Кіріспе
Американдық джаз трубашысы және оркестр жетекшісі (1908–1942)
Роланд Бернард "Банни" Бериган (2 қараша 1908 – 2 маусым 1942) – американдық джаз трубашысы және оркестр жетекшісі, ол свинг дәуірінде танымал болды. Алкоголизм салдарынан оның мансабы мен ықпалы қысқарды және 33 жасында цирроз ауруынан ерте қайтыс болды. Бериган "Chicken and Waffles" және "Blues" сияқты бірнеше джаз пьесаларын жазғанмен, ол джаз трубасының виртуозы ретінде әйгілі болды. Оның 1937 жылғы "I Can't Get Started" атты классикалық үні 1975 жылы "Грэмми" атақ залына енгізілді.
Ерте өмір және мансап
Бериган Уильям Патрик Бериган мен Мэри Кэтрин (Мейм) Шлицбергтің ұлы болып Висконсин штатының Хилберт қаласында дүниеге келді және Фокс-Лейкте өсті. Скрипка мен трубаны үйренген Бериган жасөспірім кезінде жергілікті топтарда ойнау арқылы мансабын бастады, соның ішінде Висконсин университетінің джаз ансамбліне қатысты (бірақ ол ешқашан колледжге бармады). Алғаш рет Хэл Кемп оркестріне қабылдануға тырысып, сәтсіз аяқталғаннан кейін, ол 1929 жылдың соңында оркестрге қосылды. Оның алғашқы труба сололары осы оркестрмен бірге жазылды, ол 1930 жылы Англия мен бірнеше Еуропа елдерін гастрольдеді. Ол сондай-ақ Руди Валли, Томми Дорси, Эйб Лайман, Пол Уайтман және Бенни Гудман басқаратын топтармен жеке орындаушы ретінде де өнер көрсетті. Бериган Гудманмен бірге "King Porter Stomp", "Sometimes I'm Happy" және "Blue Skies" сияқты бірнеше соло жазды.
Атак-даңқ
Бериган Гудманды тастап, Манхэттенде жазба жасаушы және радио музыканты ретінде еркін жұмыс істеуге қайта оралды. Осы кезеңде (1935 жылдың соңы мен 1936 жыл бойы) ол өз атымен үнемі жазбалар жасауды бастады, сонымен қатар Бинг Кросби, Милдред Бейли және Билли Холидей сияқты әншілерге сүйемелдеді. 1936 жылдың соңы мен 1937 жылдың басында ол Томми Дорсидің оркестрімен бірге жұмыс істеді, Дорсидің радио бағдарламасында және бірнеше жазбада джаз солисі болып өнер көрсетті. Дорсидің хит-жазуындағы "Мари" солосы оның ең танымал орындауларының біріне айналды. 1937 жылы Бериган өз атымен жазба жасау және гастрольдік сапарлар үшін топ құрды, сол кезде көпке белгісіз болған Ира Гершвин мен Вернон Дьюк жазған "Мен бастай алмаймын" әнін өзінің тақырыптық әні ретінде таңдады.
Соңғы жылдары және өлімі
Бериганның іскерлік қиындықтары оны 1939 жылы банкрот болуға мәжбүр етті, жақын арада Томми Дорсидің танымал джаз солисі ретінде тобына қосылды. 3 маусымда Нью-Йорктегі Сент-Малахи Рим-католик шіркеуінде қоштасу рәсімі болды. Ол Висконсин штатының Фокс-Лейк көлінің оңтүстігіндегі Сент-Мэри зиратына жерленді.
Мұра
Бериганның қалауынша, тобы оның атымен сақталды. Оның жесірі Донна Бериган оның қаржылық мүддесін сақтады. Тенор саксофонист Видо Муссо жетекші болды. 1944 жылы Victor Records компаниясы Бериганның оркестр жетекшісі ретінде жазған әндерінен жинақ шығарды. Оның 1937 жылы жазған "I Can't Get Started" әні "Save the Tiger" (1973) фильмінде, Роман Поланскинің "Chinatown" (1974) фильмінде және Мартин Скорсезедің "The Big Shave" (1967) қысқаметражды фильмінде қолданылды. Вуди Аллен кейде өзінің фильмдерінде Бериганның музыкасын пайдаланды. 2010 жылы оның "Heigh Ho" әнін жазған "Victor" әні Gap Inc. киім-кешек компаниясының телеарна жарнамасында қолданылды. Бериганның есімі "Crankshaft" комиксінде жиі кездеседі. 1974 жылдан бастап Висконсин штатындағы Фокс-Лейк қаласы жыл сайын Бэнни Бериган атындағы джаз фестивалін өткізеді, оны бастапқыда Бериганның қызы Джойс Хансен ұйымдастырған, Алцгеймер ауруына шалдыққаннан кейін оның орнына Джули Флеминг ұйымдастырды. Соңғы фестиваль 2018 жылы өтті. Бериганның көптеген жазбалары қолжетімді, және оның екі толыққанды биографиясы жарық көрді.
Ең үздік композициялар
Бериганның ең танымал композицияларының қатарында 1935 жылы "Bunny's Blue Boys" тобымен шығарылған "Chicken and waffles" (Decca 18117) және сол жылы "Blues" (Decca 18116), сонымен қатар Blue Boys тобымен бірге жазылған туындылары бар. (Бұл 1935 жылғы жазу Джон Хэммондтың Decca компаниясында Ұлыбританияда Parlophone арқылы шығару үшін жасаған туындысы еді. Decca-ның жарияланымдары 1940 жылдардағы 1942-1944 жылдардағы музыканттар ереуілі кезінде шығарылған төрт дискілік альбом жиынтығының бір бөлігі болды.)
Құрметтер
1975 жылы Бериганның 1937 жылғы "I Can't Get Started" жазбасы "Виктор" (25728 А) лейблы арқылы "Грэмми" атақ-даңқ залына енгізілді. Бериган 2008 жылы ASCAP джаз құрметтілер залына қосылды.
Жеке өмір
Бэннидің кіші қызы Джойс 1936 жылдың 22 сәуірінде дүниеге келді және 2011 жылдың 4 шілдесінде қайтыс болды. Оның үлкен әпкесі Патриция 1932 жылдың 23 шілдесінде Нью-Йорк қаласында дүниеге келді және 1998 жылдың 8 желтоқсанында қайтыс болды.