Кіріспе
Америкалық баскетболшы (1982 жылы туған)
Чукумека Ндубуиси "Эмека" Окафор (туған 28 қыркүйек, 1982) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы. Окафор Техас штатының Беллэр қаласындағы Беллэр орта мектебінде оқыды және Коннектикут университетін бітірді, онда 2004 жылы ұлттық чемпионатты жеңіп алды. Ұлттық баскетбол қауымдастығында (НБА) өткізген алғашқы маусымында (2004–05) Окафор "Жылдың жаңашылы" атағын иеленді. 2009 жылы «Нью-Орлеанс Хорнетс» клубына ауысып, 2012 жылы «Вашингтон Визардс» клубына сатылды. Дегенмен, мойын дискісінің жарылуы салдарынан Окафор 2013 жылдан 2017 жылға дейін қатарынан төрт маусымды ойнамай өткізді, содан кейін медициналық тексеруден өтіп, ойынға қатысуға рұқсат алды.
Ерте өмір
Окафор Хьюстон қаласында, Техас штатында дүниеге келген. Оның екі ата-анасы да Нигерияның тумасы, ал Емека отбасының АҚШ-та туған алғашқы баласы. Оның әкесі, Пиус Окафор, игбо этностық тобының мүшесі. Окафордың отбасы әкесі Филипс Мұнай Компаниясында жұмыс істегендіктен, Бартлсвиллге (Оклахома штаты) көшіп келген. Бартлсвиллде болғанда Окафордың әкесі ұлын баскетбол үйрену үшін Бартлсвилл YMCA-ға апарып жатқан.
Жоғары мектеп мансабы
Окафор Беллэр орта мектебінде болашақ Оклахома штатының жұлдызы Джон Лукас III-мен бірге ойнады. Окафор өзінің соңғы курсындағы маусымында орташа есеппен 22 ұпай, 16 допты қайтару және 7 блок көрсетті. Беллэр сол маусымда 26–5 есебімен ойын көрсетті, ал 2001 жылғы UIL штаты бойынша плей-оффтың үшінші турында Уиллоридж орта мектебінен 56–42 есебімен жеңіліске ұшырады, сол командада болашақ Техас штатының жұлдызы Т. Дж. Форд та ойнады. Бұл ойын ерекше атақты, себебі ол NCAA Final Four турниріне қатысқан бес ойыншыны көрсетті (Беллэрде Лукас пен Окафор, ал Уиллориджде Форд, Оклахома штатынан Иван Макфарлин және Дьюк университетінен Даниэль Юинг ойнады). Осы бес ойыншының барлығы NBA-да кем дегенде бір маусым ойнады. Окафор жоғары мектепте ойнаған кезінде көптеген командалардың назарына ілікпеді, бірақ соңғы курсының соңында жетекші университеттерден қызығушылық танытып, Коннектикут университетінде оқуға стипендия алды, Арканзас және Вандербильт университеттерін таңдамай, «Хаскилер» командасын таңдады.
Колледж мансабы
Окафор 2001 жылдан 2004 жылға дейін Коннектикут командасында ойнады. Ол Чарли Виллануэва, Маркус Уильямс, Бен Гордон, Хилтон Армстронг және Джош Бунмен бірге ойнады, олардың барлығы кейін НБА-да ойнады. Ол қаржы мамандығы бойынша білім алып, үш жылдық оқудан кейін 2004 жылдың мамырында 3.8 GPA көрсеткішімен үздік дипломмен бітірді. 2004 жылы Окафор корттағы және одан тыс жұмысы үшін «Жылдың академиялық американ ойыншысы» атанды. Окафор өте жақсы қорғанысқа ие, әсіресе допты блоктай білуімен танымал. 2003-04 маусымында арқасы ауырғанмен, Окафор UConn командасын алты маусым ішінде екінші рет ұлттық чемпионатқа жеткізді. Ол NCAA турнирінің ең бағалы ойыншысы деп танылды. Бұған қоса, Окафор сол маусымда блоктау бойынша елде бірінші орын алды және Ұлттық баскетбол жаттықтырушылар қауымдастығы оны «Жылдың ең үздік қорғаныс ойыншысы» деп атады. Ол Big East Player of the Year сыйлығына да ие болды. Окафор Коннектикут командасының тарихында 441 блокпен ең көп блок жасаған ойыншы болып бітірді. Колледждегі жетістіктері үшін Окафор 2004 жылы Афинада өткен Олимпиадада АҚШ намысын қорғаған АҚШ ерлер баскетбол құрамасының құрамына енді. 2007 жылдың 5 ақпанында ол Сторрс қаласындағы UConn кампусындағы Гампел павильонында Сиракуз Оранжға қарсы өткен ерлер баскетбол ойынының үзілісінде 13 бұрынғы ойыншы мен 3 жаттықтырушының жетістіктерін таныған салтанатты шара аясында Husky Ring Of Honor құрамына қабылданды.
2004/05 маусым: Жылдың жаңашылы
2004 жылғы 16 сәуірде Окафор 2004 жылғы НБА драфтына қатысуға өтініш берді, соның салдарынан колледждегі спорттық жарамдылығының соңғы бір жылынан бас тартты. Дегенмен, ол үш академиялық жылдың ішінде Бухгалтерлік есеп және Қаржы мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. 24 маусымда Окафор драфтта жалпы екінші болып таңдалды, бұл Шарлотта Бобкатс командасының тарихындағы тұңғыш драфтталған ойыншы болды. Келесі күні ол 2004 жылғы Жазғы Олимпиадада АҚШ құрамасына қосылу шақыруын қабылдады, нәтижесінде Афинада қола жүлдеге ие болды. 2004–2005 маусымы Окафор үшін сәтті аяқталды, өйткені ол кеңейтілген команданың жұлдызы ретіндегі қысымға лайықты төтеп берді. Маусымның ең жарқын сәттері – 21 қарашадан 1 қаңтарға дейін қатарынан 19 рет «қос-қос» көрсеткішін жасауы және НБА All-Star ойынына жанкүйерлер дауыс беруде Шығыс конференциясының шабуылшылары арасында 408 082 дауыспен жетінші орынға ие болуы (2005 жылы жаңадан келген ойыншылардың арасында ең жоғары көрсеткіш) болды. Маусым соңында Окафор өзінің досы және бұрынғы колледж әріптесі, Чикаго Буллс командасының қорғаушысы Бен Гордонды жеңіп, НБА жыл жаңашылы сыйлығын жеңіп алды. 2005 жылғы 24 маусымда Бобкатс Окафордың келісімшартының төртінші жылын ұзартты, себебі ол өзін команданың символы ретінде көрсетіп, болашақта да сенімді ойыншы болатынын дәлелдеді. Окафор жаңа маусымын 44,7% гол тиімділігімен және ойын басындағы орташа есеппен 15,1 ұпай, 10,9 доптарды қайтарып алу (лигада 4-ші орын) және 1,7 блокпен аяқтады.
2005-06 жылғы маусым
2005 жылғы маусымнан кейін Окафордың салмағы 260 фунттан 280 фунтқа дейін артты. Осы салмақ арту оның маусымның басында алған тобуынан кейін жарақатты емдеуде қиындық тудырды және 2005–06 маусымының көп бөлігін жарақаттарға байланысты алаңнан шығуға мәжбүр етті. Бірақ ол ойнаған аз ғана ойындарда тиімді болды, екінші жыл қатарынан орташа есеппен қос цифрлі нәтиже көрсетті. 2005 жылдың 4 қарашасында Окафор «Филадельфия 76ers» командасына қарсы өткен матчта 110:93 есебімен жеңіске жетіп, 24 ұпай жинады және 11 допты қайтарып алды. Маусымды ол 41,5% ақтық тиянақтылықпен 13,2 ұпай, 10,0 допты қайтару және ойын басына 1,9 блокпен аяқтады.
2008-09 жылғы маусым
Маусым аяқталғаннан кейін "Боккетс" командасының басты міндеті – франшизаның бет-әдісі саналатын ойыншыны қайтадан шартқа алу болды. Қиын келіссөздердің нәтижесінде "Боккетс" пен Окафор алты жылға 72 миллион долларлық келісімге келді, бұл франшиза тарихындағы ең ірі келісім. Окафор жасаған мәлімдемесінде қазір легендарлық Ларри Браун баптайтын ұйымда қалуға қуанғанын білдірді: "Боккетс" және бүкіл Шарлотта қауымы мені бірінші күнінен бастап қабылдады, және жеңіске ұмтылатын Атақ залының бапкері мен командаластармен осы маусымға кіруге өте қуаныштымын". Окафор 2008-09 маусымына қатарынан 93 ойынға қатысып, 92 ойынды бастап шыққан команда рекордымен келді. Сол жылы Окафор екінші рет қатарынан барлық 82 рет тұрақты маусым ойындарында ойнады (бір ойынды қоспағанда барлық ойындарда бастап шықты) және бес маусым қатарынан "дабл-дабл" көрсеткішін тіркеді. "Боккетс" сапындағы соңғы маусымында Окафор ойын барысында орташа есеппен 13,2 ұпай, 10,1 доптарды қайтарып алу және 1,7 доп ұрлады.
Нью-Орлеанс Хорнетс (2009-2012)
2009 жылдың 28 шілдесінде Окафор Тайсон Чандлерге айырбас жасау арқылы «Нью-Орлеанс Хорнетс» командасына ауыстырылды. «Шарлотта» бас жаттықтырушысы Ларри Браун франшизаның алғашқы таңдауын 26 жастағы үш дюйм биік орталық ойыншыға бергеніне дайын екенін мәлімдеді, себебі бұл қаржылық жеңілдік әкелді және 6 фут 10 дюймдік Окафор НБА-ның ірі ойыншыларын қадағалауда қиындық көріп отыр деп ойлады. 2009–10 маусымында Окафор үшінші рет қатарынан барлық 82 ойында өнер көрсетті, бірақ бес маусымдық қатарынан екі реттен көп ұпай мен доптарды жинау көрсеткішін (10.4 ұпай және ойынға 9.0 доп) ұзарта алмады. Маусым соңында Бауэр жаттықтырушылық қызметтен бас тартып, бас менеджер лауазымына оралды. Оның орнына Монти Уильямс келді. 2010–11 маусымында Окафор «Нью-Орлеанс» командасының плей-оффқа өтуіне көмектесті және алғашқы НБА плей-офф сериясында өнер көрсетті. «Хорнетс» тұрақты маусымды 46–36 есебімен аяқтады, бұл Оңтүстік-Батыс дивизионында үшінші орынға ие болды. Плей-оффтың бірінші турында «Лос-Анджелес Лейкерс» командасымен өткен ойында Окафор 100–86 есебімен жеңілген 3-ші ойында 15 ұпай жинап, 8 допты қабылдады, бұл оның плей-оффтағы ең жоғары көрсеткіші болды. «Хорнетс» серияны 4–2 есебімен ұтылды. Келесі 2011–12 маусымында Окафор ойынға орташа есеппен 9.9 ұпай және 7.9 доп жинады. Бірақ «Хорнетс» күресіп, маусым ортасында жұлдызды ойыншысы Крис Пол мен екінші раундтан екі таңдауын «Лос-Анджелес Клипперс» командасына Эрик Гордон, Аль Фарук Амину, Крис Каман және қорғалмаған бірінші раундтан таңдау үшін сатты. 2011 жылдың 28 желтоқсанында Окафор «Бостон Селтикс» командасымен 97–78 есебімен жеңіске жеткен ойында 13 ұпай жинап, маусымдағы ең жоғары көрсеткіш – 6 допты блокқа түсірді.
Вашингтон Визардс (20122013)
2012 жылдың 20 маусымында Окафор Тревор Аризамен бірге Рашард Льюис және 2012 жылғы НБА драфтының 46-шы таңдауының орнына Вашингтон Визардс клубына ауыстырылды. Окафор командаға кортта және одан тыс жердегі үлесі үшін алғашқы "Твайман-Стокс" үздік команда ойыншысы сыйлығының финалисі атанды. 2013 жылдың 25 қазанында, 2013-14 маусымы басталуға бірнеше күн қалғанда, Окафор 2014 жылғы қорғалған бірінші раунд таңдауымен бірге Марсин Гортат, Шэннон Браун, Кендалл Маршалл және Малкольм Лиге айырбасталды, нәтижесінде Феникс Санс клубына өтті. Дегенмен, ол 2013 жылдың қыркүйегінде анықталған мойын дискісінің жарылуына байланысты толық маусымды өткізіп жіберді және 2014-15, 2015-16 және 2016-17 маусымдарында келісімшартсыз қалды. 2017 жылдың 30 мамырында Окафор медициналық сараптамадан өтіп, ойнауға рұқсат алды.
Делавэр 87ers (20172018)
2017 жылдың 25 қыркүйегінде Окафор «Филадельфия 76ers» командасымен келісімшартқа отырды. Бірақ, ол 14 қазанда маусымға дайындық ойындарында бес рет ойнағаннан кейін құрамнан босатылды. Сол айдың соңында ол NBA G лигасының «Делавэр 87ers» командасына қосылды. Ол екі күннен кейін «Пеликанс» сапында дебют жасап, 2013 жылдан бері алғаш рет НБА-да өнер көрсетті. Ол тоғыз минут ойнап, «Юта Джаз» командасына 133:109 есебімен жеңілген кезде үш ұпай мен екі допты қайтарып алды. 14 ақпанда ол екінші 10 күндік келісімшартқа қол қойды, ал 26 ақпанда маусым соңына дейінгі келісімшарт жасады. Жарақат алған ДеМаркус Казинстің орнына Окафор тұрақты маусымның 26 ойынында, соның ішінде 19 ойында орташа есеппен 4,4 ұпай, 4,6 допты қайтару және 1 блок көрсетті. Окафор 2018 жылдың 21 қыркүйегінде «Филадельфия 76ers» командасымен келісімшартқа отырды, бірақ 13 қазанда одан бас тарды. Окафор «Филадельфия» командасымен маусым басталмас бұрын келісімшартты бұзғандықтан, «Пеликанс» командасымен 2017/18 маусымындағы ойындары НБА-дағы соңғы ойындары болды. Оның соңғы ойыны 2018 жылдың 19 сәуірінде «Портленд Трейл Блейзерс» командасына қарсы Батыс конференциясының бірінші айналымындағы үшінші ойын болды. «Пеликанс» командасы 119:102 есебімен жеңіске жетті, Окафор 3,5 минут ойнап, тек бір рет жеке есепке алынды.
Ulsan Hyundai Mobis Phoebus (20192020)
2019 жылдың 22 қарашасында Ulsan Hyundai Mobis Phoebus клубы Окафорды құрамына қосқанын хабарлады. Окафор 2019 жылдың 4 желтоқсанында Аньянг КГК клубына 60-65 есебімен жеңілген матчта, ойынға қосымша шақырылып, 11 ұпай, 12 допты тартып алу, екі нәтижелі пас және екі блок көрсетіп, дебют жасады.
Жеке өмір
Окафордың алғашқы аты Чукуемека, игбо тілінде "Құдай жақсылық жасады" деген мағынаны білдіреді. Оның әйелі Илана Наннтан екі баласы бар, ал Илана – бұрынғы НБА төрешісі және төрешілерді бақылау директоры Ронни Нанннің қызы.