Кіріспе
Trần Anh Hùng (ағылшынша: Anh Hung Tran, 1962 жылғы 23 желтоқсанда туған) – Вьетнамда туған француз кинорежиссері.
Trần Anh Hùng (English: Anh Hung Tran), born December 23, 1962) is a Vietnamese born French filmmaker.
Ерте өмір және білім
Хунг Оңтүстік Вьетнамның Дананг қаласында дүниеге келді. 1975 жылы Вьетнам соғысы аяқталғанда Сайгон құлағаннан кейін 12 жасында Францияға көшіп келді. Хунг Франциядағы бір университетте философия мамандығын оқыды. Бір күні ол Роберт Брессонның "Адам қашып кетті" фильмін көріп, киноны оқуға шешім қабылдады. Ол кинематографистер даярлайтын Луи Люмиер атындағы Жоғары ұлттық мектебінде фотографияны оқыды және Музей д'Орсе кітап дүкенінде жұмыс істеу арқылы өзін асырады.
Кино мансабы
Хун соңғы екі онжылдық ішінде шетелде танымал болған вьетнамдық кино толқынының алдыңқы қатарында болды. Оның фильмдері халықаралық атаққа және мақтауға ие болды, ал оның алғашқы үш толық метражды фильмі туған елі Вьетнамдағы өмір туралы терең ойларға толы болды. Хунның "Оскарға" ұсынылған дебюті ("Ең үздік шетелдік фильм" номинациясы) – "Жасыл папаяның иісі" (1993) фильмі, ол Канн кинофестивалінде екі маңызды жүлдеге де ие болды. Одан кейін түсірілген "Цикло" (1995, Гонконг киножұлдызы Тони Ленг Чиу Вай қатысқан) Венеция халықаралық кинофестивалінде "Алтын арыстан" сыйлығын жеңіп алды. 2000 жылы шыққан "Күннің тік сәулесі" – оның "Вьетнам трилогиясының" үшінші фильмі болды. Ұзақ үзілістен кейін Хун Джош Хартнетт пен Элиас Котеас сияқты танымал актерлерге толы "I Come with the Rain" (2009) психологиялық триллерімен қайта оралды. Хун Харуки Муракамидің сол аттас романы бойынша түсірілген "Норвегиялық орманы" фильмінің режиссері болды, ол 2010 жылдың желтоқсанында Жапонияда көрсетілді.
Вьетнам туралы фильмдер
Францияда Хун беделді Луи Люмьер киномектебінде оқыды. 1987 жылы дипломдық жұмысы ретінде ол Вьетнамның ежелгі халық ертегісінен (Truyền kỳ mạn lục) шабыттанған "Ла femme mariée de Nam Xuong" атты қысқаметражды фильмнің сценарийін жазып, режиссерлік етті. Содан кейін Хун тағы бір қысқаметражды фильм – "La pierre de l'attente" (1989) түсірді, одан кейін "Жасыл папаяның иісі" (1993) көркем фильмін жасады. "Жасыл папаяның иісі" өзінің ерекше стилімен және вьетнамдық өмірдің әдемі суреттерімен танылды. Бүгінгі күнге дейін бұл фильм Вьетнам киносының "Үздік шетелдік фильм" номинациясына "Оскар" сыйлығына ие болған жалғыз өкілі болып табылады. "Папаяның" табысы Хунгқа келесі "Цикло" фильміне қаржы алуға көмектесті. Фильм Сайгонда (қазір Хо Ши Мин қаласы) тұратын кедей адамдардың тағдырларын баяндайды және сол жерде түсірілді. "Цикло" 52-ші Венеция халықаралық кинофестивалінде "Алтын арыстан" жүлдесін жеңіп алды, ал 33 жасында Хун сол фестивальде осылай марапатталған ең жас режиссерлердің бірі болды. Хо Ши Мин қаласының өмірін бейнелегеннен кейін Хун "Күннің тік сәулесі" (2000) фильмінде назарын Ханойға бұрды. Фильмнің басты кейіпкерлері – ата-аналарының отбасылық өмірін қастер тұтатын үш әпке-қарындас, анасының қайтысынан кейін ғана шындық ашыққа шығады.
Кино түсірудің әсері мен стилі
Хунның фильмдері Францияға көшіп келгенде жоғалтқан Вьетнам бейнесін қайта жаңғырту және бұл тақырып француз және американ киносының ұзақ жылдар бойы басымдығында болған кезде, көрерменге Вьетнам туралы басқаша көзқарас ұсыну мақсатымен жасалған. Оқиғалар Хунның вьетнам мәдениеті туралы біліміне және (екінші және үшінші фильмдерде) елге жасаған сапарларынан алған тікелей тәжірибесіне негізделген. Хун француз киносымен, сондай-ақ Бергман, Брессон, Куросава, Тарковский және Озу сияқты еуропалық және жапондық режиссерлердің шығармаларымен күшті ықпалда болды. Ол дәстүрлі оқиға айту стилін жоққа шығарып, жаңа тілмен фильмдер жасауға тырысады: "көрермендердің сезімдерін сын арқылы емес, дене тілімен сезінуіне мүмкіндік беру, фильмнен ләззат алуын қамтамасыз ету".
Марапаттар
+ Trần Anh Hùng алған наградалар мен номинациялар Ұйым Жыл Санат Туынды Нәтиже Академия сыйлықтары 1994 Ең үздік халықаралық фильм Жасыл папайаның иісі 2024 Дәмдер әлемі Астра Фильм сыйлықтары 2024 Ең үздік халықаралық фильм Ең үздік халықаралық режиссер Британдық кино институты 1994 Сазерленд куәлігі Жасыл папайаның иісі Канн кинофестивалі 1989 Сынақтар аптасының бас жүлдесі Қысқа фильм Нам Сюонгтың үйленген әйелі 1993 Жастар сыйлығы Жасыл папайаның иісі Алтын камера 2000 Белгілі бір көзқарас Күннің тік сәулесі 2023 Ең үздік режиссер Дәмдер әлемі Алтын пальма Сезар сыйлықтары 1994 Ең үздік дебют Жасыл папайаның иісі CineLibri 2016 Әдеби бейімдеу үшін бас жүлде Мәңгілік Девиль Азия кинофестивалі 2011 Ең үздік фильм Норвегиялық орманы Film Fest Ghent 1995 Ең үздік фильм үшін Гран-при Cyclo Халықаралық Стамбул кинофестивалі 2011 Fipresci сыйлығы Норвегиялық орманы Лунд халықаралық фантастикалық кинофестивалі 2009 Сирена сыйлығы Ең үздік халықаралық фильм Жаңбырмен келдім Magritte сыйлықтары 2017 Копродукциядағы ең үздік шетелдік фильм Мәңгілік Милл Вэлли кинофестивалі 2023 Көрермендер сыйлығы – Әлемдік кино Дәмдер әлемі Мишкольц халықаралық кинофестивалі 2023 Эмерик Прессбургер сыйлығы Монтклер кинофестивалі 2023 Көрермендер сыйлығы – Әлемдік кино Палм Спрингс халықаралық кинофестивалі 2024 Ең үздік халықаралық фильм Сан-Себастьян халықаралық кинофестивалі 2023 Кулинариялық Zinema Ең үздік фильм Сидней кинофестивалі 2011 Сидней сыйлығы Норвегиялық орманы Торино кинофестивалі 1989 Ең үздік қысқа фильм Нам Сюонгтың үйленген әйелі Венеция кинофестивалі 1995 Fipresci сыйлығы Cyclo Алтын арыстан 2010 Норвегиялық орманы Вьетнамдық халықаралық кинофестивалі 2013 Шабыландыру сыйлығы — Вашингтон округінің киносыншылары қауымдастығы 2023 Ең үздік шетелдік фильм Дәмдер әлемі