Кіріспе
Audi TT – Audi компаниясы 1998 жылдан 2023 жылға дейін үш буын бойынша өндіріп, сатқан алдыңғы қозғалтқышты, 2 есікті, 2+2 орынды спорттық купе және роудстер. TT-ның әр үш буыны Volkswagen компаниясының "А тобы" платформаларының кезекті буындарының негізінде жасалған, бастапқысы – "PQ34" төртінші буын. TT қуат беру жүйесі мен шасси құрылымын Audi A3 сияқты платформадағы өнімдермен бөліседі, мысалы, көлденең орналасқан алдыңғы қозғалтқыш, алдыңғы немесе толық жетек және алдыңғы MacPherson тіректерімен жабдықталған толық тәуелсіз шасси. TT-ның алғашқы екі буыны Audi-дің Венгриядағы еншілес компаниясында құрастырылған, ол әлемдегі ірі қозғалтқыш өндіруші зауыттарының бірі. Кузовтары Audi-дің Ингольштадт зауытында жасалып, боялған, ал үшінші буын үшін барлық бөлшектер Венгрия зауытында өндірілген. 662,762 Audi TT-ның соңғысы 2023 жылдың қараша айында шығарылды.
Дизайн
Audi TT стилін жасау 1994 жылдың көктемінде Калифорниядағы Volkswagen Group дизайн орталығында басталды. TT тұңғыш рет 1995 жылы Франкфурт автосалонында концепт-кар ретінде таныстырылды. Дизайнды J Mays және Freeman Thomas жасады, ал Мартин Смит және Ромул Рост интерьер дизайнына үлес қосты. Бірінші буын TT-де біріктірілген дизайн мүмкіндіктерін қамтамасыз ететін лазерлік дәнекерлеу технологиясы оның шығарылуын кейінге жылдырды. Audi TT үшін автоматты беріліс опциясын 2003 жылға дейін ұсынбады, ол кезде екі қысқышты алты жылдамдықты тікелей ауыстыру қорабы (DSG) ұсынды. Ұлыбританиядағы TT нұсқалары оң қолды басқаруға арналған екі қысқышты беріліспен жабдықталған әлемдегі алғашқы автомобиль нарығы болды, бірақ екі қысқышты беріліспен жабдықталған жол көлігі бойынша әлемдегі біріншілік Volkswagen Group платформасындағы Volkswagen Golf Mk4 R32-ге тиесілі болды.
Атауы
Audi TT өзінің атын Isle of Man TT (Tourist Trophy) мотоцикл жарысынан алады, онда Audi-дің алдыңғы шебері NSU, мотор спортында үлкен жетістіктерге қол жеткізген. NSU маркасы 1907 жылы Мэн аралы TT жарысына қатыса бастады, Ұлыбританиядағы басқарушысы Мартин Гейгер бір цилиндрлі жарыста бесінші орынды иеленді. 1938 жылғы Мэн аралының жеңіл салмақты TT жарысын 250 куб.см көлемді турбоқосылған DKW мотоциклімен Эвальд Клюге жеңіп алды, ал DKW және NSU компаниялары кейіннен қазіргі Audi компаниясына бірікті. Audi TT сондай-ақ 1960 жылдардағы NSU 1000TT, 1200TT және TTS автомобильдері сияқты, өз аттарын жарыстан алды. TT таңбасы "Технология және дәстүр" фразасымен де байланыстырылған.
TT Mk1 (Type 8N, 19982006)
1998 жылдың қыркүйегінде сериялық модель (ішкі белгісі 8N тип) купе нұсқасында шығарылды, ал 1999 жылдың тамызында роудстер шығарылды. Ол Volkswagen Group A4 (PQ34) платформасына негізделген, бұл платформа Volkswagen Golf Mk4, түпнұсқа Audi A3, Škoda Octavia және басқа да модельдерде қолданылды. Дизайн концепциядан көп өзгешеленбеді, тек сәл өңделген бамперлер және есіктердің артындағы артқы терезелер қосылды. Зауыттағы өндіріс 1998 жылдың қазан айында басталды. Алғашқы TT модельдері жоғары жылдамдықпен жүргенде, күрт жолақ ауыстыру немесе тізгінге түсу салдарынан болған бірнеше қайғылы оқиғаларда айтылды. 1999 жылдың соңында/2000 жылдың басында купе және роудстер нұсқалары жоғары жылдамдықтарда көлікті басқарудың болжамдылығын арттыру үшін қайта шақырылды. Audi-дің Электрондық тұрақтандыру жүйесі (ESP) немесе Сығуға қарсы реттеу (ASR) қосылды, сондай-ақ артқы спойлер және серпімді жүйеге өзгерістер енгізілді. Барлық өзгерістер келесі өндіріс үлгілеріне енгізілді. Audi TT 2000 жылы Солтүстік Америкадағы жыл көлігі сыйлығына ие болды және 2000 және 2001 жылдары Car and Driver журналының үздік ондығына кірді. 2003 жылы Audi TT-нің дизайны мен пайдалылығына қатысты бірнеше шағын жақсартулар жасалды. Бірінші буын, 8N типті модельдің өндірісі 2006 жылдың маусым айында аяқталды.
Қозғалтқыш
Механикалық жағынан TT өзінің Volkswagen Group серіктестерімен бірдей қозғалтқыш құрылымын бөліседі. TT көлденең орнатылған ішкі жану қозғалтқышын пайдаланады, алдыңғы дөңгелек жетегі немесе опция ретінде "quattro төрт дөңгелек жетегі" қол жетімді. Ол алғаш рет 1.8 литрлік тізбектегі төрт цилиндрлі 20 клапанды турбокомпрессорлы қозғалтқышпен екі түрде, DIN стандарты бойынша қуаттылығымен қол жетімді болды; және қозғалтқыштардың негізгі дизайны бірдей, бірақ 225 а.к. нұсқасында үлкен K04 турбокомпрессор (180 а.к. нұсқасы кішірек K03 турбокомпрессормен бірге келді), сол жақтағы қосымша интеркулер (оң жақтағы интеркулерді толықтырады), үлкен 20 мм поршень сақиналары, екі шығару трубкасы, жүргізуші жағынан кіретін сорғыш және басқа да ішкі бөлшектер бар – бұл турбо күшейімділігінің артуын қамтамасыз ету үшін жасалған. 180 а.к. қозғалтқышқа Haldex Traction жүйесімен қосылған "Quattro" төрт дөңгелек жетегі опция ретінде, ал 225 а.к. нұсқасына стандартты түрде орнатылды. Алғашқы төрт цилиндрлі қозғалтқыштар тізімі 2003 жылдың басында 400 Нм крутящий моменті бар VR6 қозғалтқышымен толықтырылды, ол стандартты түрде quattro төрт дөңгелек жетегімен бірге келді. 2003 жылдың шілдесінде жаңа 6 жылдамдықты қос тұйықтағышлы беріліс қорабы – Direct Shift Gearbox (DSG) деп аталды, ол ауысу уақытын қысқарту арқылы үдеуді жақсартады, сонымен қатар серіппелі ілгегіш жүйе де ұсынылды.
Аэродинамика
Audi дизайны бөлімінің басшысы Марк Лихтедің айтуынша, Mk1 TT дизайнының қисық сызықтары мен дөңгелекті денесі Баухаус мектебінен шабыттандырылған. Бұл қарапайым қисық пішін сол кезде ерекше жаңалық болды. Түпнұсқа TT-нің аэродинамикалық кедеріс коэффициенті 0,35-ке тең, бұл BMW Z4 және Mazda MX 5 сияқты қарсыластарымен салыстырылады. Дегенмен, TT жоғары жылдамдықта бірнеше апатқа ұшырады, олар жоғары жылдамдықтағы аэродинамикалық тұрақсыздыққа байланысты болды. Бұл мәселелерді шешу үшін Audi алдыңғы және артқы серікпелерде модификацияланған тіреулер мен қаттырақ амортизаторлар, сондай-ақ артқы спойлер қосты. (Еуропада Audi TT Club Sport деп аталады) немесе TT QS. Audi AG-нің жоғары өнімділікке маманданған quattro GmbH еншілес компаниясы құрастырған бұл модельде 1,8 литрлік турбоқозғалтқыштың қуаты артты – дейін және айналу моменті дейін өсті, ал салмағы дейін азайтылды. Шағымда, уақыт белдіктері иесінің нұсқаулығында көрсетілген қызмет көрсету аралығынан бұрын істен шыққандығы айтылды. Тараптар топтық келісімге келді, ал келісімге 2008 жылдың мамырында алдын ала мақұлдау берілді. 2008 жылдың мамырында, 2000–2004 және 2005 жылғы Audi TT модельдеріндегі күмәнді ақаулы приборлық панельдерге қатысты ұлттық келісімге қол жеткізілді. Иелері жөндеу, ауыстыру және/немесе өз қаражатынан ақшалай өтемақы алуға құқылы болды және приборлық панельдің кепілдік мерзімі екі жылға ұзартылды.
2.7T Quattro gmbH тұжырымдамасы
30 жылдығына орай Quattro gmbH 2001 жылы жасалған B5 Audi RS4-тен алынған 2.7 литрлік Bi Turbo V6 қозғалтқышы бар Imola Yellow TT-ді таныстырды, ол 2500 айналымда белгілі бір қуатты және крутящий моментті (момент күшін) шығарды. Бұл B5 RS4 донорлық көлігін пайдалану арқылы іске асырылды, соның ішінде B5 Avant-тан қозғалтқыш, қоробка, артқы дифференциал, осьтер, тежегіштер және дөңгелектер енгізілді. RS4 жүргізу құрылғысын пайдалану Audi-ге әдетте көлденең қозғалтқыш орналасуы және Haldex негізіндегі толық жетек жүйесін қолданатын көлікте Torsen негізіндегі 6 жылдамдықты Quattro қолмен қоробкасын пайдалану мүмкіндігін берді.
TT Mk2 (Type 8J, 20062014)
2004 жылдың тамызында Audi келесі буын TT алюминийден жасалатынын және 2007 жылы өндіріске түсетінін хабарлады. Екінші буын TT-нің алдын ала үлгісі 2005 жылы Токио автокөлігі көрмесінде көрсетілген Audi Shooting Brake концепт-көлігі арқылы ұсынылды. Бұл концепт жаңа TT туралы ақпарат берді, бірақ бұрышты дизайнға және "shooting brake" екі есікті хэтчбек корпусына ие болды. Audi екінші буын TT-ді, ішкі белгісі 8J, 2006 жылдың 6 сәуірінде таныстырды. Ол Volkswagen Group A5 (PQ35) платформасын пайдаланды, алдыңғы бөлігі алюминийден, артқы бөлігі болаттан жасалды, бұл алдыңғы және артқы салмақтың тепе-теңдігін жақсартуға мүмкіндік берді. TT алдыңғы жетекпен немесе "quattro" толық жетекпен қол жетімді болды және бұрынғыдай 2+2 купе және екі орындық родстер нұсқаларында ұсынылды. Екінші буын алдыңғы модельге қарағанда 5 дюймге ұзынырақ және 3 дюймге енірек болды. Зауыттағы өндіріс 2006 жылдың тамызында басталды.
8J қуат беру жүйесі
Қозғалтқыш нұсқалары бастапқыда тек бензиндік қозғалтқыштарды қамтыды, олар екі қатарлы төрт цилиндрлі қозғалтқыштардың бірі – жаңа 1,8 литрлік EA888 турбоқосымшалы қабатталған отын инжекциясы (TFSI) (алғашқыда тек Германияда қолжетімді, кейін 2009 жылдың ортасынан бастап басқа елдерде) немесе кең таралған және бекітілген EA113 нұсқасы 2,0 литрлік TFSI. Қабатталған отын инжекциясы (FSI) технологиясы Audi Le Mans төзімділік жарыс машиналарын дамыту нәтижесінде пайда болды және жақсы отын тиімділігімен қатар, жоғары қуаттылық пен таза шығарындыларды қамтамасыз етеді. 3,2 литрлік VR6 қозғалтқышы, «V6» деп белгіленген, бұрынғы буыннан алынған. 2009 модельдік жылында ең жаңа EA888 қозғалтқышымен жабдықталған 2.0 TFSI quattro модельдері қолжетімді болды. Алты жылдамдықты механикалық беріліс қорабы стандартты, ал барлық қозғалтқыштарға алты жылдамдықты тікелей ауыстыру беріліс қорабы (қазір барлық Audi модельдерінде «S TRONIC» деп аталады) опция ретінде ұсынылады. Quattro сұраныс бойынша толық жетек, Haldex Traction муфтасын пайдаланады – V6 модельдерінде стандартты, бірақ 1.8 TFSI үшін қолжетімді емес.
8J аспасы және басқа да ерекшеліктері
PQ35 платформасындағы барлық модельдері сияқты, 8J TT-де алдыңғы тәуелсіз аспаны толықтыру үшін толық тәуелсіз артқы аспасы бар. Бүкіл аспа жүйесі Audi-дің жаңа белсенді аспасымен, "Audi Magnetic Ride" опциясы ретінде жақсартылуы мүмкін. Бұл BWI Group-тың MagneRide технологиясына негізделген, ол магниттік реологиялық амортизаторларды қолданады (яғни, аспаны электронды басқару блогы жолдың ағымдағы жағдайына және жүргізу стиліне қарай демпферлеу қасиеттерін автоматты түрде реттейді). Жаңа TT сонымен қатар, көтерілмеген кезде TT-нің таза сыртқы түрін сақтайтын жаңартылған артқы спойлерге ие. Спойлер 125 км/сағ жылдамдыққа жеткенде автоматты түрде ашылып, төмен басу күшін арттырады және 80 км/сағ жылдамдықтан төмен түскенде қайтадан жиырылады. Спойлерді төменгі орталық консольдегі қосқыш арқылы қолмен басқаруға болады. Қосқыш арқылы қолмен басқару, көліктің жылдамдығы белгіленген шектен асып кетсе, автоматты режимге қайта оралады (яғни, қолмен басқару режимі күшін жояды). Audi, еуропалық нарықта Audi TT-ның дизельдік қозғалтқыштағы алғашқы нұсқасын ұсынды – Audi TT 2.0 TDI quattro. Аты айтқандай, ол тек төрт дөңгелекті жетегімен және Купе және Родстер нұсқаларында қол жетімді. 2.0 TFSI қозғалтқышы жақсартылған. Ол алты жылдамдықты, жақын арақатынаспен беріліс қорабы немесе жаңа, екі кезеңді, спорттық бағдарланған Электронды тұрақтандыру бағдарламасы (ESP) таңдауымен ұсынылды. Радиалды желдетілетін алдыңғы дискілі тежегіштері, көзге түсетін TTS логотипімен әшекейленген, жалтыр қара түсті бір поршеньді суппорттармен қысылады, ал аспаптар тақтасының ортасында айналымды тіркегіш орналасқан. 9Jx18" "5 параллель спицалы" дизайнды жеңіл қорытпа дөңгелектер стандартты жиынтыққа кіреді. Сыртқы түрі стандартты модельден өзгеше – TTS стиліндегі кузовпен: жаңа дизайнмен жасалған алдыңғы бөлік, үлкен ауа қабылдағыштары, жаңартылған артқы бампер, бүйірлік есік кеңейтімдері және төрт шығарып тастау құбыры. Автомобиль 2008 жылдың қараша айында АҚШ нарығында сатылымға шықты. 2014 жылы Женевадағы Халықаралық Автошоуда Audi 2016 модельдік жылына арналған жаңа TTS моделін, стандартты 2016 Audi TT моделімен бірге таныстырды. Екі модель де 2015 жылдың басында сатылымға түсуі жоспарланған.