Кіріспе

Spruance класты эсминец, АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен (1978–2003 жж.)

USS Oldendorf (DD 972) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы Джесси Б. Олдендорфтың есімімен аталған, Миссисипи штатының Паскагула қаласындағы Литон Индустризінің Ингаллс кеме құрылысы бөлімшесінде салынған эсминец.

Құрылыс

Олдендорф – «Спруэнс» класындағы онінші эсминец және Әскери-теңіз күштерінде екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет еткен ең көрнекті әскери теңіз офицерлерінің бірі – адмирал Джесси Б. Олдендорфтың құрметіне аталған алғашқы кеме. Ол 1974 жылдың 27 желтоқсанынан бастап Миссисипи штатының Паскагула қаласындағы «Ингаллс» кеме құрылысы компаниясында салынды. Кеме 1975 жылдың 21 қазанында суға түсіріліп, 1978 жылдың 4 наурызында қолданысқа берілді.

Кеменің тарихы

Олдендорф бастапқыда Сан-Диегода орналасқан, бірақ кеменің алғашқы жылы Лонг-Бичте, Калифорнияда кеме құрастырушы шеберханада жұмыс істеді және Миссисипи штатының Паскагула қаласындағы Литтон кеме жасаушыларына тағы бір сапар жасады. Бұл кесте кемеге кіріспе жасаған экипаждың көпшілігі үшін кеме алғашқы 12 ай ішінде Панама каналын үш рет өтуді білдірді. 1980 жылдың мамыр және қараша аралығында Westpac-тың алғашқы рейсі кезінде Олдендорф 1980 жылдың тамызында Батыс Австралия жағалауында Австралия-Америка, Жаңа Зеландияның бірлескен су астына қарсы жаттығуына қатысты. Олдендорф өзінің екінші Westpac рейсіне қатысты, бұл жолы авианосец Constellation және оның Авианосецтік ұрыс тобымен 1981 жылдың қазан айында Парсы шығанағына барды, оның барысында Олдендорф Батыс Австралияның Перт қаласына барды. Ол 1982 жылдың мамыр айында үйіне оралды, 1982 жылдың қыркүйегінен 1983 жылдың шілдесіне дейін күрделі жөндеуден өтті, содан кейін 1984 жылдың қаңтар мен мамыр аралығында болған кеме үшін үшінші Westpac орналасуы үшін дайындық жұмыстарын жүргізді. 1984 жылдың тамызында Олдендорф АҚШ-тың жетінші флотының құрамына қосылып, Жапонияның Йокосука қаласында орналасты. Ол 1991 жылы Сан-Диегоға ауысқанға дейін Мидуэй ұрыс тобының мүшесі болды. 7-ші флотта болған кезінде ол көптеген іс-шараларға қатысты, соның ішінде аймақтағы барлық ірі теңіз күштерімен тұрақты жаттығулар өткізді. 1986 жылдың қарашасында Ривз бен Рентцпен бірге ол Қытайдың Циньдао портына барды, бұл 1949 жылдан бері Қытайға барған АҚШ әскери кемелерінің алғашқы тобы болды. 1988 жылы Олдендорф Сеул Олимпиадасының қауіпсіздік күшінің құрамында Нимиц ұрыс тобында орналасты, ол үшін ол "Құрметке лайық бірлік" медалімен марапатталды. Екі бөлек іске қосу кезінде Олдендорф үкімет қысымынан қашып келген вьетнамдық босқындарды құтқару үшін жауапты болды. 1989 жылдың ортасында Олдендорф 1975 жылдан бері Гоув деген шағын австралиялық ауылға кіруге рұқсат етілген алғашқы әскери кеме болды. Олдендорф абориген тайпаларының басшыларынан АҚШ әскери-теңіз күштеріне деген ізгі ниеттің белгісі ретінде сол жерде порт құруға рұқсат алды. Ол жетістіктері мен үздіктері үшін көптеген марапаттар алды. Персид шығанағындағы соғыста оның командалық офицері - командир Сайрус Х. Батт IV болды. Олдендорф 1990 жылы Кувейтке шабуылға қарсы алғашқы АҚШ жауабының бір бөлігі болды. Ол соғыста әртүрлі ірі соғыс кемелерін сүйемелдеп, Ирактың теңіз блокадасын қолдап, жауынгерлік іс-қимыл лентасын алды. Ол 1991 жылдың ортасында Жапонияға оралды. 1991 жылдың жазында кеме өзінің бас портын Калифорниядағы Лонг-Бич қаласына ауыстырды, бір жарым жылдық күрделі жөндеуге кірісті. 1992 жылдың соңында командалық Сан-Диего портына ауыстырылды. 1993 жылдың басында ол Оңтүстік Америка жағалауындағы USCG-мен бірге LEO операциясына қатысып, 1993 жылдың наурыз айында оралды. Олдендорф "Егер Сентри" жаттығуына қатысты, ол 1994 жылы "Тыныс алу" жаттығуының бөлігі болды. Бұл Кувейт пен Ұлыбритания әскерилерінің қатысуымен Кувейтте өткен ең ірі әскери-теңіз оқу-жаттығуы болды. Ол 4 сәуірден 25 сәуірге дейін өткізілді, бұл АҚШ-тың үш жыл бұрын Иракты Кувейттен қуып шыққаннан кейін Парсы шығанағы аймағындағы бейбітшілікті қолдауға деген шешімін көрсетті. "Тыныс алу" бір шатырдың астында бірнеше жаттығуды қамтиды. Аталған жаттығуларда екі теңіз кемесі Диего Гарсия портынан шығып, 5 сәуірден бастап Шуайба портына 1000-нан астам танк, артиллерия және көлік құралдарын түсірді. I теңіз экспедициялық күшінің, 7-ші теңіз полкінің, 1-ші әскери қызмет көрсету тобының және 1-ші теңіз жағалауы тобының шамамен 2000 теңізшілері мен теңізшілері әуе арқылы келіп, жабдықтарды жүктеп, Кувейт қаласының солтүстігіндегі оқу полигонына алып барды. Олар Кувейт армиясы мен британдық әскери теңізшілермен бірге жаттығып, Кувейтке шабуыл жасауды кейінге қалдыратын және мүмкін кері қайтаратын тактиканы жетілдірді. "Тыныс алудың" басқа элементтері жер бетіндегі жаттығулар "Егер Сентри", "Егер Арчер", әуе жаттығуы және "Егер Экспресс" жарылғыш заттарды жою бөлімшелерімен Оңтүстік Кувейт жағалауларында жаттығулар болды. Тынық мұхит флотының су бетіндегі кемелерін алты негізгі ұрыс тобына және сегіз эсминец эскадрильясына қайта ұйымдастыру аясында, қайта ұйымдастыру 1995 жылдың 1 қазанына дейін аяқталуы және келесі жылы бас портты өзгертулер аяқталуы жоспарланған. Олдендорф 23-ші эсминец эскадрильясына қайта тағайындалды. Олдендорф 1995 жылдың 1 желтоқсанында Нимиц ұрыс тобының құрамында Батыс Тынық мұхитына тұрақты жоспарлы түрде жіберілді. 1996 жылдың наурыз айында және Тайвань аралының айналасындағы сулардағы қытайлық ракеталық сынақтар мен әскери тікелей оқ ату жаттығулары туралы хабарламаға жауап ретінде, АҚШ аймаққа жағдайды бақылау үшін авианосец және басқа да жауынгерлік бірліктерді жіберді. Independence және оның ұрыс тобындағы басқа бірліктер жаттығулар басталғаннан бастап оқиға орнында болды. Алайда, бақылау күшін күшейту және аймақтағы бейбітшілік пен тұрақтылыққа АҚШ-тың бейілділігін одан әрі көрсету үшін Нимиц және оның ұрыс тобының элементтері, соның ішінде Олдендорф, Парсы шығанағынан Батыс Тынық мұхитына жоспарланған мерзімінен бұрын, Оңтүстік күзет операциясы үшін екі айдан кейін жол тартты. Олдендорф 1998 жылдың 13 сәуірінен 24 сәуіріне дейін Калифорнияның оңтүстік жағалауында Pacific Joint Task Force Exercise 98 1 (PAC JTFEX 98 1) жаттығуына қатысты. Жаттығудың мақсаты теңіз күштерін АҚШ-тың басқа күштерімен бірлескен операцияларға қатысуға дайындау болды. Теңіз операцияларына теңіз кемелерін ұстау операциялары (MIO), жауынгер емес эвакуация операциялары (NEO), әртүрлі әуе шабуылы және қолдау миссиялары, әртүрлі қару жүйелерін сынау, Театрлық баллистикалық ракетаға қарсы қорғаныс (TBMD), логистикалық қолдау, іздеу және құтқару, және басқару және бақылау кірді. Калифорниядағы Кэмп Пендлтондегі 21 сәуірдегі десанттық операцияға теңіз бетіндегі және тікұшақ шабуыл күштері, АҚШ Әуе күштерінің ұшақтары, сондай-ақ Канада, Австралия және Ұлыбританиядан келген бөлімшелер қатысты. Олдендорф 1998 жылдың 9 қарашасында алты айлық шетелдік тағайындамаға, Карл Винсон ұрыс тобының құрамында шықты. Карл Винсонға қосылған Boxer Амфибиялық дайындық тобы (ARG) болды. Карл Винсон ұрыс тобы мен Boxer ARG бұрынғы бес ай бойы Батыс Тынық мұхиты, Үнді мұхиты және Парсы шығанағында алға қойылған Авраам Линкольн ұрыс тобы мен Essex ARG-ті алмастыруға тиіс болды. Олдендорф Карл Винсон ұрыс тобымен Парсы шығанағына келді және 1998 жылдың желтоқсанында Desert Fox операциясына қатысты. Операция Саддам Хусейннің химиялық, биологиялық және ядролық қаруларды жеткізу қабілетін нашарлауға және көршілеріне қарсы соғыс жүргізуге бағытталған. Ол сондай-ақ Оңтүстік күзет операциясына қатысты. Карл Винсон ұрыс тобы, Карл Винсон мен Carrier Air Wing (CVW) Eleven жетекшілігімен, Оңтүстік Ирактағы Оңтүстік күзет және Desert Fox операцияларын қолдаған үш қарқынды айдан кейін 1999 жылдың 18 наурызында Парсы шығанағынан шықты. Кемелер мамыр айында үйіне оралды. 2000 жылдың басында Олдендорфте SPQ 9B радарды жақсарту бағдарламасы бойынша дамыту сынақтары жүргізілді. Бағдарлама COTS жүйелерін және NDI-ді қолдануға бағытталған, бұл Mk 86 Gun Fire Control System (GFCS)-те AN/SPQ 9 радарын жақсартуға көмектеседі, ол Mk 1 Ship Self Defense System-ге енгізілетін еді. 2000 жылдың тамызында Олдендорф 23 тамыздағы коммерциялық жолаушылар ұшағының Парсы шығанағына құлауына жауап ретінде, ұшу деректерін және кабина дауысын қалпына келтіруге көмектесу үшін оқиға орнына жіберілді. Gulf Air компаниясына тиесілі, Каирден ұшқан екі қозғалтқышты Airbus A320 ұшағы Бахрадан шамамен 3-4 шақырым солтүстікке шағын суға құлады...

Теңіз алмасуы

2002 жылдың жазында АҚШ Теңіз күштері 18 айға бір кемені орналастырып, экипаждарды алты ай сайын алмастырудың тиімділігін тексеруге бағытталған жобаны бастауды жоспарлаған. "Теңіз алмасуы" деп аталған бұл бастаманың алғашқы екі кезеңіне үш Spruance класты эсминец (DD) – Fletcher, Kinkaid және Oldendorf, сондай-ақ үш (DDG) – Higgins, John Paul Jones және Benfold кіретін болды. ДД кезеңінде Флетчер және оның экипажы осы жазда өздерінің шайқас тобымен бірге орналасады, бірақ алты айдан кейін тек экипаж ғана қайта оралады. Кемеде Кинкейд экипажы жұмыс істейтін болады. Оқу циклын аяқтағаннан және Кинкейдті қызметтен шығарғаннан кейін, бұл теңізшілер Австралия немесе Сингапур портына ұшып барып, Флетчерді қабылдап, оны қайтадан орналасқан жеріне жеткізеді. Алты айдан кейін оларды Олдендорф экипажы алмастырады, олар Кинкейд экипажының орнын басу үшін ұшып шығудан бұрын өз кемелерімен бірдей оқу және қызметтен шығару кестесін аяқтайды. Тағы төрт ай орналасқан жерінде болғаннан кейін, Олдендорф экипажы Флетчерді АҚШ-қа қайтарып әкеледі, онда ол да қызметтен шығарылады. Бұдан өзге, осы жоспарды іске асыру арқылы Теңіз күштері Пол Ф. Фостерді орналастыру қажеттілігін жоюға мүмкіндік алады, себебі экипаждарды алмастыру нәтижесінде пайда болған қосымша уақыт кеменің осы талапты қанағаттандыратын аймақта болуын қамтамасыз етеді. Олдендорф 2003 жылдың 20 маусымында қызметтен шығарылды және Вашингтон штатындағы Бремертон қаласындағы NISMF кемелер паркіне орналастырылды. Ол 2004 жылдың 6 сәуірінде жарамсыз деп танылды. Кеме 2005 жылдың 22 тамызында Вашингтон жағалауындағы жарыс оқулары барысында "Расселл" кемесімен нысана ретінде батырылды.

Кеме белгісі

Олдендорф елтаңбасының дизайны адмирал Олдендорфтың даңқты мансабындағы жетістіктерін көрсететін символдардан құралған. Қалқан, екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Суригао бұғазының тарихи теңіз шайқасында адмирал Олдендорфтың "Т" қиымын жасауын еске салады, нәтижесінде АҚШ үшін керемет және шешуші жеңіс туды. Көк түсті тік жолақ Суригао бұғазының тар жолын немесе су жолын білдіреді, ал қызыл және ақ түсті сегіз бөлік – жаудың батып, зақымданған немесе қарыштаған кемелерінің жалпы санына сәйкес келеді. Жоғарғы бөлігіндегі көк жолақ "Т" қиымын көрсетеді, ал қызыл түс Суригао бұғазының түнгі шайқасындағы аспанның қызыл түсін бейнелейді. Төрт жұлдыз адмирал Олдендорфтың жоғары шенінің белгісі. Елтаңба адмирал Олдендорфтың Суригао бұғазы шайқасындағы ерекше басшылығы мен батылдығы үшін берілген Әскери-теңіз күштерінің ең жоғары наградасы – Әскери-теңіз айқасы орденін символдайды. Үш тіс – билік пен күшті білдіреді, ал қызыл ортасы бар сақина – оқ атуға дайын қарудың аузын көрсетеді. Екі толқынды жолақ екінші дүниежүзілік соғыс пен Тынық мұхит аймағын көрсетеді. Кеменің ұраны "Ad Proelium Victoriamque Futuram" ("Күреске және Жеңіске!") – адмирал Олдендорфтың Суригао бұғазындағы шешуші шайқас алдындағы әскерлеріне арналған сөзінен латын тіліне аударма.