Кіріспе

Суреттер мен бейнелерде бұлаңдау әдісі – графикалық өңдеу/цензура техникасы.

Пиксельдендіру (британдық ағылшынша, пикселдеу) немесе мозаикалық өңдеу – суреттерді немесе бейнелерді өңдеуде қолданылатын, суреттің бір бөлігін немесе толығымен төмен ажыратымдылықта көрсету арқылы бұлаңдататын кез келген техника. Ол негізінен цензура мақсатында қолданылады. Бұл эффект – кез келген қарапайым битмап графикалық редакторынан басқа барлық редакторларда қолжетімді стандартты графикалық сүзгі.

Цензура ретінде

Пикселдендірудің танымал мысалын теледидар жаңалықтары мен деректі фильмдерде кездестіруге болады, онда көлік нөмірлері мен қылмыс орындарындағы күдіктілердің беттері күнәсіздік презумпциясын сақтау үшін әдетте жасырылады, мысалы, COPS телесериалында көрініп қалады. Бұл әсіресе Венгрия мен Словакияда RTL Klub арнасымен жиі қолданылады. Рұқсаттамаға қол қоймаған жандар мен қарап тұрғандар да пикселдендіріледі. Кейбір БАҚ-та жалаңаш кадрлар (еркек және әйел жыныс мүшелері, жамбас, кеуде, шашық немесе ареола) да жасырылады: көптеген елдерде эфирден кейінгі уақытта, газеттерде немесе жалпы журналдарда, сондай-ақ жұртшылықтың назарынан тыс қалмайтын жерлерде (мысалы, билбордтарда). Есірткіге сілтемелер, сондай-ақ ұятты деп саналатын әрекеттер (мысалы, ортан теріс) да осылай цензураланады. Пикселдеу фильмдерде, DVD-де, жазылымдық теледидар қызметтерінде немесе порнографияда (заң талап еткен елдерден басқа) мұндай мақсаттар үшін көбінесе қолданылмайды. Арам сөздер естілетін сигналмен цензураланғанда, сөйлеушінің аузы пікселдендірілуі мүмкін, мысалы, COPS телесериалындағыдай, еріннен оқылуын болдырмау үшін. Ауыр жарақаттар мен көп қан да пикселдендірілуі мүмкін. Көзге түсетін сөздер де пикселдендірілуі мүмкін. Пикселдеуді сондай-ақ өнімдердің жасырын жарнамасынан немесе үй бейнелеріндегі уақыт және дата белгілері сияқты хабарламаның ескіруіне себеп болатын элементтерді жасыру үшін де қолдануға болады. Мұндай цензура шындықтан алынған телешоуларда ең көп кездеседі.

Медиада

Пикселдеу көркемдік эффект үшін де қолданылған, әсіресе Кацусика Хокусайдың «Канагавадан шыққан Ұлы толқын» картинасының қайта интерпретациясы – «Болашақтың толқыны» көркем баспасында. Бұл жаңартылған басылымда үлкен мұхит толқынының бейнесі дәстүрлі жапон ағаш кескіні стилінен пикселденген бейнеге, содан кейін сымдық модельдеудің компьютерлік графикалық бейнесіне өтеді. «Westworld» (1973) фильмі – фотосуреттерді пикселдеу үшін цифрлық бейне өңдеуді қолданған алғашқы толық метражды фильм, бұл андроидтің көзқарасын имитациялауға мүмкіндік берді. 2010 жылғы үшінші тұлғадан түсірілген «Kane & Lynch 2: Dog Days» ойыны да көркемдік мақсаттарда пикселдеуді пайдаланды, себебі ойындағы жалаңаштық пен бас суреттері пикселденген, бұл ойынды пайдаланушы жасаған контент сияқты көрсету үшін жасалған.

Баламалы әдістер

Суреттердің бөліктерін толығымен жасыру үшін қара тікбұрышты немесе шаршы қораптар (цензорлық жолақтар деп аталады) қолданылуы мүмкін (мысалы, бүкіл бетті пікселдеудің орнына, көзді жабатын қара жолақтар). 2012 жылғы қаңтарда SOPA және PIPA заңдарына қарсы наразылықтарда цензорлық жолақтар графикалық құрал ретінде кеңінен қолданылды. Пикселдеудің бір кемшілігі – үлкен пикселдер арасындағы айырмашылықтарды қозғалатын бейнелерде бастапқы, пікселделмеген бейнені қалпына келтіру үшін пайдалануға болады; пікселделген, қозғалатын бейнеге ұқыптап қарау кейде ұқсас нәтиже береді. Екі жағдайда да, үлкен пикселдерді уақыт бойынша біріктіру арқылы тұрақты суретте кішірек, дәл пикселдерді құруға болады. Цензураланған аймақты тұрақты түсті немесе кездейсоқ түсті пикселдермен толығымен жасыру бұл кемшіліктен сақтайды, бірақ бұл эстетикалық тұрғыдан жағымсыз болуы мүмкін. Пикселдеу кескіннің қорқынышты, мазасыз немесе, жалпы алғанда, шоқтықтығын азайту үшін қолданылғанда, пікселделген аймақтағы барлық ақпарат көрермен үшін жоғалады. Басқа визуалды өңдеу техникалары кескіндердің немесе бейнелердің шоқтықтығын азайтуға көмектеседі, сонымен қатар медианың көп бөлігін сақтайды.

Халықаралық құқықтық стандарттар

АҚШ-тағы телеарналарда жалаңаш суреттер көрсетілмейді, жасырылады. Федералды байланыс комиссиясы федералды заңды бұзу деп есептейді, кез келген уақытта, әсіресе белгілі бір сағаттарда, ұятты, арсыз және құдайға қарсы бағдарламалар таратуға тыйым салады. Заңды бұзғандарға ақшалай айыппұл салынады және лицензиялары алынып тасталады. Жапон порнография заңдары фильмдерде (анимациялық туындыларды қоса алғанда) және ересектерге арналған басқа да медиа түрлерінде (мысалы, эроге, суреттер және т.б.) жыныстық мүшелерді жасыруды талап етеді. Жапонияда бүгінгі күнге дейін қолданылып келе жатқан Жаза кодексінің 175-бабы (1907 жылғы №45 заң) бойынша, әдепсіз құжатты, суретті немесе осындай сипаттағы басқа да заттарды таратуға, сатуға немесе жұрт алдында көрсетуге тыйым салынады және қылмыскерлер түрмеге жабылады. Таиландта телеарналарда темекі шегу, алкоголь ішу немесе адамдарға қару бағыттау сахналарын көрсетуге шектеулер қойылады. Пикселдеу – бұл мазмұнды цензуралаудың бір жолы.