Кіріспе
Киберқылмыс
Домендік атау алаяқтығы – интеллектуалдық меншік алаяқтығының немесе сенімсіздік алаяқтығының бір түрі. Бұл алаяқтықта адал емес домендік атау тіркеушілер бизнесті домендік атауды сатып алуға, сатуға, тізімге қоюға немесе өзгертуге алдап, пайда табуға тырысады. Ұлыбританиядағы Әділ сауда кеңсесі домендік атау алаяқтығының екі түрін бөліп көрсетті: "Домендік атауды тіркеу алаяқтығы" және "Домендік атауды жаңару алаяқтығы".
Доменді қағып алу
Доменді шламминг (сондай-ақ рұқсатсыз трансфер немесе домендік атау тіркеу алаяқтығы деп те аталады) – бұл домендік атауды тіркеушінің, домен иелерін ағымдағы тіркеушіден өзіне көшіруге алаяқтық түрде әрекет етуі, оны клиенттің ағымдағы тіркеушідегі жазылымын жаңартқандай етіп көрсету арқылы жасалатын алаяқтық. Бұл термин телефондық алаяқтықтан (slamming) алынған.
Алдын алу
2004 жылы домендік атауларды басқарушы ICANN ұйымы домендерді тіркеушілер арасында ауыстыру қағидаларын өзгертті. Олар доменді рұқсатсыз беруден қорғауға көмектесетін жалғыз шараны енгізді: доменді құлыптау. Сыншылар, иелеріне осы жаңа мүмкіндікті пайдалануға кеңес бергенімен, бұл өзгерісті "қажетсіз және клиенттерге ыңғайсыз" деп бағалады.
Сатып алу немесе сатып алушыларды табу туралы жалған ұсыныстар
Алдамшылық әдістер кері жұмыс істей береді, яғни бейтаныс адам (доменді тіркеуші емес) сақ емес иесіне домендік атауды сатып алу туралы ұсыныс білдіреді. Бұл ұсыныс шындыққа жанаспайды, бірақ иесін жалған сату процесіне түсіруге бағытталған, нәтижесінде иесі бағалау үшін немесе басқа да көрсетілетін қызметтер үшін алаяқтарға алдын ала төлем жасауға мәжбүр болады. Заңды сату процесі мен агенттіктердің кейбір элементтерін қайталай көрсету арқылы, схема алғашқы кезеңдерде нақты көрінеді. Оңай және пайдалы сату мүмкіндігі иесінің күмәнін жояды, оның ішінде бұрыннан таныс емес, құндылығы жоқ адамнан түскен ұсынысқа да. Доменді тіркеу жүйесі арқылы нақты аударым болмағандықтан, ресми аударым процесіне енгізілген заңдық қорғау шаралары ешқандай қорғаныс ұсынбайды.
Жалған тауар таңбаларын қорғау
Доменді қағып алудан гөрі сирек кездесетін басқа домендік атау алаялығы, көбінесе Қытайда тіркелген тіркеушілерден таралады. Бұл алаяс домен иелеріне басқа компания олардың тауар белгісін қамтитын немесе қолданыстағы домендік атауымен көптеген кілт сөздері ұқсас домендерді тіркеуге тырысқандығы туралы электрондық хат жіберуді қамтиды. Көбінесе бұл домендер мақсатты тұлғаға тиесілі болады, бірақ әртүрлі жоғарғы деңгей домендері (TLD) болады. Алаяқ, мақсатты тұлғаның зияткерлік меншігін қорғау үшін жаппай тіркеуді тоқтатқандарын айтады және электрондық хатты алған адам осы домендерді тіркеуге тырысатын тарапты танымаса, тауар белгісін қорғау үшін дереу жауап беруі керектігін ескертеді. Егер алаялықтың құрбаны электрондық пошта немесе телефон арқылы жауап берсе, алаяқ оларды осы алаяқтықты жүзеге асыратын тіркеуші арқылы бірнеше жылға домендік атауларды тіркеуге көндіруге тырысады. Бұл алаялықтың басқа түрлеріне өздерінің қолданыстағы клиенттерін, басқа біреудің олардың домендерінің ұқсас нұсқаларын әртүрлі TLD-мен тіркеуге тырысатын сияқты қауіп-қатерлермен нысанаға алатын тіркеушілер кіреді. Сонымен қатар, кейбір домен иеленушілері тіркелген домендер үшін қол жетімді TLD-ді іздейтіні және тіркелген доменнің иесіне электрондық хат жіберіп, оған тіркелмеген нұсқаларын жоғары бағамен сатуды ұсынатыны белгілі. Егер мақсат келісімге келсе, домен иеленушісі домендерді сол жерде $7-ден $20-ға дейін тіркеу ақысына сатып алады және дереу оларды құрбанға бірнеше жүз долларға қайта сатады.
Уақыт шкаласы
Бұл бөлімде домендік алаяқтықтар туралы хабарланған оқиғалар уақыт бойынша тізімделген, олардың қалай дамығанын, қатысқан компанияларды және шағымдардың нәтижесін көрсетеді. 2001 жылы Канаданың Бәсекелестік бюросы (Канада) «Канаданың Интернет тіркелімі» (Брэндон Грейдің дистрибьюторы) деп аталатын компаниядан келген шот-фактураларға ұқсайтын құжаттар туралы ескерту жасады. «Бәсекелестік бюросына келіп түскен шағымдар «Канаданың Интернет тіркелімінен» келген хаттардың Канада үкіметімен байланысты немесе Канадада домендік атауларды тіркеуге уәкілді ресми агенттік екенін көрсеткенін білдіреді. «Канаданың Интернет тіркелімі» ешқандай мемлекеттік органмен байланысты емес», - делінген Бюроның кеңесінде. 2002 жылы VeriSign компаниясы адамдарға, көбінесе дұрыс емес, олардың доменінің мерзімі аяқталатынын және оны жаңарту үшін сілтемені басуға шақыратын түсініксіз электрондық хаттар жібергені үшін сотталды. Доменді жаңарту нәтижесінде тіркеу компаниясы бұрынғы тіркеушіден VeriSign-ке берілді. 2002 жылдың наурыз айында FTC «TLD Network Ltd», «Quantum Management (GB) Ltd», «TBS Industries Ltd» (Лондон, Англия) жалған домендік атауларды сатқаны үшін «.USA», «.BRIT» сияқты қолданылмайтын жұрнақтарды жалған түрде насихаттағаны үшін жапты. 2002 жылдың сәуірінде FTC National Domain Name Registry, Electronic Domain Name Monitoring, Corporate Domain Name Monitoring және иесі Даррен Дж. Моргенстернге домендік атау иелеріне жалған және адастыратын мәлімдемелер жасады, олар тұтынушыларды олардың қолданыстағы домендік атауларының вариацияларын қажетсіз тіркеуге мәжбүр етті, үшінші тараптар оларды талап ететінін жалған түрде айтты. 2002 жылдың 2 шілдесінде «Домен тіркелімі» Tucows Inc (Канададағы доменді тіркеуші) компаниясына жала жабу үшін сотқа шағымданып, 21 миллион доллар зиян өтеуді талап етті. Кейінірек Tucows былай деді: «Компания (Tucows) ешқандай зиянға жауапкер емес деп санайды және осыған сәйкес 2002 жылдың 30 маусымында ешқандай сома жинақталған жоқ». 2002 жылы Register.com компаниясы Domain Registry of America (Брэндон Грейдің дистрибьюторы) компаниясын мыңдаған клиенттерді домендерін беруге алдап, заңсыз түрде тартып алғаны үшін сотқа берді. 2002 жылы Ұлыбританияның жарнамалық бақылау органы (ASA) ұқсас хаттар жібергені үшін Domain Registry of Europe (Брэндон Грейдің дистрибьюторы) компаниясын сынады. Осыған жауап ретінде DRoE-нің байланыс менеджері Алан Фриман компанияның (Domain Registry of America және Domain Registry of Canada ретінде де сауда жасайды) 1,1 миллион доменді тіркегенін және күніне 5000-7000 жаңа доменді тіркейтінін айтты. 2003 жылы голландтық хостинг провайдері Deinternetman Domain Registry of Europe (Брэндон Грейдің дистрибьюторы) компаниясы клиенттеріне домендік келісімшарттарын жаңартуға шақыратын хаттар жібергені үшін заңдық шаралар қолдануды қарастырды. 2003 жылы VeriSign заң бұзбағаны анықталды, бірақ доменнің мерзімі аяқталып жатыр немесе беру жаңарту болып табылады деп ұсынуға тыйым салынды. 2003 жылы Федералды сауда комиссиясы Domain Registry of America (Брэндон Грейдің дистрибьюторы) компаниясымен домендік тіркеуді доменді жаңарту сылтавымен олардың қызметіне беру, доменді соғу және жасырын алымдар сияқты тәжірибелер үшін келісімге келді. 2004 жылдың шілдесінде Канаданың Интернет тіркелімі (Брэндон Грейдің дистрибьюторы) ретінде жұмыс істейтін Дэниел Клеманн және 1480455 Ontario Incorporated компаниясы 73 000 кәсіпкерлік және коммерциялық емес ұйымдарға бағытталған алдамшы Интернет домендік атауларын жаңарту туралы хаттар үшін 40 000 доллар айыппұл төлеуге және бес жылға тыйым салынды. 2005 жылдың сәуірінде Австралияның Бәсекелестік және тұтынушылар комиссиясы домендік атауды жаңарту туралы алаяқтық туралы ескертіп, домендік атау иелеріне домендік атауды тіркеу немесе жаңарту үшін шот-фактураға ұқсас хаттар келгенін хабарлады, онда аталған домендік атау сіздің нақты домендік атауңызға өте ұқсас, бірақ басқаша аяқталады, мысалы, ол «.net.au» орнына «.com» деп аяқталады. 2006 жылдың наурызында Consumer Fraud Reporting компаниясы «Domain Listing Service» деп аталатын компанияның домендік атау иелеріне «соңғы хабарлама» тізіміндегі домендік атауды тіркеу/жаңарту туралы шотқа ұқсайтын электрондық пошта жібергенін хабарлады. 2006 жылы Жаңа Зеландиядан Блэр Раффэрти өзінің банкротқа ұшыраған ағасы Чеслидің домендік атау қызметін қайта жандандырды, Жаңа Зеландия мен Австралияда тіркелушілерді «доменді соғу» арқылы алдады деген хабарлар пайда болды. 2007 жылы Брюсселде жұмыс істейтін «Domain Renewal SA» компаниясы сізге доменіңізді жаңарту керектігін хабарлайтын электрондық хаттар жіберді. 2007 жылдың тамызында Интернет орталығы Қытайдан шыққан «Asian Domain Registration Service» электрондық поштасының толқыны туралы хабарлады, бұл домендік атау жоғалып кететінін немесе барлық азиялық TLD домендік атаулары шетелдік компаниямен жақын арада тартылып алынатынын білдіреді. Интернет орталығы олардың ешқайсысының дұрыс еместігін анықтады, шын мәнінде, олар алаяқтық екенін көрсетті. 2007 жылы Liberty Names of America (Брэндон Грейдің дистрибьюторы) компаниясы «Domain Name Expiration Notices» хаттарын жібергені хабарланды, бір сарапшы бұл «доменді соғу емес. Бірақ бұл ұятсыз маркетинг». 2008 жылдың наурызында PC News Digest «Network Solutions Scam» туралы хабарлады. Network Solutions веб-сайтында атау тіркеуге қол жетімді екенін тексеру кезінде Network Solutions атауды тіркеп, одан кейін оны қысыммен сатуға тырысты. 2008 жылы ICANN былай деді: «Біз Солтүстік Америкадағы пошта алаяқтығына сотталған шенеуніктері бар аккредиттелген тіркеушілер туралы хабардармыз, олар Американың домендік тіркелімі (Брэндон Грейдің дистрибьюторы) компаниясы қолданатын алдамшы маркетингтік тәжірибелермен байланысты бола береді. Біз бұл жағдайды қабылдамаймыз. Аккредитация процестерін қарап шығу қажет, және оның нәтижелері жұртшылыққа жария етуге тиіс». 2009 жылы ASA Domain Registry of America t/a Domain Renewal Group (екеуі де Брэндон Грейдің дистрибьюторлары) бойынша шешім шығарды. 2010 жылға қарай DROA, French Internet Registry, Domain Renewal Group немесе Company Directory аттарымен хат жіберетін компания доменді соғу үшін осылай істеп отыр. McAfee Labs сонымен қатар доменді соғу туралы ұсыныстар жалғасып жатқанын хабарлады. 2010 жылдың қыркүйегінде Brandon Gray Internet Services Inc. компаниясының Канаданың «ca» домендік атауларына жауапты органы Canadian Internet Registration Authority лицензиясы доменді соғу салдарынан тоқтатылды. Brandon Gray Internet Services компаниясы үшін Онтарио үкіметінде тіркелген шенеунік – Марлин Бенлоло. 2010 жылдың тамызында FTC Internet Listing Service компаниясын шағын бизнеске және басқаларға тұтынушылардың веб-сайтының қолданыстағы домендік атауын немесе домендік атаудың шағын өзгеруін тіркеу үшін жалған шот-фактуралар жібергені үшін айыптады. 2011 жылдың 31 наурызында Ostrolenk Faber LLP заң фирмасы Интернет домендік атауларын басып алу туралы алаяқтық туралы ескертіп, олардың клиенттері Интернет домендік атауларын басып алу туралы жалған ескертулер алғанын хабарлады. Клиенттер «АҚШ Сауда белгісі агенттігінен» жалған «Сауда белгісі кеңсесінің хабарламаларын» алған болып есептеледі. 2011 жылдың желтоқсанында NameCheap компаниясы GoDaddy компаниясын ICANN ережелерін бұзып, өздерінің домендерін Namecheap-ке беруден клиенттерін тоқтату үшін техникалық кедергілер қойғанын айыптады. 2014 жылдың шілдесінде ICANN Brandon Gray Internet Services (оның әртүрлі дистрибьюторларын, мысалы, Domain Registry of America және Namejuice.com) жалған жарнама, алдаушы тәжірибелер немесе алдаушы хабарламалар арқылы домендік атау иелерін әсер етуі үшін тоқтатты.
In March 2006, Consumer Fraud Reporting reports about a company called “Domain Listing Service” sending out emails to domain name holders that look like a bill to register/renew their domain name listing a “final notice”. In 2006, reports appeared from New Zealand that Blair Rafferty had resurrected his bankrupt brother Chesley's domain name service, "domain slamming" New Zealand and Australian registrants. In 2007, a company known as "Domain Renewal SA" operating from Brussels was sending out emails that told you that you need to renew your domain. In August 2007, the Internet Centre reports of a wave of emails originating from China from “Asian Domain Registration Service”, implying that a domain name will be lost, or all Asian TLDs of the domain name will be taken away shortly by a foreign company. The Internet Centre has found no indication that any of these are valid, and in fact, they appear to be a scam. In 2007, it was reported that a company under the name of Liberty Names of America (a Brandon Gray reseller) had been sending out "Domain Name Expiration Notices", which one expert said is "not exactly domain name slamming. But it is sleazy marketing." In March 2008, PC News Digest reports “Network Solutions Scam”. When searching on the Network Solutions website to see if a name was available for registration, Network Solutions was actually registering the name and then attempting to sell that name at an inflated price. In 2008, ICANN said: "we are aware of accredited registrars in North America with officers that have been convicted of mail fraud, that continue to be associated with the deceptive marketing practices employed by the Domain Registry of America (a Brandon Gray reseller). We do not consider this an acceptable situation. Accreditation processes must be reviewed, and that review must be released for public scrutiny". In 2009, ASA released an adjudication on Domain Registry of America t/a Domain Renewal Group (both Brandon Gray resellers). As of 2010, the company mailing as DROA, French Internet Registry, Domain Renewal Group or Company Directory, is doing so in order to achieve domain slamming. McAfee Labs also reports that the domain slamming solicitations continue. In September 2010, Brandon Gray Internet Services Inc. had its licence with the authority responsible for Canada's ca domain names, Canadian Internet Registration Authority terminated as a result of domain slamming carried out under the name of Domain Registry of Canada. The officer registered with the Ontario government for Brandon Gray Internet Services is Marilyn Benlolo. In August 2010, the FTC charged Internet Listing Service with sending fake invoices to small business and others listing the existing domain name of the consumers Website or a slight variation on the domain name. On March 31, 2011, the law office of Ostrolenk Faber LLP warned about Trademark and Domain Name Scams where its clients received fake warnings of usurpers of internet domain names. Clients were allegedly receiving phony "Trademark Office Notices" from the "United States Trademark Agency". In December 2011, NameCheap accused GoDaddy of putting technical barriers to frustrate its customers from transferring their domains to Namecheap in breach of ICANN rules. In July 2014, ICANN suspended Brandon Gray Internet Services (including its various resellers, like Domain Registry of America and Namejuice. com) for subjecting domain name holders to false advertising, deceptive practices, or deceptive notices.