Джеймс Самнер: Ферменттерді кристалдандырудың пионері
James B. Sumner
Джеймс Самнер – америкалық биохимик, ферменттерді кристалдауды ашқан және олардың ақуыз екенін дәлелдеген. 1946 ж. химия бойынша Нобель сыйлығының иегері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық химик
American chemist
Джеймс Батчеллер Самнер (19 қараша 1887 – 12 тамыз 1955) – американдық биохимик. Ол ферменттерді кристалдауға болатынын ашты, осыған байланысты 1946 жылы Джон Говард Нортроп пен Венделл Мередит Стэнлимен бірге Химия бойынша Нобель сыйлығын бөлісті. Сонымен қатар, ол ферменттердің ақуыздан тұратынын алғаш дәлелдеді.
James Batcheller Sumner (November 19, 1887 – August 12, 1955) was an American biochemist. He discovered that enzymes can be crystallized, for which he shared the Nobel Prize in Chemistry in 1946 with John Howard Northrop and Wendell Meredith Stanley. He was also the first to prove that enzymes are proteins.
Өмірбаян
Самнер 1887 жылғы 19 қарашада Массачусетс штатының Кантон қаласында дүниеге келген. 17 жасында аң аулап жүргенде, Самнерді серігінің қасақана оқ тигізіп жаралағандықтан, сол қолы шынтақтан төмен ампутациялауға тура келді. Ол жазадан бұрын сол қолымен жұмыс істеген, кейін оң қолымен жұмыс істеуге үйренді. Самнер Сид Рикеттке (Брукхейвен, Миссисипиде Берта Луиза Рикетс ретінде туған) үйленді, ол Корнелл медицина мектебінде оқыды. Олар 1915 жылғы 10 шілдеде үйленді және төрт балалары болды. 1930 жылы олар ажырасып, бірақ ол күйеуінің тегін сақтап қалды. Сид Рикетс Самнер «Тэмми маған шындықты айт» (Tammy Tell Me True) романын жазды, ол «Тэмми және бакалавр» (Tammy and the Bachelor) фильміне негіз болды, сондай-ақ «Сапа» (Quality) романы «Пинки» (Pinky) фильміне бейімделді. Сид Рикетс Самнерді 1970 жылы немересі Джон Р. Катлер өлтірді. 1931 жылы Самнер Агнес Лундквистке үйленді. 1943 жылы олар ажырасып, сол жылы Мэри Бейерге үйленді, олардан екі бала дүниеге келді. Бұл ферменттің ақуыз екенін дәлелдеген алғашқы тәжірибелік дәлел болды, бұл сол кездегі күрес тудырған мәселе еді. Оның табысты зерттеулері 1929 жылы Корнеллде толық профессорлық қызметке жол ашты. 1924 жылдан бастап оның зертханасы Корнеллдегі жаңа сүт ғылымы ғимаратының екінші қабатында орналасқан (қазіргі Тамақ ғылымдары), онда ол Нобель сыйлығына ие болған зерттеулерін жүргізді. 1937 жылы ол екінші фермент – каталазаны бөліп алып, кристалдастыра алды. Осы кезде Рокфеллер институтының Джон Говард Нортроп 1929 жылы пепсиннен бастап ұқсас әдістермен басқа кристалл ферменттерді алған болатын. Сумнер ферменттерді кристалдаудың жалпы әдісін жасағаны және барлық ферменттер ақуыздан тұратыны анықталды.
Sumner was born on November 19, 1887, in Canton, Massachusetts. While hunting at age 17, Sumner was accidentally shot by a companion and as a result his left arm had to be amputated just below the elbow. He had been left handed before the accident, after which he had to learn to do things with his right hand. Sumner married Cid Ricketts (born Bertha Louise Ricketts in Brookhaven, Mississippi) when she attended medical school at Cornell. They married on July 10, 1915, and had four children. They were divorced in 1930, but she kept her married name. Cid Ricketts Sumner went on to become an author, writing books that included Tammy Tell Me True, which was made into the movie Tammy and the Bachelor, and Quality, which became the movie Pinky. Cid Ricketts Sumner was murdered by their grandson, John R. Cutler, in 1970. In 1931 Sumner married Agnes Lundkvist. In 1943 they divorced; later that year he married Mary Beyer, with whom he had two children. This was the first experimental proof that an enzyme is a protein, a controversial question at the time. His successful research brought him to full professorship at Cornell in 1929. From 1924 on his laboratory was located on the second floor of the new dairy science building, Stocking Hall (today home to Food Science), at Cornell where he did his Nobel Prize–winning research. In 1937 he succeeded in isolating and crystallizing a second enzyme, catalase. By this time, John Howard Northrop of the Rockefeller Institute had obtained other crystalline enzymes by similar methods, starting with pepsin in 1929. It had become clear that Sumner had devised a general crystallization method for enzymes, and also that all enzymes are proteins.
Құрмет пен марапаттар
1937 жылы ол Гюггенхайм стипендиясын алды және профессор Теодор Сведбергпен бес ай Швецияда жұмыс істеді. Сондай-ақ сол жылы ол Стокгольмде Шеле сыйлығымен марапатталды. Самнер мен Нортроп, сондай-ақ Венделл М. Стэнли 1946 жылы ферменттерді кристалдау жөніндегі жұмыстары үшін Нобель сыйлығын бөлісті.
In 1937, he was given a Guggenheim Fellowship and he spent five months in Sweden working with Professor Theodor Svedberg. Also that year, he was awarded the Scheele Award in Stockholm. Both Sumner and Northrop, along with Wendell M Stanley, shared the Nobel Prize in 1946 for crystallization of enzymes.
Өлім
Самнер 1955 жылдың 12 тамызында Буффало қаласында 67 жасында рактан қайтыс болды.
Sumner died at age 67 of cancer in Buffalo, New York on August 12, 1955.