Кіріспе

Америкалық сауда және ашық ауада демалу тұтыну кооперативі.

Recreational Equipment, Inc., REI деген атпен жұмыс істейтін компания, американдық сауда және ашық ауада демалыс қызметтерін ұсынатын корпорация. Бұрын тұтынушылар кооперативі ретінде басқарылған және қазір де өзін солай таныстырады. REI кемпинг жабдықтарын, жаяу жүруге, альпинизмге, велосипед тебуге, су спортына, жүгіруге, фитнеске, қар спортына, саяхаттауға қажетті жабдықтарды, сондай-ақ ерлер, әйелдер және балалар киімдерін сатады. Компания ашық ауада демалысқа арналған саяхаттар мен курстар сияқты қызметтерді де ұсынады. REI 39 штатта 179 сауда дүкенін басқарады. Тапсырыстарды пошта арқылы каталогтардан және интернеттен де қабылдайды.

Тарих

Ллойд (1902–2000) және Мэри (Гейзер) Андерсон (1909–2017) 1938 жылы Вашингтон штатының Сиэтл қаласында REI-ді құрды. Андерсондар Австриядан өздері үшін, «Таушылардың негізгі курсының» аясында «Akadem Pickel» мұз балтасын импорттады; осыдан кейін екеуі клуб мүшелеріне сапалы альпинистік жабдықты қолжетімді бағамен алуға көмектесу үшін кооператив құруға шешім қабылдады. 23 маусымда 1938 жылы Сиэтлдегі адвокат Эд Ромбауэрдің көмегімен бес таушы Ромбауэр кеңсесінде кездесіп, әрқайсысы «Рекреациялық жабдықтар кооперативіне» қосылу үшін бір доллар төледі. Ллойд пен Мэриге №1 және №2 төлтеуіштер берілді. Бірінші жылы «Рекреациялық жабдықтар» Сиэтлдегі Пайк-Плейс базарының жанындағы фермерлік кооперативтің «Пуджет-Саунд» дүкенінің сөресінде ғана орналасты. 1942 жылы Ллойд Пайк-стриттегі «Таушылар» клубының үй-жайларынан жаңа орынға көшті. Джим Уиттакер 1955 жылдың 25 шілдесінде REI-де алғашқы штаттандырылған қызметкер болып жұмысқа қабылданды. 1956 жылы «Рекреациялық жабдықтар кооперативі» тіркелді. Уиттакер 1960 жылдары бас директор болып қызмет етті және Америка Альпілік клубының президенті Николас Клинчпен бірге директорлар кеңесінің алғашқы мүшесі болды. 1963 жылдың мамырында Уиттакер Эверест тауының шыңына шыққан алғашқы америкалық болғандықтан, REI-ге көптеген тегін жарнама әкелді, нәтижесінде келесі жылы (1964) компанияның жалғыз табысы алғаш рет 1 миллион доллардан асты. 1970 жылдары REI өзін «REI Co-op» деп таныстырды, негізінен ауыр альпинистерге, рюкзактарға және тау экспедицияларына арналған жабдықтарға баса назар аударды. Кейін, 1980 жылдары және директорлар кеңесінің құрамына өзгерістер енгізілген кезде, REI-дің басымдықтары кемпинг, каяк, велосипед және басқа да сыртқы іс-шараларды қамтуға кеңейді. Компания 1981 жылы жақын маңдағы сыртқы жабдықтар фирмасы «Mountain Safety Research» компаниясын сатып алды, ол кейін шатыр жасаушы «Edgeworks» компаниясын сатып алып, «MSR» брендімен шатырлар өндірді. REI 2001 жылға дейін «MSR» компаниясын сақтап, содан кейін өндіріс бизнесінен шығып, операцияны Сиэтл аймағындағы тағы бір сәтті сыртқы жабдықтар компаниясы «Cascade Designs» компаниясына сатты. Киім, әсіресе «спорттық стильдегі» киім, компанияның өнімдерінің маңызды бөлігіне айналды. Компания кооператив ретінде қалғанмен, мүшелеріне арнайы қызметтер ұсына берді, «кооператив» термині көптеген материалдар мен жарнамалардан алынып тасталды. 2014 жылдан бастап «REI Co-op» киім желісін ұсынғаннан кейін REI бизнес моделінің кооперативтік ерекшелігін қайта баса көрсетті. 2015 жылдың қазан айында компания 1983 жылдан бері алғаш рет «co-op» сөзін қамтитын жаңа логотипті ұсынды. Салли Джуэлл 1996 жылы REI директорлар кеңесіне қосылды және 2000 жылы бас операциялық директор болып тағайындалды. 2005 жылы бас директор болды. 2013 жылдың сәуірінде АҚШ Ішкі істер министрі болып тағайындалғанға дейін Джуэлл REI-дің бас директоры болып қызмет етті. Оның орнын 2013 жылдың тамыз айында REI президенті және бас директоры болып тағайындалған Джерри Стрицке, бұрынғы «Coach New York» президенті және бас операциялық директоры басты. Стрицке 2019 жылдың ақпан айында қызметінен кетті. Эрик Арц, бұрын компанияның бас операциялық директоры, 2019 жылдың мамырында REI-дің бас директоры және президенті болып тағайындалды. 2015 жылғы Қара жұма күні REI барлық дүкендерін жауып, онлайн сатып алуларды уақытша тоқтатты, барлық қызметкерлеріне ақылы демалыс күнін сыйлады. Қара жұма дәстүрлі түрде REI үшін жылдық сатудың ең табысты 10 күнінің бірі болғанымен, компания Қара жұмадан бас тартып, #OptOutside маркетингтік кампаниясын іске қосты, адамдарды уақыттарын сыртта өткізуге шақырды. REI – Қара жұма күні операцияларын тоқтататын алғашқы ірі АҚШ саудагері. Олар бұл бастаманы 2022 жылғы мерекелік маусымда жалғастырды. 2023 жылдың 31 қаңтарында REI корпоративтік қызметкерлерінің 8 пайызын, яғни 167 лауазымды қысқарды.

Бөлшек емес диверсификация

REI 1987 жылы құрылған REI Adventures филиалы арқылы ұсыныстарын жаһандық саяхаттарға кеңейтті. REI Adventures бүкіл әлемдегі белсенді саяхатшыларға арналған демалыстар ұсынады. 2006 жылы REI таңдалған нарықтарда Сыртқы мектепті ашты. Сыртқы мектеп – бұл жергілікті аумақтағы және дүкен ішіндегі сабақтармен бір күндік саяхаттар. Ұсыныстарға тау велосипеді, жол велосипеді, каяк, рюкзакпен саяхат, тауға өрмелеу, сыртқы фотосурет түсіру, отбасылық жаяу жүру, қарда жүру және тағы да басқалары кіреді. Сыртқы мектептің қазіргі орналасқан жерлері: Сан-Франциско шығанағы, Сакраменто және Рино аймақтары, Лос-Анджелес аймағы, Сан-Диего аймағы, Бостон және Жаңа Англия аймағы, Нью-Йорк үш штаттық аймағы, Филадельфия, Вашингтон, Мэриленд/Вирджиния аймағы, Чикаго аймағы, Миннеаполис аймағы, Денвер аймағы, Атланта аймағы, Портленд аймағы және Пьюджет Саунд аймағы. 2015 жылдың 11 маусымында REI 2012 жылы Ник Уайлдер мен Майк Анеман құрған Боулдердегі Adventure Projects Inc. компаниясын сатып алды. Бұл компания Mountain Project (MountainProject.com) сайтымен танымал, онда әлем бойынша 128 000-нан астам тауға өрмелеу маршруттары туралы нұсқаулықтар бар. Кейіннен ол MTBProject.com (тау велосипеді жолдарының картасы), HikingProject.com (жаяу жолдары), PowderProject.com (тау шаңғысы жолдары) және TrailRunProject.com (қос жүгіру жолдары) құру арқылы кеңейді. 2016 жылдың қарашасында REI журналист Шелби Стангердің «Өмір сүруге тұрарлық жабайы идеялар» атты тәуелсіз подкасттарды жариялауды бастады. Содан бері «Camp Monsters» және «Wildfire» подкасттары да жарық көрді. 2019 жылдың ақпанында REI Аризона штатындағы Arizona Outback Adventures саяхат операторын сатып алды. Arizona Outback Adventures 15 жылдан астам уақыт бойы REI-дің саяхат бағдарламаларының жеткізушісі және операторы болып жұмыс істеді. Бұл сатып алу REI-ге жаңа турлар мен жалдау мүмкіндіктерін ұсынды және компанияның тәжірибелік ұсыныстарын әртараптандыруға бағытталған күшті күш-жігерін көрсетті.

Орналасқан жері

REI Вашингтон штатының Кент қаласында орналасқан, мүшелеріне тиесілі кооператив болып табылады. Оның иелері – әрбір мүшесі бір дауыс құқығына ие мүшелер. Мүшелер пайдадан үлестің дивидендісін алуға құқылы. 2016 жылы Вашингтон штатының Беллвью қаласындағы Спринг ауданында жаңа штаб-пәтер кампусы жарияланды және 2020 жылы ашылуы жоспарланған. COVID-19 пандемиясы кезінде 2020 жылдың тамызында жаңа штаб-пәтер кампусын сату туралы хабарланды, соның салдарынан REI корпоративтік қызметкерлері қашықтан жұмыс істеуге көшті. Оның флагмандық дүкендері Сиэтл қаласының орталық ауданындағы Каскад ауданында (1996 жылы ашылған); Блумингтон, Миннесота; Вашингтон, округ; Нью-Йорк қаласы; және Денвер, Колорадода орналасқан. Оның таратпалық орталықтары Вашингтон штатының Сумнер қаласында, Пенсильвания штатының Бедфорд қаласында, Аризона штатының Гудэйр қаласында және Теннеси штатының Ливан қаласында бар.

Мүшелік

REI-ге өмір бойы мүшелік ақысын төлеген белсенді мүшелері тиесілі, қазіргі күні бұл ақы 30 долларға тең. Әрбір белсенді мүше компания директорлар кеңесінің мүшелерін сайлауға құқылы, кандидаттар ағымдағы кеңес бекіткеннен кейін сайланады. Мүшелер сондай-ақ, белгілі бір сатып алуларға байланысты меценаттық "дивиденд" алуға құқылы; бұл дивиденд ақшаға айналдырылмайтын, дүкенде қолдануға болатын кредит түрінде беріледі. 1985 жылы өмір бойына төленетін ақы 5 доллар болған. Жылдық сыйлық мүшенің өткен жылы REI-дегі тұрақты бағадағы тауарларға жұмсаған сомасының 10% құрайды, ол REI-дің пайдасымен тікелей байланысты емес. Сыйлық берілген күнінен бастап екі жыл өткен соң, 31 желтоқсанда қолданудан шығып қалады, бірақ оны келешектегі сатып алулар үшін несие ретінде пайдалануға болады. REI мүшелері қайтарылған, қолданылған немесе зақымдалған тауарларды REI Re/Supply бөлімдері мен дүкендерінен айтарлықтай жеңілдікпен сатып ала алады. REI мүшелігінің басқа да артықшылықтарына жалдау бойынша жеңілдіктер, жеткізілгендегі төлемдерге арналған ұсыныстар, REI саяхаттары мен дүкен қызметтері, сондай-ақ жабық альпинистік қабырғалары бар орындардағы жартасқа өрмелеуге кіру кіреді. Бұл орындарға Денвер, Сиэтл және Блумингтондағы бас дүкендері, сондай-ақ Питтсбургтегі South Side Works дүкені жатады. Мүшелер жыл бойы толық бағадағы тауарларға 20%-ға жуық жеңілдік беретін эксклюзивті купондарды да алады.

Басқару

REI – Вашингтон штатында тіркелген корпорация, оны 13 директор, оның ішінде бас директор басқарады. Директорлардың өкілеттік мерзімі бір немесе үш жылды құрайды. REI Басқарма мүшелерін ұсыну және басқару комитеті директорлыққа үміткерлерді іріктейді. Алдыңғы жылдары басқарма сайлаулары бәсекелі түрде өтті, онда басқарма ұсынған және өздігінен ұсынып келген үміткерлер қатысты. Соңғы жылдары REI өздігінен ұсынып келген үміткерлерді қарауды тоқтатып, тек бос орындар санына сай үміткерлерді ұсынды. Мүшелерге дауыс беру бюллетені пошта арқылы жіберіледі, ал үміткерлер қайтарылған бюллетеньдердің 50 пайызын алуы тиіс; мүшелер онлайн дауыс беруге де мүмкіндік алады. Теориялық тұрғыдан алғанда, басқарма мүшелерінің қалауымен жұмыс істейтін болса да, Басқарма мүшелерін ұсыну және басқару комитетінің келісімі болмаса, басқармаға мүше болуға мүмкіндік жоқ. Сонымен қатар, қазіргі басқарма сайлау арқылы толықтырылмаған орындарды тағайындау арқылы толтыруға құқылы. 2014 жылы бас атқарушы директор жылына шамамен 2,71 миллион доллар көлемінде сыйақы алды.

Бизнес-модель

Андерсондар бастапқыда кооперативтік құрылымды мүшелері үшін бағаны төмендету мақсатымен құрғанмен, қазір REI өзін арзан бағалы саудагер ретінде емес, толық қызмет көрсететін, веб-сайтында онлайн тапсырыс беру және жақын жердегі дүкенге тегін жеткізу мүмкіндігі бар дүкен ретінде ұсынады. Жергілікті дүкендер сыртқы шаралар бойынша тегін семинарлар өткізеді және дүкеннен басталатын, жергілікті жаяу және велосипед жолдарын зерттеуге арналған қысқа саяхаттар ұйымдастырады. REI дүкендері көбінесе жоғары деңгейлі сауда орталықтарындағы негізгі дүкендер ретінде орналасқан. Басқа саудагерлер сияқты, REI дүкендеріне де демалыс күндері көп адам келеді. Көбінесе өзге компаниялардың тауарларын сатса да, REI өз брендтік өнімдерін REI, REI Co-op, Co-op Cycles брендтерімен әзірлейді және сатады.

Еңбек

REI 2022 жылдың қаңтарына қарай 15 000-нан астам адамды жұмысқа алды, олардың көпшілігі дүкендерде жұмыс істейді, соның ішінде көптегені толық емес жұмыспен қамтылған. Қызметкерлер тауарларға жеңілдіктер алады, сондай-ақ тегін немесе жеңілдікпен сыртқы сабақтарға қатысуға мүмкіндік алады және «Way day» жолдамасын алады, ол оларға 6 сағатқа дейін сыртта ақы төлеуге мүмкіндік береді. REI 1985 жылдан бері Fortune журналы бойынша АҚШ-та жұмыс істеуге ең жақсы 100 компанияның қатарында болды, бұл оған Fortune «Даңқ залына» орын берді. REI 2012 жылы #8, 2014 жылы #69, 2015 жылы #58, 2016 жылы #26 және 2017 жылы #28 орынды иеленді.

Еңбекті ұйымдастыру және сын

2013 жылдан бері REI қызметкерлері тұрмыстық жалақы, тұрақсыз және жеткіліксіз кесте, денсаулық сақтау сияқты әлеуметтік жәрдемақыларға қол жеткізу және қауіпсіздік талаптары сияқты жұмыс орындарындағы мәселелер бойынша ашық түрде ұйымдасып келеді. Қазіргі уақытта кооперативтің кәсіподақтары жоқ, бірақ компания қызметкерлерді кәсіподаққа қарсы жиналыстарға қатысуға мәжбүрлеу, кәсіподаққа қарсы жарнамалық парақтар ілу, «әлеуметтік әділеттілік тілін» пайдалану және кооператив ретіндегі мәртебесін пайдаланып, жұмысшылар кооперативі екендігіне жұртты сендіру арқылы кәсіподақтарға қарсы іс-қимыл жасады деген айыпқа ұшырады. 2016 жылдан бері жұмысшылар кем дегенде 5 петиция ұйымдастырды, ал 2022 жылдың қаңтар айында Манхэттендегі Соходағы бөлімшесі Ұлттық еңбек қатынастары кеңесіне кәсіподақ құру үшін дауыс беру туралы алғашқы өтінішін жолдады. 2022 жылдың наурыз айында Соходағы жұмысшылар 88:14 дауыспен Бөлшек сауда, көтерме сауда және дүкен қызметкерлері одағымен (RWDSU) бірігуге келісті. 2023 жылдың наурыз айында Огайо штатының Оранж қаласындағы REI қызметкерлері 27:12 дауыспен кәсіподақ құруға дауыс берді. Сәуір айында Орегон штатының Юджин қаласындағы бөлімшесі Ұлттық еңбек қатынастары кеңесіне кәсіподақ сайлауын өткізу туралы өтініш берді. 2023 жылдың мамыр айында компанияның Солтүстік Каролина штатының Дурхам қаласындағы дүкенінің қызметкерлері 20:12 дауыспен Біріккен азық-түлік және коммерциялық жұмысшылар халықаралық одағымен бірігуге келісті, бұл кооперативтің кәсіподақ ұйымдастырушысына жасаған күдікті кек алуынан туындаған төрт күндік ереуілден кейін болды. Осылайша Дурхам REI дүкендерінің кәсіподаққа қосылған алтыншы дүкені болды. REI-дегі кәсіподақ дүкендері әлі күнге дейін келісімшартқа қол қоюға қол жеткізе алмады.

Қоршаған орта және қоғамдық бастамалар

2006 жылы REI 11 миллион кВт/сағ жасыл энергия сатып алды, бұл оның жалпы энергия тұтынымының 20%-ын өтеуге жеткілікті болды. Бұл REI компаниясын АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің таза энергия сатып алу бойынша ең ірі саудагерлердің ондығына енгізді. 2007 жылға қарай REI Adventures компаниясы «жасыл төлтеуіштер» (Green Tags) сатып алу арқылы өз саяхаттарын көміртегінің нейтралдығына жеткізуге уәде берді. REI Adventures АҚШ-та осындай бағдарламаны енгізген алғашқы саяхат компаниясы екенін мәлімдеді. REI компаниясы 2020 жылға қарай климаттық бейтараптыққа және қалдықтарды полигонға тастамауға қол жеткізуге уәде берді, бұл үшін бизнестің бес саласына назар аудару қажет: жасыл ғимараттар, өнімді басқару, қағазды тиімді пайдалану, қалдықтарды азайту және энергия үнемдеу. 2020 жылдан бастап REI көміртегі ізін екі есеге азайтуға уәде берді және бизнес процестерінде, әсіресе жеткізу тізбегінде шығарындыларды қысқарту арқылы оларды өтеуге кірісті. Жергілікті қоғамдарды қолдау мақсатында REI коммерциялық емес ұйымдарға кездесу орындарын тегін ұсынады, табиғатты қорғауға көмектеседі және жыл сайын ашық ауадағы қоғамдық жұмыстарды ұйымдастырады. REI жыл сайын АҚШ-тағы табиғатты қорғау ұйымдарына қаржылай көмек көрсетеді. 2007 жылы берген 3,7 миллион доллары жалпы сатудан түскен 1,3 миллиард доллардың 0,28%-ын құрады. Сонымен қатар, компания өз еріктілерін қоршаған ортаны тазалауға, жаңа жолдар салуға және балаларға қоршаған ортаны қорғаудың маңыздылығын үйретуге жібереді. REI, Американың тау шаңғысы тебу аймақтарын білім беру, қоршаған ортаны қорғау және жақтау арқылы ашық ұстауға міндеттенген Access Fund коммерциялық емес ұйымының маңызды демеушісі болып табылады. Стоунмен Дуглас орта мектебіндегі оқиғадан кейін REI 2018 жылғы NRA бойкотына қосылып, сыртқы өнімдер мен мылтықтарды өндіретін Vista Outdoor компаниясымен жасалған келісімдерді тоқтатты.