Кіріспе

жануарлардың нәжіс шығару орындары Санитариялық жүйеде дәретхана ретінде немесе одан да қарапайым құрылғы ретінде қолданылатын жер.

Латрина – санитариялық жүйеде дәретхана ретінде немесе одан да қарапайым құрылғы ретінде қолданылатын дәретхана. Мысалы, ол лагерьдегі апаттық жағдайда қолданылатын ортақ жер траншеясы, жердегі шұңқыр (қазба латрина) немесе су шаю жүйелері сияқты жетілдірілген құрылыстар болуы мүмкін. "Латрина" термині әскери терминологияда жиі қолданылады, бірақ азаматтық қолданыста, төтенше жағдайларда қолданылудан басқа, сирек кездеседі. Қазіргі кезде "дәретхана" сөзі "латрина" сөзінен гөрі көбірек қолданылады, "қазба латринасы" немесе "траншеялық латрина" сияқты қарапайым жүйелерді қоспағанда. Латриналарды пайдалану, ашық жерге нәжіс шығару сияқты қарапайым әдістерге қарағанда санитария саласында үлкен жетістік болды және көптеген су арқылы жұғатын аурулардың таралуын бақылауға көмектесті. Дегенмен, 2020 жылдың соңына қарай жетілдірілмеген латриналардағы қауіпсіз емес нәжіс шығару әлі де кең таралған проблема болып қала берді, одан 3 миллиардтан астам адам (жаһандық халықтың 46%) зардап шекті. Бұл денсаулық сақтау саласындағы қауіпті жою Біріккен Ұлттар Ұйымының тұрақты дамудың 17 мақсатының бірі болып табылады.

Терминология

"Латрина" сөзі латын тіліндегі *lavatrina* сөзінен, яғни "мою" деген мағынадан шыққан. Бүгінде бұл сөз көбінесе "шұңқыр латринасы" терминінде қолданылады. Ол стандартты дәретханадан кем дамыған және гигиеналық жағынан нашаррақ екенін білдіреді. Әдетте, төтенше санитарлық жағдайларда, мысалы, жер сілкінісі, су тасқыны немесе басқа да табиғи апаттардан кейін пайдаланылатын, жағалаудағы шұңқыр латриналар сияқты, қоғамдық санитарлық құрылыстарды сипаттау үшін қолданылады.

Түрлері

Латрина технологиясының көптеген түрлері пайдаланылды, ең қарапайымынан күрделілеріне дейін. Жүйе неғұрлым жетілген болса, "латрина" емес, "дәретхана" деген сөз қолданылуы мүмкін.

Ұңғыма латринасы

Ұңғыма латринасы – қарапайым және арзан дәретхана, ең төменгі анықтамасы бойынша жердегі шұңқыр (ұңғыма). Күрделірек ұңғыма латриналары еден тақтасын немесе иіссіздендіру және шыбықтар мен масалардың көбеюін азайту үшін желдетуді қамтуы мүмкін (желдетілетін жақсартылған латрина немесе "VIP латринасы" деп аталады). Көптеген әскери бөлімдер, егер ұзақ мерзімге қолдануға жоспарланған болса, ұңғымалардың үстіне қарапайым жабын және отыруға арналған орындарды орнатады. Ұңғыма әдетте кез келген су көзінен қашық жерге орналастырылады, бұл ықтимал ластануды азайту үшін жасалады. Ұзақ пайдаланғаннан кейін ұңғыма әдетте көміледі. Басқа ұңғыма латриналарының түрлеріне Reed Odourless Earth Closet, arborloo немесе treebog (өте қарапайым компосттау дәретханасы түрлері) және Sulabh International тарапынан танымал етілген екі ұңғымалы құю латринасы жатуы мүмкін. Мұндай ұңғыма латринасын жабатын жабын кейбір ағылшын тілінің нұсқаларында "аутхаус" деп аталады.

Қазандық латрина

Ұзақ мерзімді санитарлық инфрақұрылым жоқ жерде, мысалы, төтенше жағдайлардағы санитария үшін траншеялық әжетхана тиімді шешім болып табылады. Ол әдетте жерде терең және ұзын ойыс немесе траншея түрінде болады.

Сырлы шұңқырлы латрина

Сырлы траншеялық латрина салыстырмалы түрде терең емес, екі жағына бір аяқтап тұруға жететіндей тар траншеядан тұрады (дефекация поздарын қараңыз). Бұл типте пайдаланушылар шұңқырдың үстінен аяқтарын кернеп отырып немесе әртүрлі орналасулар арқылы отырып не тірек құрылымына сүйеніп пайдаланады. Мұндай тірек – шұңқырдың бойына перпендикуляр орналастырылған қарапайым бөрене, тақтайша, бұтақ немесе осыған ұқсас конструкция болуы мүмкін. Бұл латриналар дамып келе жатқан елдерде кең таралмаған, бірақ төтенше жағдайларда санитариялық қажеттіліктер үшін қолданылуы мүмкін.

Жайық траншеялы латрина

Жайық траншеялық латрина ойыс траншеялық латринаға ұқсас, бірақ одан кеңірек (кең). Оның тереңдігі шамамен шағын болады. Бұл латринаның түрі көбінесе төтенше жағдайлардың бастапқы кезеңдерінде қолданылады және ашық дәретханалардан жақсарту болып табылады. Төтенше жағдайларда санитарияны қамтамасыз етудің қағидасы бойынша, әрбір адамға күніне белгілі бір мөлшерде жер қарастырылуы тиіс. Яғни, күніне 10 000 адамға немесе аптасына шамамен екі гектар жер қажет. Ерлер мен әйелдердің арнайы бөлек аймақтары болуы керек.