкалық соғыс кемелерін байқағаннан кейін құтқару жұмыстарын тоқтатты. Оясио мен Куросио жылдамдықпен дыбыстың аймағынан шығып, Танаканың қалған кемелеріне қосылып, Шортлендке қайта оралды, оларға 10 сағаттан кейін жетті. Таканами шайқас кезінде американдық оқтан зақымдалған және қираған жалғыз жапондық соғыс кемесі болды.
Салдары
Таканамидің тірі қалған экипажы кемені 01:30-да тастап кетті, бірақ үлкен жарылыс судағы көптеген адамдарды, соның ішінде эсминец дивизиясының командирі Тосио Шимидзу мен кеменің капитаны Масами Огураны өлтірді. Оның 244 адамнан тұратын экипажының 48-і Гуадалканал жағалауына жетті, ал 19-ы американдықтарға тұтқынға түсті. Нортгемптон экипажы кемедегі өртті және қисайғандарын бақылай алмады және 01:30-да кемені тастап кетуге кірісті. Кеме 03:04 шамасында Гуадалканалдағы Дома шығанағынан батып кетті. Флетчер мен Дрейтон кемедегі 773 тірі қалғанды құтқарып алды. Миннеаполис, Нью-Орлеан және Пенсакола 1 желтоқсанның таңында Тулагиге жетіп, апаттық жөндеуге кірісті. Пенсаколадағы өрт сөндіруге дейін 12 сағат бойы жанып тұрды. Пенсакола 6 желтоқсанда Тулагиден артқы порттарға және одан әрі жөндеуге кетті. Кокос бұтақтарынан уақытша мұрын бөліктерін жасағаннан кейін, Миннеаполис пен Нью-Орлеан 12 желтоқсанда Тулагиден Эспириту-Сантоға немесе Австралияның Сиднейіне жол тартты. Үш крейсердің де ұзақ және кең жөндеу жұмыстары қажет болды. Нью-Орлеан тамыз айында, Миннеаполис қыркүйекте, ал Пенсакола 1943 жылдың қазан айында қайтадан әрекетке кірісті. Бұл шайқас Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бастан өткен ең ауыр жеңілістердің бірі болды, бұл жеңіліс тек Перл-Харборға шабуыл мен Саво аралы шайқасынан кейін ғана болды. Жеңіліске қарамастан, Райт өзінің ерлігі үшін Әскери-теңіз айқышымен марапатталды, бұл американдық әскери марапаттардың ең жоғарысының бірі. Өзінің арнайы тобының жойылуын біршама жеңілдетіп, Райт өзінің шайқастан кейінгі есебінде өзінің күштері төрт жапондық эсминецін батырып, тағы екеуін зақымдағанын мәлімдеді. Хэлси Райттың есебіне берген түсініктемесінде жеңіліске байланысты кінәның көп бөлігін Коулға жүктеді, ол эсминец эскадрильясының командирі торпедаларын тиімді болу үшін тым алыс қашықтықтан атқан және Саво аралының айналасында айналмастан крейсерлерге "көмектесуі" керек еді деді. Танака шайқаста бір соғыс кемесі мен екі крейсерді батырғанын мәлімдеді. Тарихшы Сэмюэл Элиот Морисон соғыс нәтижесін бағалап былай деді: "Тассафаронга шайқасы – сергек және басым крейсерлік күшті жарым-жартылай дайындықсыз және нашар күшті жойғыш күштің ауыр жеңілісі болды". Соғыстан кейін Танака Тассафаронгадағы жеңісі туралы былай деді: "Мен АҚШ теңіз сарапшылары менің командамды сол шайқаста мақтағанын естідім. Мен мұндай құрметке лайық емеспін. Бұл біздің тактикалық жеңісімізге себеп болды, себебі маған қызмет еткен адамдардың шеберлігі мен адалдығы болды". АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қатысты ол былай деді: "Дұшпан біздің жоспарларымыз бен қозғалыстарымызды анықтады, жарықтандыру үшін бұрын әуеге ұшақтарды жіберді, артиллериялық ұрысқа дайындыққа кірісті және алдын ала бейтараптандыру отыннан пайдаланды. Бірақ оның атысы дәл болмады, бұрылуға дұрыс орнатылмаған снарядтар көп болды және оның ату қабілеті ерекше емес немесе оның жұлдызды снарядтарының жарығы жеткілікті тиімді емес деп болжанады". Коулдың Тассафаронгадағы тәжірибесі Арли Берктің өз кемелеріне "жойғыштар тапсырмалық командашыдан бұйрық күтпей, бірінші байланыста қарсыласқа шабуыл жасауы керек" деген бұйрықтарына әкелді, бұл оның Императрица Аугуста шығанағы мен Сент-Джордж мысы шайқастарындағы табысына үлкен үлес қосты. Коул сонымен қатар Фредерик Мусбруггер командирінің Велла шығанағындағы шайқаста қолданған тактикасына әсер етті. Мусбруггер өзінің торпедалары жау кемелеріне тигенін байқағанға дейін атыс жасамады. Шайқастың нәтижелері АҚШ Тынық мұхиты флотында тактикалық ілімдегі өзгерістер туралы және флешсіз ұнтақ сияқты техникалық жақсартулар қажеттілігі туралы одан әрі талқылауға әкелді. Торпедалардың жұмысындағы күрделі проблемалар бар екенін әскери-теңіз бас қолбасшылығы сегіз айдан кейін ғана мойындады. Америкалықтар жапон торпедаларының қашықтығы мен күшін, жапондық түнгі ұрыс тактикасының тиімділігін әлі білмейтін. Шындығында, Райт өзінің кемелеріне су асты кемелері атқан болуы керек деді, өйткені Танака кемелерінің орналасуы "біздікіндей жылдамдық және қашықтық сипаттамалары бар торпедалардың мұндай зақым келтіруі мүмкін емес". Америкалықтар Тынық мұхитындағы қарсыластарының торпедаларының және түнгі тактикасының шынайы мүмкіндіктерін 1943 жылға дейін мойындамады. Шайқаста жеңілгеніне қарамастан, америкалықтар Танаканың Гуадалканалға қажетті азық-түлікті жеткізуіне кедері келтірді, бірақ бұл жоғары құнмен болды. 3 желтоқсанда Танака басқарымындағы он эсминецтен тұратын жапондық азық-түлік жеткізілімінің екінші әрекеті Тассафаронга нүктесіне 1500 барабан азық-түлікті сәтті тастады, бірақ американдық ұшақтары олардың 310-нан басқасын келесі күні батырып жіберді, олар жағаға жеткізілгенге дейін. 7 желтоқсанда 12 эсминецтен тұратын үшінші әрекет Эсперанс мүйісіндегі АҚШ PT қайықтарымен кері қайтарылды. Келесі түні екі АҚШ PT қайығы Гуадалканалға азық-түлік жеткізуге тырысқан жапондық су асты кемесін торпедамен батырып жіберді. Аралға азық-түлік жеткізуге жасалған қиындықтарға байланысты, 8 желтоқсанда жапондық Әскери-теңіз күштері Имамураға Гуадалканалға эсминецтермен азық-түлік тасымалын тоқтатуға ниеттенгендерін хабарлады. Имамура наразылық білдіргеннен кейін, әскери-теңіз күштері аралға бір рет қосымша жүріс келісім берді. 1942 жылы эсминецтермен Гуадалканалға азық-түлік жеткізуге жасалған соңғы әрекет 11 желтоқсанда Танака басқарымындағы 11 эсминецтен тұрды. Бес АҚШ PT қайығы Танакамен Гуадалканал жанында кездесіп, оның флагмандық жапондық эсминеці "Терузукиді" торпедалады, эсминецке зиян келтіріп, Танаканы жаралады. Танака "Наганамиге" ауысқаннан кейін "Терузуки" суға батырылды. Сол түні босатылған 1200 барабанның 220-сы ғана жапондық армия қызметкерлері жағада қалпына келтірді. Танака кейіннен қызметтен алынып, 29 желтоқсанда Жапонияға жіберілді. 12 желтоқсанда жапондық Әскери-теңіз күштері Гуадалканалды тастап кетуді ұсынды. Одақтастардан Гуадалканалды қайта басып алуға үміттенген жапондық армия басшыларының қарсылығына қарамастан, 31 желтоқсанда Жапонияның Императорлық Бас штабы, Император Хирохитоның келісімімен, аралдан барлық жапондық күштерді эвакуациялауға және Соломон аралдары үшін Жаңа Георгияда жаңа қорғаныс шебін құруға келісті. Жапондар 2-7 ақпан 1943 аралығында үш түнді бойы Гуадалканалдан қалған күштерін эвакуациялады, одақтастарға қиын шайқастың жемісін беруге мәжбүр болды. Гуадалканалда және басқа жерлердегі табыстарына сүйене отырып, одақтастар Жапонияға қарсы науқанын жалғастырды, нәтижесінде Жапония жеңіліске ұшырады және Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталды. "Нью-Орлеанда" қызмет еткен үш Роджерс бауырлары Тассафаронга шайқасында қаза болды. Олардың өлімі екі апта бұрын "Юнеяда" қаза болған Салливан бес бауырларының өліміне ұқсас болды. Осы бауырлардың өлімі "Жеке аман қалған саясатына" және отбасы мүшелерінің соғыс аймақтарында бірге қызмет етуіне тыйым салатын әскери саясатқа әкелді.
Cole's experience at Tassafaronga led to Arleigh Burke's standing orders to his own ships that "destroyers are to attack the enemy on first contact without awaiting orders from task force commander," which were instrumental in his success in the battles of Empress Augusta Bay and Cape St. George. Cole also influenced Commander Frederick Moosbrugger's tactics at the Battle of Vella Gulf, in which Moosbrugger withheld gunfire until his own torpedoes were observed hitting enemy ships, surprising the Japanese. The results of the battle led to further discussion in the US Pacific Fleet about changes in tactical doctrine and the need for technical improvements, such as flashless powder. It was not until eight months later that the naval high command recognized there were serious problems with the functioning of the torpedoes. The Americans were still unaware of the range and power of Japanese torpedoes and the effectiveness of Japanese night battle tactics. In fact, Wright claimed that his ships must have been fired on by submarines since the observed position of Tanaka's ships "make it improbable that torpedoes with speed–distance characteristics similar to our own" could have caused such damage. The Americans would not recognize the true capabilities of their Pacific adversary's torpedoes and night tactics until well into 1943. In spite of their defeat in the battle, the Americans had prevented Tanaka from landing the desperately needed food supplies on Guadalcanal, albeit at high cost. A second Japanese supply delivery attempt by ten destroyers led by Tanaka on 3 December successfully dumped 1,500 drums of provisions off Tassafaronga Point, but strafing American aircraft sank all but 310 of them the next day before they could be pulled ashore. On 7 December, a third attempt by 12 destroyers was turned back by US PT boats off Cape Esperance. The next night, two US PT boats torpedoed and sank the Japanese submarine as it attempted to deliver supplies to Guadalcanal. Based on the difficulties experienced trying to deliver food to the island, the Japanese Navy informed Imamura on 8 December that they intended to stop all destroyer transportation runs to Guadalcanal immediately. After Imamura protested, the navy agreed to one more run to the island. The last attempt to deliver food to Guadalcanal by destroyers in 1942 was led by Tanaka on the night of 11 December and consisted of 11 destroyers. Five US PT boats met Tanaka off Guadalcanal and torpedoed his flagship Japanese destroyer Teruzuki, severely damaging the destroyer and injuring Tanaka. After Tanaka transferred to Naganami, Teruzuki was scuttled. Only 220 of the 1,200 drums released that night were recovered by Japanese army personnel on shore. Tanaka was subsequently relieved of command and transferred to Japan on 29 December. On 12 December the Japanese Navy proposed that Guadalcanal be abandoned. Despite opposition from Japanese Army leaders, who still hoped that Guadalcanal could eventually be retaken from the Allies, on 31 December Japan's Imperial General Headquarters, with approval from Emperor Hirohito, agreed to the evacuation of all Japanese forces from the island and the establishment of a new line of defense for the Solomon Islands on New Georgia. The Japanese evacuated their remaining forces from Guadalcanal over three nights 2–7 February 1943, conceding the hard fought campaign to the Allies. Building on their success at Guadalcanal and elsewhere, the Allies continued their campaign against Japan, ultimately culminating in Japan's defeat and the end of World War II. The three Rogers brothers, who all served on New Orleans'', died during the Battle of Tassafaronga. Their deaths were similar to the loss of the five Sullivan brothers on Juneau only two weeks earlier. These groups of siblings' deaths led to the Sole Survivor Policy and the military policy that bans family members from serving together in combat areas.