Кіріспе
Радиотелефон байланыстарында қолданылатын апат сигналы. PAN PAN радиотелефон хабарламасы – қайықта, кемеде, ұшақта немесе басқа да көлік құралындағы адамның көмекке мұқтаж екенін және жағдайдың шұғыл екенін білдіру үшін қолданылатын халықаралық стандартты жедел сигнал. Алайда, бұл жағдайда әзірге ешкімнің өміріне немесе көлік құралының өзіне тікелей қауіп төндірілмейді. Бұл жағдай "жеделдік" деп аталады. Бұл, өмірге немесе көлік құралының қауіпсіздігіне төнетін жағдайды білдіретін "мейдей" (апат сигналы) шақыруынан өзгеше. "Pan pan" арқылы хабарлау, аймақтағы құтқару қызметтері мен басқа да кемелерге шұғыл мәселе бар екенін жеткізеді, ал "мейдей" оларды барлық басқа іс-әрекеттерді тоқтатып, дереу құтқару операциясын бастауға шақырады. PAN сигналының Морзе кодындағы белгісі – ХХХ, бұл сигнал алғаш рет 1927 жылғы Халықаралық радиотелеграф конвенциясында анықталған.
The radiotelephony message PAN PAN is the international standard urgency signal that someone aboard a boat, ship, aircraft, or other vehicle uses to declare that they need help and that the situation is urgent, but for the time being, does not pose an immediate danger to anyone's life or to the vessel itself. This is referred to as a state of "urgency". This is distinct from a mayday call (distress signal), which means that there is imminent danger to life or to the continued viability of the vessel itself. Radioing "pan pan" informs potential rescuers (including emergency services and other craft in the area) that an urgent problem exists, whereas "mayday" calls on them to drop all other activities and immediately begin a rescue. The exact representation of PAN in Morse code is the urgency signal XXX, which was first defined by the International Radiotelegraph Convention of 1927.
Этимология
"Mayday" сияқты (venez m'aider, "Маған көмектесіңдер"), шұғыл сигнал "пан пан" француз тілінен шыққан. Француз тілінде "panne pan" – механикалық бұзылу сияқты ақауды білдіреді. Ағылшын тілінде оны кейде /p/ɑː/n/ PAHN, ал кейде /p/æ/n/ PAN деп айтады. "Pan" сөзінен "possible assistance needed" ("қосымша көмек қажет") немесе "pay attention now" ("қазір назар аударыңыз") деген үш әріпті кері акроним туындаған. Теңіз және авиациялық радиобайланыс курстары осыларды "mayday" мен "pan pan" арасындағы маңызды айырмашылықты түсіндіру үшін есте сақтау құралы ретінде пайдаланады.
Қолданылуы
Пан-панды дұрыс хабарлау үшін шалушы оны үш рет қайталайды: "Пан-пан, пан-пан, пан-пан", содан кейін хабардың адресатын жариялайды, я толыққанды барлық станциялар: "барлық станциялар, барлық станциялар, барлық станциялар", немесе нақты бір станцияны, мысалы: "Виктория жағалау күзет радиосы, Виктория жағалау күзет радиосы, Виктория жағалау күзет радиосы". Сосын шалушы өзінің кемесінің идентификациясын, орнын, проблеманың мәнін және қажет болған жағдайда қандай көмек немесе кеңес қажет екенін хабарлайды.
Медициналық кеңес
"Пан-пан" шақыруының бір ерекше жағдайы – медициналық кеңес сұрау. Бұл "медициналық кеңес сұрау" сияқты тіркестері мен ұшақтың/кеменің идентификациясы, орны және медициналық проблеманың сипатын қамтитын қалыпты "пан-пан" шақыруы. Оны медициналық көмек көрсетуге арналған "PAN PAN MEDICAL" терминімен шатастырмау керек. Байланыс орналысқаннан кейін, құрлықтағы немесе басқа кемедегі дәрігер немесе басқа медициналық сарапшы радиооператордан аурудың белгілерін және оның басталу тарихын толық айтуын, сондай-ақ науқастың бар медициналық тарихын беруін сұрайды. Дәрігер әдетте алғашқы медициналық жәрдем беруді ұсынады және кемедегі мүмкіндіктерге байланысты басқа кеңестер береді. Кейбір жағдайларда, медициналық мәселе өте жедел болса, құтқарушылардың мүмкіндігі болған жағдайда, "пан-пан" шақыруы дереу араласу үшін "мейдей" шақыруына дейін көтерілуі мүмкін.
Теңізде пайдалану
Қайықтан немесе кемеден "пан-пан" шақыруын дұрыс пайдаланудың мысалдары келесі жағдайларды қамти алады, егер капитан немесе кеме басқарушы жағдайды өздігінен шеше алатынына сенімді болса және ешқандай адамның өміріне немесе кеменің қауіпсіздігіне қазіргі уақытта қауіп төнбесе. "Пан-пан" хабарламасына себеп болған шұғыл жағдай шешілгеннен кейін немесе онымен күрескеннен кейін, "пан-пан" шақыруын бастаған станция барлық станцияларға шұғыл жағдайдың енді жоқ екенін хабарлап, қосымша хабарлама жіберуі қалыпты жағдай. "Пан-пан" сигналы ретінде басталган шақыру, егер жағдай "ауыр және жақын қауіп" деңгейіне жетсе, "Майдай" апат сигналымен алмастырылуы мүмкін, бұл жағдайда тыңдаушылар тарапынан дереу әрекет етуді (араласу, көмек, жауап беру) талап етеді, бұл апат сигналы үшін стандартты жұмыс тәртібіне сәйкес келеді. Пропеллердің бұзылуы, қозғалтқыштың істен шығуы немесе отынның бітуі, егер кеме қазіргі уақытта якорьге тіреліп тұрса немесе желкенмен жүзіп, соқтығысу немесе жағаға отыру қаупі болмаса. Экипаж пропеллерді тазалауды, борттағы қоймадан отын құюды, желкенді көтеруді немесе баламалы қозғалтқышты пайдалануды жоспарлай алады. Сонымен қатар, капитан, мүмкіндігі болса, "пан-пан" шақыруының бөлігі ретінде, бірақ шұғыл түрде емес, қолайлы кеменің сүйреуін сұрай алады. Кемедегі кішкентай өрт – қазір сөндірілген. Өрт суда қауіпті, бірақ егер ол кішкентай және бақылауда болса, және қазір сөндірілген болса, және адамдарға ешқандай зиян келмеген болса, онда басқаларды зақымның көлемін анықтау үшін тергеу жүргізіліп жатқанын ескерту үшін "пан-пан" шақыруы орынды, түтінді төменнен шығарып, мүмкіндігінше тезірек жолды қалпына келтіру. Орналасқан жері белгісіз, егер суға батып кету немесе жартастарға соғылу қаупі болмаса, теңіздік VHF радиодағы "пан-пан" шақыруы жақын маңдағы жағалау станцияларына және басқа кемелерге хабардың көзін анықтауға және дұрыс орналасуға, сондай-ақ қауіпсіз бағыт туралы кеңес беруге мүмкіндік береді. Адамды судан құтқару. Адамды судан құтқару жағдайында VHF-тегі "пан-пан" шақыруы басқа жақын маңдағы кемелерді жағдай туралы хабардар етеді және олардың байқауды жалғастыруын, тым жақын келуден, шамадан тыс толқындар тудырудан немесе басқаша араласудан аулақ болуын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, ол құтқару кемесі өмірді құтқару үшін шұғыл түрде маневр жасап жатқанын ескертеді, сондықтан олар теңізде соқтығысуды болдырмау жөніндегі халықаралық ережелерге (COLREGS) сәйкес маневр жасай алмайды. Егер құтқару кемесі судан құтқарылған адамды көріспесе, судан құтқарылған адам есінен танып қалса, гипотермия қаупі болса немесе өмірге қауіпті басқа жағдайлар туындаса, басқа жақын маңдағы кемелерге көмектесу үшін "Майдай" шақыруы орындырақ. Кешіккен кеме. Канада және АҚШ жағалау күзеттері (және басқа елдердегі ұқсас теңіз қауіпсіздігі агенттіктері) кешіккен деп хабарланған кемелер туралы "шұғыл теңіз ақпаратын тарату" хабарламаларын жасайды, бұл "коммуникациялық іздеу" немесе "алдын ала іздеу" кезеңінің бөлігі болып табылады, бұл теңіздік құтқаруды үйлестіру орталығының немесе теңіздік-әуе құтқаруды үйлестіру орталығының өкілеттігімен анықталады. Хабарламаның мазмұны, жоғалған деп күдіктелген кеменің сипаттамасы, оның соңғы белгілі орны, соңғы рет естілген күні немесе уақыты және кеменің болжамды бағыты немесе өту жоспары "пан-пан" сөзімен басталып, "барлық станцияларға" жолданады. Аталған кеменің қайда екендігі туралы ақпаратқа ие кез келген станция жақын маңдағы жағалау күзет станциясымен байланысып, хабарлауы керек. Соқтығысу қаупі туралы ескерту. Жақындап келе жатқан кемемен шұғыл радиобайланыс орнату үшін немесе соқтығысу қаупі бар қауіпті жақын жағдайға жақындап келе жатқан кемемен шұғыл радиобайланыс орнату үшін "пан-пан" шақыруы қажет. Бұл "көпірден көпірге" байланыс болады және бес немесе одан да көп қысқа керней немесе сыбызғы дыбыстарымен біріктірілуі мүмкін, бұл "Сіздің ниеттеріңіз түсініксіз немесе түсініксіз" сигналы. Қысқа соққы бір секундқа созылады, COLREGS бойынша ұзақ соққы төрт-алты секундқа созылады. Сонымен қатар, егер шақырылған кеме кішкентай қайықта немесе жүзушіде адамды соғу қаупі бар екенін білмейтін болса, радио арқылы шұғыл ескерту жасалуы мүмкін. Радио арқылы да ескерту жасалуы мүмкін. Медициналық көмек. Өмірге қауіп төнген кез келген жағдай "Майдай" шақыруын орынды етеді. Егер кеме жағаға бет алып, теңіз жағасында жедел жәрдем бригадасын алғысы келсе, жергілікті жағалау күзет станциясы оны ұйымдастыра алады. Сондай-ақ, радио арқылы дәрігер немесе басқа білікті медициналық кеңесші қолжетімді болуы мүмкін, мысалы, жағадан телефон арқылы немесе жақын маңдағы кемеден қосылу арқылы. Бір кезде Ұлыбританияның радиокоммуникациялық органы теңізде медициналық көмекке мұқтаж адамдар үшін "пан-пан медико" шақыруын жариялаған. Алайда, бұл ешқашан халықаралық процедуралық сөз болған жоқ және ХТҰ Радиоережелеріне немесе басқа халықаралық стандарттарға (мысалы, Халықаралық теңіз ұйымы немесе ИКАО процедуралары) кірмейді. Жағалау күзеті, жағалау күзеті және іздеу-құтқару сияқты теңіздік құтқару ұйымдары "пан-пан" қоса алғанда, барлық апат сигналына теңіздік радио жиіліктерінде тыңдайды. Бұл ұйымдар координациялай алады немесе көмектесе алады және мұндай шақыруларды одан жақсырақ көмектесе алатын басқа станцияларға жібере алады.