Сидни Беше: Американдық джаз саксофонисі және композиторы

Кіріспе

Америкалық джаз музыканты (1897–1959)

Сидни Джозеф Бечет (/b//ɛ/'/ʃ//eɪ/ behSHAY; 14 мамыр 1897 – 14 мамыр 1959) – американдық джаз саксофонисі, кларнетші және композитор. Ол джаздағы алғашқы маңызды солистердің бірі болды және трубашы Луи Армстронгтан бірнеше ай бұрын жазба жасады. Оның тұрақсыз мінезі мансабына кедергі келтірді, және ол 1940-шы жылдардың соңында ғана кеңінен танылды. Бечет өмірінің көп бөлігін Францияда өткізді.

Ерте өмір

Бечет 1897 жылы Нью-Орлеанда орта тапқа жататын, түсті терілі креол отбасында дүниеге келді. Бешеттің әкесі Омар аяқ киім тігуші де, флейташы да болды, ал оның төрт бауыры да музыканттар еді. Оның үлкен ағасы Леонард Виктор Бешет толық уақытты тіс дәрігері, бос уақытында тромбоншы және оркестр жетекшісі болды. Бечет үйде сақталған көптеген музыкалық аспаптарды (ол корнеттен бастады) көбінесе өздігінен үйреніп, жақсы ойнауға үйренді; ол кларнетке мамандануға шешім қабылдады (шамамен 1919 жылға дейін ол негізінен осы аспапта ғана ойнады).

Музыкалық дамуы

Бечет сол кездегі импровизациялық әдістерді қолдана отырып, көптеген Нью-Орлеан ансамбльдерінде ойнады (тақуалы мен арпеджиолары бар және әуенді өзгертетін обблигатолар). Луи Армстронгпен жұмыс істеген кезде Бечет джаздың Свинг стилін дамытқан алғашқы музыканттардың бірі болды; ол джаз бен рэгтайм арасындағы айырмашылықты күшейтті. Ол Фредди Кеппардтың қола оркестрі, Олимпиа оркестрі және Джон Робишоның би оркестрімен парадтарда өнер көрсетті. 1911 жылдан 1912 жылға дейін ол Бунк Джонсонмен Нью-Орлеанның Eagle Band-те, ал 1913–14 жылдары King Oliver-мен Olympia Band-те өнер көрсетті. 1914 жылдан 1917 жылға дейін ол Чикагоға дейін сапар шегіп, Фредди Кеппардпен жиі өнер көрсетті. 1919 жылдың көктемінде ол Нью-Йоркке барып, Уилл Марион Куктың Синкопацияланған оркестріне қосылды. Ұзақ өтпей оркестр Еуропаға сапар шекті; олар келгеннен кейін дереу Лондонның Корольдік филармония залында өнер көрсетті. Топ жылы қарсы алынды, әсіресе Бешет өте танымал болды. Дегенмен, ол музыканттық өмірінде музыканы оқуды ешқашан үйренбеді. 2 қазанда Парижде өтті. Бұл қойылым сол кезде Франциядағы негрофилияның бір көрінісі болды. Ол бірнеше топтармен Еуропаны аралап, 1926 жылдың ортасында Ресейге дейін жетті. 1928 жылы ол Монмартрдағы Chez Bricktop (танымал Ада "Бриктоп" Смит басқаратын) мекемесінде өзінің шағын оркестрін басқарды. Францияда Бешет өзін бағалайтын кең аудиторияны және АҚШ-тағыдан гөрі көбірек еркіндікті тапты. Өзінің өмірбаянында ол өзін қорлаған музыкантты атуға тырысқанда әйелді қатен оқтап алғанын жазды. Ол сол жігітке дуэльге шақырып: «Сидни Бешет ешқашан қате нота ойнамайды» деді. Бостандыққа шыққаннан кейін ол Нью-Йоркке депортацияланды, ол 1929 жылғы қор нарығының құлдырауынан кейін көп ұзамай келді. Ол Лоренцо Тиомен бірге болды және трубашы Рой Элдриджді де таныды. Музыка саласында жұмыс табу қиын болғандықтан, Ладньемен бірге тігінші дүкенін ашты. Олар дүкеннің артқы жағында музыканттармен ойнайтын. 1940 жылдары Бешет бірнеше топтарда ойнады, бірақ оның қаржылық жағдайы сол онжылдықтың соңына дейін жақсармады. 1940 жылдардың аяғында Бешет АҚШ-та музыка жасау үшін күресуден шаршады. Jazz Limited компаниясымен, Чикагодағы лейблмен жасасқан келісім-шарты, оның өнер көрсете алатын іс-шараларын шектеді (мысалы, лейбл оған 1948 жылы Ниццада өткен Еуропа фестивалінде өнер көрсетуге рұқсат бермеді). Ол Америка Құрама Штаттарының джаз сахнасы оған көп нәрсе ұсына алмайды және ол тозығып барады деп сенді.

Bechet played in many New Orleans ensembles using the improvisational techniques of the time (obbligatos with scales and arpeggios and varying the melody). While working with Louis Armstrong, Bechet was the one of the first musicians to develop the Swing style of jazz; he influenced the widening difference between jazz and ragtime. He performed in parades with Freddie Keppard's brass band, the Olympia Orchestra, and in John Robichaux's dance orchestra. From 1911 to 1912, he performed with Bunk Johnson in the Eagle Band of New Orleans and in 1913–14 with King Oliver in the Olympia Band. From 1914 to 1917, he was touring and traveling, going as far north as Chicago and frequently performing with Freddie Keppard. In the spring of 1919, he traveled to New York City where he joined Will Marion Cook's Syncopated Orchestra. Soon after, the orchestra traveled to Europe; almost immediately upon arrival, they performed at the Royal Philharmonic Hall in London. The group was warmly received, and Bechet was especially popular. However, he never learned how to read music in his lifetime of being a musician. in Paris on October 2. The show was an example of negrophilia in France at the time. He toured Europe with multiple bands, reaching as far as Russia in mid 1926. In 1928, he led his small band at Chez Bricktop (run by the popular Ada "Bricktop" Smith) in Montmartre, Paris. In France, Bechet found that he was appreciated by a wider audience and had more general freedom than he did in the United States. In his autobiography, he wrote that he accidentally shot a woman when he was trying to shoot a musician who had insulted him. He had challenged the man to duel and said, "Sidney Bechet never plays the wrong chord." After his release, he was deported to New York, arriving soon after the stock market crash of 1929. He joined with Lorenzo Tio and also came to know trumpeter Roy Eldridge. With jobs in music difficult to find, he opened a tailor shop with Ladnier. They were visited by musicians and played in the back of the shop. In the 1940s, Bechet played in several bands, but his financial situation did not improve until the end of that decade. By the end of the 1940s, Bechet had tired of struggling to make music in the United States. His contract with Jazz Limited, a Chicago based record label, was limiting the events at which he could perform (for instance, the label would not permit him to perform at the 1948 Festival of Europe in Nice). He believed that the jazz scene in the United States had little left to offer him and was getting stale.

Өмірбаян және өлім

Өлер алдында Бечет өзінің «Treat It Gentle» атты автобиографиясын дикторлық продюсер және радио жүргізушісі Ал Роузға диктант жазды. Ол Роузбен бірнеше рет концерттерді ұйымдастыруда жұмыс істеді және олардың арақатынасы шиеленіскен болатын. Бечеттің автобиографиясындағы өзі туралы пікірі Роуздың білгенінен мүлдем өзгеше еді. «Кітаптағы мейірімді қарт кісі қайырымдылық пен мейірімге толы еді. Ал мен білгені – өзіне ғана ойлаған, суыққан, әсіресе әйелдерге қатысты қорқынышты қатыгездікке қабілетті адам еді». Бечет Аль Роузға автобиографиясын диктанттаған деген мәлімдеме басқа интернет көздерінде де кездессе де, автобиографияның өзі – «Treat It Gentle» (Twayne, 1960) – «Бұл кітапқа негіз болған таспаларды жазуға және өңдеуге көмектескендердің қатарында Джоан Рид, Десмонд Флоэр және Джон Сиарди бар» деп көрсетеді. Кітапқа алғы сөз жазған Десмонд Флоэр әртүрлі сұхбаттардан алынған материалдың кітап түріне қалай жиналғанын егжей-тегжейлі түсіндіреді. Ал Роуздың сұхбат алу немесе өңдеу процесіне қатысқаны туралы ешқандай ақпарат жоқ. «Treat It Gentle» әсемделіп, көбінесе дұрыс болмаса да, «Нью-Орлеан дәстүріне ішкі көзқарас» туралы маңызды жазба болып қала береді. Бечет 1959 жылдың 14 мамырында Париждегі Гарш қаласында өкпе рагынан 62 жасқа толған күні қайтыс болды. Ол жергілікті зиратқа жерленген. Сол жылы тағы екі көрнекті джаз музыканты дүниеден озды: Билли Холидей және Лестер Янг. Герман Гессенің «Steppenwolf» романында Бечет «Пабло» кейіпкеріне шабыт берді. Бұл туралы Филип Ларкин қоғамының сайтында жазылған. Ван Моррисон Сидни Бечетті 1990 жылғы «Hymns to the Silence» альбомының «See Me Through Part II (Just A Closer Walk With Thee)» әнінде еске алды: «Қыста жексенбі күндері Сидни Бечет / Қыста жексенбі күндері Сидни Бечет». Францияның Антиб қаласында оның құрметіне шағын бір блоктан тұратын саябаққа Сидни Бечет алаңы деп ат қойылды. Саябақта Бечеттің бюсті мен мына жазуы бар ескерткіш орнатылған: «Сидни Бечетке, әлемдегі ең ұлы джаз музыканттарының біріне, жаңа мекені құрмет көрсетіп, арнап. Сидни Бартелеми, Нью-Орлеан қаласының мэрі, 1994 жылдың 16 сәуірі». Джордж Лукастың «Жас Индиана Джонс хроникалары» фильмінің екі эпизодында Сидни Бечеттің образын Джеффри Райт сомдады.

Shortly before his death, Bechet dictated his autobiography, Treat It Gentle, to Al Rose, a record producer and radio host. He had worked with Rose several times in concert promotions and had a fractious relationship with him. Bechet's view of himself in his autobiography was starkly different from the one Rose knew. "The kindly old gentleman in his book was filled with charity and compassion. The one I knew was self centered, cold, and capable of the most atrocious cruelty, especially toward women." Though the claim that Bechet dictated his autobiography to Al Rose has been picked up by other internet sources, the autobiography itself—Treat It Gentle (Twayne, 1960)—notes that “Among those who helped record and edit the tapes on which this book is based are Joan Reid, Desmond Flower and John Ciardi.” The “Foreword” to the book by Desmond Flower explains in detail how the material from the various interviews was put together into book form. There is no mention of any involvement by Al Rose in the interviewing or editing process. Although embellished and frequently inaccurate, Treat It Gentle remains a staple account for the "insider's view of the New Orleans tradition." Bechet died in Garches, near Paris, of lung cancer on May 14, 1959, on his 62nd birthday. He is buried in a local cemetery. Two other major jazz musicians died that year: Billie Holiday and Lester Young. In the novel Steppenwolf by Hermann Hesse, Bechet was inspiration for the character "Pablo." It is written about on the Philip Larkin Society website. Van Morrison mentions Sidney Bechet in the song "See Me Through Part II (Just A Closer Walk With Thee)" from the 1990 album Hymns to the Silence: " Sidney Bechet on Sunday afternoons in winter/Sidney Bechet, Sunday afternoons in winter "

In Antibes, France, a small one block park is named Sidney Bechet Square in his honor. The park contains a monument with a bust of Bechet and a plaque that reads, "To Sidney BECHET, one of the world's greatest jazz musicians, so honored by his new home. Sidney J. BARTHELEMY, Mayor of New Orleans, April 16, 1994." A fictionalized Sidney Bechet appears in two episodes of George Lucas's The Young Indiana Jones Chronicles portrayed by Jeffrey Wright.

Жеке өмір

Беше католик еді. Бешеттің өткір мінезімен әйгілі болды, оны Кольман Хокинспен салыстырған. Олар екеуі де джаздың танымалдылығы азайып бара жатқан кезде музыка индустриясындағы өз маңыздылығына қатты сенді. Олар жас әртістерге шыдамсыздық танытты, олардың джаз индустриясы туралы тәжірибесі мен білімі жеткіліксіз болды. Бешет 1983 жылы Биг-Бенд және Джаз Даңқ залына енгізілді.