Кіріспе

Массачусетс шығанағы колониясының губернаторы

Джон Леверетт (7 шілде 1616 жылы крещение алған – 16 наурыз 1678/79) – ағылшын колониялық судьясы, саудагер, әскери қызметкер және Массачусетс шығанағы колониясының соңғы губернаторларының бірі. Англияда туып, жасөспірім шағында Массачусетске көшіп келді. Колонияның ірі саудагері болды және әскери қызметте болды. 1640 жылдары Англияға оралып, Англия азамат соғысына қатысты. Колониядағы қатаң пуритан діни догмасына қарсы болды. Сондай-ақ, отаршылдық үкіметтің ағылшын тәжі мен үкіметінің билігіне бағынбауы керек деп есептеді, бұл 1684 жылы отаршылдық жарғысының жойылуына себеп болған қатаң саяси ұстаным еді. Оның бизнесі мен әскери қызметі кейде араласып, колониядағы кейбір адамдар оған теріс қарады. Дегенмен, ол әскерлерінің арасында беделді болды және 1673 жылдан өліміне дейін, 1679 жылға дейін бірнеше рет колония губернаторы болып сайланды. Ол Филипп патша соғысындағы колониялық әрекеттерді басқарды және қазіргі Мэн штатындағы жерді сатып алып, колонияның аумағын кеңейтті.

Ерте өмір

Джон Леверет 1616 жылғы 7 шілдеде Линкольнширдегі Бостон қаласындағы Сент-Ботольф шіркеуінде крещениеден өтті. Оның әкесі Томас Леверет шіркеудің пуритан пасторы Джон Коттонмен тығыз байланыста болды және шіркеудің қарияларының бірі болды. Анасы Энн Фишер туралы белгілісі жоқ, тек ол күйеуіне 16 бала туғаны мәлім. Джон Левереттің жастық шағы 1633 жылы отбасы Жаңа әлемге аттанғанға дейін белгісіз. 1630-жылдардың басында Левереттің әкесі Бостонда кеңесші болып қызмет еткен, және Жаңа Англия үшін Плимут Кеңесінің Джон Биушамппен бірлесіп, қазіргі Мэн штатындағы жерге Уолдо патенті деп аталатын грант алған. Отбасы Массачусетс шығанағының колониясына келгенде, сондай-ақ Бостон деп аталған астанаға қоныстанды. Леверет 1639 жылы Ханна Хадсонға үйленді. 1640 жылы Хадсон есімді ұл дүниеге келді; Ханна 1643 жылы қайтыс болды. 1640 жылы Леверет бос адам (freeman) мәртебесіне ие болды. 1639 жылы Массачусетс артиллерия ротасына қосылды. Артиллерия ротасы колонияның пуритандық басшыларының догмаларымен келіспейтін адамдар үшін маңызды орын болды. Оның көптеген жетекші мүшелері, Левереттің өзі де, колониялық репрессияларға қарсы болды. Рота мүшелері сонымен қатар саудамен де айналысты. Леверет Эдвард Гиббонс және генерал-майор Роберт Седжвикпен сауда жобаларында жиі серіктес болды. Мысалы, ол Вирджиния жағалауында құлаған кеменің Гиббонспен бірге иесі болды. Әскери басшылық пен коммерциялық кәсіпкерліктің үйлесімі кейде мүдделердің қақтығысына әкелді. 1640 жылдары Гиббонс губернатор Джон Уинтропты Массачусетс еріктілеріне француз Акадиялық губернаторы Шарль де ла Турға Шарль де Мену д'Ольнеймен болған дау кезінде көмектесуге рұқсат беруге көндірді. Гиббонс осы көмек үшін ла Турмен эксклюзивті сауда жеңілдіктері туралы келісім жасады, ал Леверет француздықтармен артықшылықты сауда жеңілдіктерін алуға мүмкіндік алды.

Ағылшын азаматтық соғысы

1644 жылы Леверет Англияға барып, Оливер Кромвельдің Парламенттік мүддесі үшін Англия азамат соғысында күресті. Ол Томас Рейнсбороның атты әскеріндегі әскери қолбасшы болды, онда айтулы қызмет еткендігі айтылады. 1645 жылы ол үйіне қайтты, бірақ келесі жылдары Англияға қайта оралған болуы мүмкін. 1645 жылы Роберт Седжвиктің қызы Сараға үйленді. Олардың 12 баласы болды, олардың тек 6-сы ғана ересек жасқа жетті. Левереттің Англияда болған кезі оны діни төзімділікке қажеттілікке сендірді. Ол бұл идеяны саяси жолмен ілгерілетуге тырысты, көбінесе Массачусетстің консервативті пуритандық басшылығының қарсылығына қарамастан, олар өз діни көзқарастарына сәйкес келмейтін нанымдарға қарсы болды. Ол Жаңа Англия шіркеуінің догмасын сипаттайтын Кембридж платформасына қарсы болды және Массачусетс жалпы сотында (колониялық заң шығару органы) депутат ретінде отырғанда, діни талаптарға бағынбағандарды жазалауға қарсы шықты. Джон Уинтроп 1648 жылғы платформаны қабылдаған синод туралы жазып, «жақында Англиядан келгендер» оның қаулыларына күшті қарсылық білдіргенін атап өтті.

Массачусетс саясаты

Леверет 1640 жылы еркін адам болғаннан кейін жергілікті саясатқа белсенді түрде қатысты. 1642 жылы Леверет пен Эдвард Хатчинсон Нарагансет басшысы Миантономохпен келіссөздер жүргізу үшін дипломатиялық елшілер ретінде жіберілді, себебі жергілікті үнді тайпаларының барлығы ағылшын отаршылдарына қарсы соғыс бастауға құлықты екеніне алаңдаушылық туды. Миантономо Бостонға келіп, губернатор Винтропты олар естіген қауесеттердің негізсіз екеніне көндірді. Леверет болашақ әкімшіліктерде де дипломатиялық миссияларға шақырылатын болды. Англиядан оралғаннан кейін ол саяси қызметін жаңартты. 1651 жылы ол Бостонның колонияның жалпы сотындағы екі өкілінің бірі болып сайланды және қысқа мерзімге палата спикері болды. 1650 және 1660 жылдары ол жалпы сотта бес рет қызмет етті. Леверет отаршылдық әскердің танымал басшысы болды, бұл колонияның әскери заңдарынан туындаған ерекше жағдайға әкелді. Колония әскери роталардың санын шектеу үшін дауыс берді және олардың офицерлерін тек бір лауазымда қызмет етуге шектеді. 1652 жылы Леверет Саффолк округінің атты ротасының капитаны болғанда, ол Бостонның жаяу әскер ротасының бірінің капитаны және Массачусетс артиллерия компаниясының капитаны болып сайланды. Колониялық судьялар оған ережеден босатуды ұсынбады, сондықтан ол Бостон лауазымынан бас тартуға мәжбүр болды. Ол, көрінеді, артиллерия ротасының капитаны қызметін сақтап қалды, өйткені рота әскериді басқаратын ережелерден босатылған еді. Губернатор Джон Эндекотт 1652 жылы колонияның солтүстік шекарасын анықтау үшін зерттеу тобын жіберді, ол жарғыда Мерримак өзенінен солтүстікке қарай 3 миль (5 км) деп көрсетілген. Бұл зерттеу тобы (қателікпен) Мерримак өзенінің солтүстік шегі қазіргі Нью-Гэмпширдегі Виннипесуки көліне жақын екенін анықтады. Осы ендіктегі шығыс-батыс шекарасы қазіргі оңтүстік Мэн штатындағы бірнеше шағын елді мекендерді қамтиды. Эндекотт Леверетті осы елді мекендерді отаршылдық үкіметке қосу туралы келіссөздер жүргізу үшін бірнеше комиссарлардың бірі ретінде жіберді, нәтижесінде Массачусетс штатының Йорк округі құрылды. Леверет осы және басқа да ресми сапарлардың нәтижесінде Мэндегі жерлерді дамытуға қызығушылық танытты және әкесінен мұрагерлік алған жерлерден басқа да көптеген жерлерге инвестиция салды. 1655 жылы ол ресми түрде Массачусетс колониясының Англиядағы өкілі болып тағайындалды. Акадиядағы басқаруымен салыстырғанда, ол Англияға қашан барғандығы белгісіз, бірақ ол 1662 жылға дейін осы қызметте болды. 1650 жылдары Кромвель Лорд-протектор болған кезде колония азаматтық соғыс кезінде Кромвельмен қалыптасқан қарым-қатынасынан пайда көрді. Атап айтқанда, Кромвель колонияның саудагерлеріне қарсы 1651 жылғы Навигациялық актіні күшіне енгізуге ешқандай қадам жасаған жоқ, сондай-ақ колонияның діни конформистерге қарсы репрессивті тактикасы туралы шағымдарды да елемеді. Соңғысы Левереттің колонияның дінге қатысты экстремистік ұстанымына жеке қарсылығына қарамастан болды. Левереттің Карл II-нің рыцарь атағына ие болғаны туралы кең таралған пікірге құжаттамалық деректерде берік негіз жоқ.

Акадия / Новая Шотландияның әскери билігі

1651 жылы Англия мен Нидерланды соғысқа шықты. Бұл жаңалық 1652 жылы Жаңа әлемге жетті, соның ізімен-шүмегімен Жаңа Англияның ағылшын колонияларында голландтардың Жаңа Амстердамдағы үндістердің бәрімен бірігіп, оларға қарсы соғыс жасайтындықтары туралы қауесет тарады. Леверет пен Роберт Седжвик голландтарды бәсекелес ретінде жою арқылы сауда операциялары үшін үлкен пайда көретініне сенді және Жаңа Амстердамға қарсы әскери шаралар қабылдау үшін ынталанды, бірақ Саймон Брэдстрит сияқты дінге бейтарап жандар бұған қарсы болды. Жаңа Амстердамның бас директоры Питер Стьювесант мәселені талқылау үшін Жаңа Англия колонияларынан делегацияны Жаңа Амстердамға шақырды. Леверет 1653 жылы жіберілген комиссарлардың бірі болды; ол колонияның қорғанысын мұқият зерттеді. Нью-Хейвен колониясы Оливер Кромвельдің басқарушы үкіметінен голландтық қауіпке қарсы көмек сұрады, бұл ұстанымды Леверет қолдады, ол 1653 жылы Седжвикпен бірге Англияға барып, соғыс жариялау туралы колониялық мәселені қозғады. Кромвель Седжвикті Жаңа Англия жағалауының әскери қолбасшысы етіп тағайындады және оны Леверетпен бірге бірнеше кеме мен әскермен голландтарға қарсы соғыс жүргізуге жіберді. Флот Левереттің басшылығымен 500 жаңа ағылшыннан құрылатын күшпен толықтырылуға тиіс болды. 1654 жылы Жаңа Англия күші жиналған кезде, ағылшындар мен голландтар арасында бейбітшілік орнаған еді. Седжвик өзінің тапсырмасын пайдаланып, ағылшын кемелерін тонаған каперлердің бесігі болған көршілес Акадиядағы француздарға қарсы әрекет етті. Ол 1654 жылдың шілдесінде Порт-Рояль және Форт-Пентагуеттің негізгі акадиялық порттарын басып алды. Седжвик провинцияның әскери басшылығын Леверетке тапсырды. Леверет үш жыл бойы Нова Скотияны басқарды және 1657 жылдың мамыр айында басшылықты сэр Томас Темплге өткізді. Осы уақыт ішінде ол және Седжвик өздерінің пайдасы үшін француз Акадиясында сауда монополиясын енгізді, бұл колониядағы кейбіреулерді Леверетті мүмкіндікті пайдаланатын жыртқыш деп қарауға итерді. Леверет оккупацияның көп бөлігін өзі қаржыландырып, содан кейін Кромвель үкіметінен өтемақы сұрады. Кромвель төлемді мақұлдағанмен, ол колонияның Левереттің қаржысын аудиттен өткізуіне байланысты болды, бірақ бұл ешқашан орындалмады. Сөйтіп, Леверет Реставрациядан кейін де (1660 ж.) өтемақы алу үшін өтініш білдіріп жүрді.

Әскери басқару және губернаторлық

1663 жылдан 1673 жылға дейін ол Массачусетс ополчениесының генерал-майоры шеніне ие болды және бірнеше рет жалпы сотқа немесе кеңесшілер кеңесіне депутат болып сайланды. Осы кезеңде ол Бостонның қорғанысын күшейтуді қадағалады. Сондай-ақ ол Нью-Гэмпшир және Оңтүстік Мэн колониялық елді мекендеріне жіберілді, онда кейбір колонистер Массачусетс үкіметіне наразылық білдіріп, колониялық шенеуніктерді қамауға алды. Чарльз II таққа қайта келгеннен кейін Англияның барлық колониялары оның зерк салуына түсті. 1665 жылы Чарльз Массачусетке төрт комиссар жіберді. Олар 1662 жылы колониялық үкіметке жіберген хатында Чарльз талап еткен талаптарға колонияның келісімін алуға міндеттелді, онда ол колонияға діни заңдарды көбірек толерантты етуді және Навигациялық актілерді күшіне енгізуді бұйырды. Комиссарлардың келуі үкіметті алаңдатты, сондықтан Леверет комиссияны қайтарып алуды талап ететін патшаға петиция жобалау үшін комиссия құрамына кірді. Олар дайындаған құжатта комиссарлар «Массачусетстің жарғысын бұзу және тәуелсіздігін жою үшін жіберілген жамандық агенттері» деп сипатталды. Леверет 1671–1672 жылдары губернатор Ричард Беллингемнің орынбасары болып қызмет етті және губернатордың қайтысынан кейін оның орнына өтті. Оның губернаторлық мерзімі ең алдымен Король Филипп соғысымен және 1684 жылы күші жойылған колониялық жарғыға қауіп-қатерлердің күшеюімен ерекшеленді. 1677 жылы колония патшаның ашуын тудырды, өйткені ол сэр Фердинандо Горджестің Мэннің бір бөлігіне деген талаптарын сатып алды, бұл территорияны Чарльз өзінің ұлы Монмут герцогы үшін алуды жоспарлаған еді. Чарльз Нью-Англия колониялары туралы есеп беру үшін жіберген Эдвард Рэндольф 1676 жылы Леверет колонияның тәждің билігінен тыс екеніне сенгенін мәлімдеді: «Ол маған сіздің Мажестің және сіздің Парламентіңіз жасаған заңдар колонияның мүддесіне сай келетін жағдайларда ғана оларды міндеттейді деп ашық айтты». Леверет діни толеранттылықты жақтағанмен, колонияда оған қарсылар көп болды. Баптистер оның өкілеттігі кезінде Бостонда ашық түрде құдайға сыйынды, бірақ ол 1677 жылы қабылданған квакерлерге қарсы қатал заңдар үшін квакер тарихшыларынан сынға ұшырады. (Баптистердің Бостондағы уақыты ұзаққа созылмады – олар 1680 жылы Саймон Брэдстрит губернатор болғаннан кейін қуылды.)

Өлім және мұра

Леверет 1678 жылдың 16 наурызында қызмет бабында, бүйрек тастарының асқынуларынан қайтыс болды және Бостон қаласындағы Король шіркеуінің зиратына жерленді. Оның ұрпақтарының ішінде Гарвард колледжінің жетінші президенті болған немересі Джон және 20 ғасырдағы Массачусетс штатының губернаторы Леверет Солтонсталл бар. Массачусетс штатындағы Леверет қаласы оның немересінің құрметіне аталған. Коттон Мэзер Леверет туралы: «Ол халықтың сүйіспеншілігіне бөленген, елдегі ең жоғары дәрежеге және лауазымға қарай жылдам өрлеген адам еді. Жастығындағы әскери ерлігімен көзге түскендей, қарт жасында да даналығы мен әділдігімен елге танымал болды» деп жазды.