Кіріспе
1977-1991 жылдар аралығында Иллинойс штатының губернаторы болған Джеймс Роберт Томпсон кіші (8 мамыр 1936 – 14 тамыз 2020) – американдық саясаткер, лоббист және федералды прокурор. Ол Иллинойс штатының ең ұзақ қызмет еткен губернаторы, төрт мәрте қатарынан сайланып, 14 жыл бойы осы лауазымда болды. Томпсон өзінің қызметінің кезеңінде кейбір мәселелерде либералды көзқарастарды ұстанғандықтан "Рокфеллер республикашылы" ретінде танымал болды. Кейінірек Томпсон 11 қыркүйекке жасалған шабуылдарды тергеуге уәкілеттік алған 9/11 комиссиясының мүшесі болды.
the Illinois Governor
James Robert Thompson Jr. (May 8, 1936 – August 14, 2020) was an American politician, lobbyist, and federal prosecutor who served as the 37th governor of Illinois from 1977 to 1991. He was Illinois's longest serving governor, having been elected to four consecutive terms and holding the office for 14 years. Thompson was known as a "Rockefeller Republican", as he took more liberal stances on certain issues during his tenure. In later years, Thompson served as a member of the 9/11 Commission, charged with investigating the September 11 attacks.
Ерте өмір және білім
Томпсон Чикаго қаласында Агнес Жозефина (Свонсон) мен дәрігер Джеймс Роберт Томпсонның ұлы ретінде дүниеге келді. Оның шешесінің ата-аналары шведтер болса, әкесі колониялық Массачусетс губернаторы Дэвид Томпсонның тікелей ұрпағы еді. Әкесінің әкесі арқылы ол Джозиа Уинслоу, кіші Джон Уинтроп, Джон Леверет, Джон Андерхилл және Джон Мейсоннан да тегін алып жүреді. Әкесінің анасының туыстары шотланд текті пресвитериандар болып, олар Ирландияның Антрим графтығындағы Каррикфергус, Баллимена және Колрейн қалаларынан шыққан, қазір Солтүстік Ирландия деп аталады. Томпсон Солтүстік Парк академиясын (қазір Солтүстік Парк университеті) бітіріп, Чикагодағы Иллинойс университетінің Әскери-теңіз флоты кампусында оқыды, содан кейін Санкт-Луис қаласындағы Вашингтон университетіне ауысып, бакалавр дәрежесін алды. 1959 жылы Норт-Уэстерн университетінен заңгерлік диплом алды.
Заңгерлік мансап
Томпсон Кук округінің мемлекеттік прокуроры кеңсесінде жұмыс істеді, Солтүстік-Батыс университетінің құқық мектебінде оқытты және президент Ричард Никсон оны Иллинойс штатының Солтүстік округінің АҚШ прокуроры қызметіне тағайындады. 1970 жылдардың басындағы федералды прокурор ретінде ол бұрынғы губернатор Отто Кернерге оның жарыс жолдары индустриясының пайдасына тиіс болған ықпалын қолданғаны үшін сот үкімі шығарды. Ол Чикаго мэрі Ричард Дж. Дейлидің көптеген жақын көмекшілерін, ең танымалдары – Алдерман Томас Э. Кин және округ хатшысы Мэтт Данахерді түрлі сыбайлас жемқорлық айыптары бойынша соттады және кінәлі деп тапты. Кийн және Данахер сияқты адамдар, мэрияның қамқорлық мәселелеріндегі өкілдері, сонымен қатар Кук округінің Демократиялық партиясының саяси машинасының маңызды тұлғалары болды. Осы резонанстық істер Томпсонға 1976 жылы губернаторлыққа кандидат болуына күш берген танымалдылықты сыйлады. Көптеген адамдарды ренжіткенімен, Томпсон Кук округі мен Чикагодағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте екі партиялық ұстанымды сақтады. Ол жоғары лауазымды демократтарды ғана емес, сонымен қатар округ комиссары Флойд Фулл және бұрынғы АҚШ Сенатының үміткері Уильям Рентшлер сияқты көрнекті республикашыларды да қудалады. Оның бөлімі Чикагодағы ұйымдасқан қылмыстың ықпалын жоюда қиындыққа тап болды және оның қызмет ету кезеңінде резонанстық істердің саны аз болды.
1986 жылғы сайлау
1986 жылы қайта сайлау өте тығыз болады деп күтілді, бірақ Линдон ЛаРуштің қолдаушылары губернатордың орынбасары мен мемлекеттік хатшы лауазымдарына демократтардың кандидаттарын ұтып алғанда демократтардың мүмкіндігі шектелді. Стивенсон ЛаРуштің жақтастарымен бір тізімде болудан бас тартты және штаттық демократиялық ұйымның қолдауымен «Бірлік» партиясын құрды. Демократтардың арасындағы жік күшті болғандықтан, Томпсон жалпы сайлауда жеңіске жетті. Томпсон сайлау кампаниясы кезінде Иллинойс штатының экономикасы мен бюджетінің нашар жағдайын жасырды деген айыптамаға ұшырады, бірақ сайланғаннан кейін штат заң шығарушы органының шұғыл сессиясын шақырып, дағдарысты шешуге кірісті.
Қызмет мерзімі
1980 жылғы 12 қарашада Томпсон өзінің жарлығымен губернатор ретінде өзінің бақылауындағы барлық мемлекеттік органдарға, кеңестерге, бюроларға және комиссияларға жаңа қызметкерлерді қабылдауды тоқтатты. Бұл жарлық шамамен 60 мың мемлекеттік лауазымға қатысты. Бұл лауазымдар кандидаттар Томпсон құрған кеңсе – Губернатордың кадрлық қызметі келісім берген жағдайда ғана толтырылуы мүмкін болды. Сотқа шағым түсті және Жоғарғы Сот бұл саяси қолдау көрсету амалын конституцияға қайшы деп шешті, себебі ол Rutan v. Republican Party of Illinois (497 U. S. 62, 1990) ісінде төменгі деңгейдегі мемлекеттік қызметкерлердің Бірінші түзету құқықтарын бұзады деп танылды. 1989 жылы губернатор Томпсон Иллинойс штатының мемлекеттік қызметінен зейнеткерлерге, соның ішінде мемлекеттік мектеп мұғалімдеріне, 3 проценттік жиынтық өсімді бекітуге келісті. Бірнеше жыл өткен соң Чикагодағы бизнес журналына берген сұхбатында Томпсон бұл шығынның бір миллиард доллардан асып кететінін білмегенін және білген болса, оған қол қоймас еді деді. Соңғы жылдары жылдық 3 проценттік өсімнің күмүлативтік әсері Иллинойс штатының мемлекеттік қызметкерлер зейнетақы дағдарысының негізгі себептерінің бірі ретінде мойындалды. 1993 жылы Чикагодағы Иллинойс штатының орталығы бұрынғы губернатордың құрметіне Джеймс Р. Томпсон орталығы деп қайта аталды.
Президенттік болжамдар
Қызмет еткен кезеңінде Томпсон болашақ президенттікке немесе вице-президенттікке үміткер ретінде талқыланды. 1978 жылы The Washington Post газеті "сайланған лауазымының бірінші жылында губернатор Джеймс Р. Томпсон 1980 жылы Джимми Картерге қарсы тұруға қабілетті президенттік үміткердің бір шартын өтеді" деп жариялады. Томпсон сайлауға қатыспады, бірақ республикалық партиядан бағаланған Рональд Рейганның серігі ретінде қарастырылғандығы хабарланды. 1988 жылы Chicago Tribune газетінің мәліметінше, Томпсон президенттік қызметке өте қызығушылық танытқан, бірақ 1980 жылы сайлауға тым ерте деп ойлаған, ал 1988 жылы вице-президент Джордж Бушқа қарсы тұрудың мүмкін еместігіне сенеді.
Заңгерлік және лоббистік мансап
Мемлекеттік қызметтен кеткеннен кейін Томпсон Чикагодағы Winston & Strawn заң фирмасына қосылды. Томпсон 1991 жылдан 2006 жылға дейін атқару комитетінің төрағасы, ал 1993 жылдан 2006 жылға дейін фирманың төрағасы және бас директоры болып қызмет етті. 2015 жылдың 31 қаңтарына дейін ол аға төраға болды. Winston & Strawn компаниясының бас директоры ретінде ол үкіметтік қатынастар және реттеу саласына баса назар аударды. Фирма American Airlines үшін лоббилік жұмыс жүргізді, ал ол бұрын United Airlines компаниясын өкілдік еткен. 2006 жылдың 17 сәуірінде Райан 18 бап бойынша сотталды, оның ішінде рэкет, саяси үлкейту үшін мемлекеттік ресурстарды заңсыз пайдалану және алаяқтық. Ол 6 жарым жылға сотталып, 2007 жылдың 7 қарашасында жазасын өтеуге кірісті. Райан 2013 жылдың 3 шілдесінде федералды түрмеден босатылды. Томпсон сондай-ақ Конрад Блэк құрған Hollinger International медиа компаниясының аудиторлық комитетінің директоры және төрағасы болды, бұл компания АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясының тергеуіне түсті.
Кейінгі мансап
2002 жылы ол 9/11 комиссиясына мүшелікке тағайындалды, онда ол АҚШ Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің бұрынғы терроризмге қарсы басты кеңесшісі Ричард Кларкты қатаң сұрақтармен шабуылдады. Twitter-дегі құрмет көрсетуінде, жас журналист ретінде Томпсонды жақсы білген саяси кеңесші Дэвид Аксельрод оны "Мен таныған ең зиялы және күшті саясаткерлердің бірі" деп атады.
Марапаттар
Джеймс Р. Томпсон 1991 жылы Иллинойс штатының губернаторымен Линкольн орденімен (штаттың ең жоғары наградасы) марапатталды және Иллинойс штатының Линкольн академиясының лауреаты атанды, үкімет саласындағы еңбегі үшін.