Кіріспе

Фильм түсірудің постөнеркәсіптік процесінің шығармашылық және техникалық бөлігі

Фильм монтаждау – фильм түсірудің постөнеркәсіптік процесінің шығармашылық және техникалық бөлігі. Бұл термин, цифрлық технологияны қолдану жиілігі артып келе жатқан фильммен жұмыс істеудің дәстүрлі процесінен туындаған. Видеокомпозиция құрастырғанда, әдетте, бір-бірінен ерекшеленетін кадрлар мен түсірілімдер жинағы қажет болады. Алдын ала түсірілген кадрларды реттеу және оларды жаңа бір нәрсеге айналдыру – фильмді монтаждау. Фильм редакторы бастапқы түсірілімдермен жұмыс істейді, кадрларды іріктеп, оларды аяқталған фильмді құрайтын тізбекке біріктіреді. Фильмді монтаждау – бұл өнер немесе шеберлік, киноға тән ерекше өнер, ол фильм түсіруді одан бұрынғы өнер түрлерінен ажыратады, бірақ поэзия және роман жазу сияқты басқа өнер түрлерінде монтаждау процесіне ұқсас параллельдер бар. Фильмді монтаждау – көрерменді қызықтыруға тырысқанда өте маңызды құрал. Дұрыс жасалғанда, фильмнің монтажы көрерменді баурап алып, көзге түспей де қалуы мүмкін. Осы себепті, фильмді монтаждауға «көрінбейтін өнер» деген атау берілген.

Ең негізгі деңгейде, фильмді монтаждау – кадрларды байланыстырып, тұтас тізбек құру өнері, техникасы және тәжірибесі. Редактордың жұмысы тек фильмнің бөліктерін механикалық түрде біріктіру, түсірілімнің тақталарын кесу немесе диалогтық көрінелерді өңдеу ғана емес. Фильм редакторы бейнелердің, сюжеттің, диалогтың, музыканың, темптің, сондай-ақ актерлердің ойынымен шығармашылықпен жұмыс істеуі керек, бұл фильмді тиімді түрде «қайта ойлап табуға» және тіпті біртұтас нәрсеге айналдыруға мүмкіндік береді. Редакторлар әдетте фильм жасау кезінде белсенді рөл атқарады. Редактор тек ең сапалы кадрларды таңдап, түсірілімнің таза болуын қамтамасыз ету үшін барлық қажетсіз кадрларды алып тастауы керек. Кейде авторлық кино режиссерлері өз фильмдерін өңдейді, мысалы, Акира Куросава, Бахрам Бейзай, Стивен Содерберг және Коэн ағайындары. Бордуэлл мен Томпсонның «Фильм өнері, кіріспе» кітабында редактордың толық бақылауындағы фильмді монтаждаудың төрт негізгі саласы бар делінген. Бірінші өлшем – А және В кадрлары арасындағы графикалық қатынастар. Кадрлар жарық-қоңыр, сызықтар мен пішіндер, көлемдер мен тереңдіктер, қозғалыс және тоқтау сияқты графикалық конфигурациялары тұрғысынан талданады. Режиссер әр кадрдың композициясын, жарығын, түсі мен қозғалысын, сондай-ақ олардың арасындағы ауысуларды мұқият таңдайды. Редакторлар кадрлар арасындағы графикалық қатынастарды орнату үшін бірнеше әдістерді қолданады. Оларға жалпы жарықтықты тұрақты сақтау, маңызды элементтерді кадрдың ортасында ұстау, түстердің айырмашылығымен ойнау және кадрлар арасындағы визуалды сәйкестік немесе сабақтастық жасау жатады. Екінші өлшем – А және В кадрлары арасындағы ырғақты байланыс. Әр кадрдың ұзақтығы кадрлар санымен немесе фильмнің ұзындығымен анықталады, бұл фильмнің жалпы ырғағына әсер етеді. Фильм түсіруші кадрлардың ұзақтығын бір-біріне қатысты реттеу арқылы монтаждау ырғағын басқарады. Кадр ұзақтығын белгілі бір эффекттерді жасау және фильмдегі сәттерді ерекшелеу үшін пайдалануға болады. Мысалы, ақ кадрлардың қысқаша жарқырауы кенеттен соққы немесе зорлық-зомбылық сәтін білдіре алады. Керісінше, кадрды ұзарту немесе секунд қосу көрермендердің реакциясын күтуге немесе әрекетті ерекшелеуге мүмкіндік береді. Кадр ұзақтығы тұрақты ритм жасау, темпті біртіндеп баяулату немесе жеделдету сияқты ырғақты үлгі құру үшін де пайдаланылуы мүмкін. Үшінші өлшем – А және В кадрлары арасындағы кеңістіктік қатынас. Монтаждау режиссерге фильмнің кеңістігін құрастыруға және кеңістіктегі әртүрлі нүктелер арасындағы байланысты білдіруге мүмкіндік береді. Фильм түсіруші кадрларды бір-бірінен кейін орналастыра отырып, кеңістіктегі тесіктерді жасауға немесе құрамдас бөліктерден тұтас кеңістікті құруға болады. Мысалы, режиссер бір сәтте кеңістіктегі тесікті түсіріп, содан кейін сол кеңістіктің бір бөлігін түсіріп, талдау жасауға болады. Редактордың бақылауындағы соңғы өлшем – А және В кадрлары арасындағы уақыт аралығы. Фильмдегі оқиға уақытын өзгертуде монтаждаудың маңызы зор. Бұл фильм түсірушілерге оқиғалардың ретін, ұзақтығын және жиілігін басқаруға мүмкіндік береді, осылайша сюжетті қалыптастырады және көрермендердің уақыт туралы түсінігіне әсер етеді. Монтаждау арқылы кадрларды қайта орналастыруға, флэшбектер мен флэшфорвардтарды қолдануға, сондай-ақ оқиғалардың ұзақтығын қысқартуға немесе ұзартуға болады. Бастысы – монтаждау фильм түсірушілерге фильмдегі оқига айтудың уақыттық аспектілерін басқару және өзгерту күшін береді. Графикалық, ырғақтық, кеңістіктік және уақыттық қатынастардың екеуі арасында редактор фильмге шығармашылық элементтерді қосудың және жалпы көру тәжірибесін жақсартудың әртүрлі жолдарына ие. Сызықты емес монтаждау жүйелеріндегі цифрлық монтаждаудың пайда болуымен, фильм редакторы мен оның көмекшілері бұрын басқалардың жауапкершілігінде болған фильм жасаудың көптеген салаларына жауапкершілікке ие болды. Мысалы, бұрынғы жылдары сурет редакторы тек суретпен ғана айналысатын. Дыбыс, музыка және (жақында) визуалды эффекттер редакторы монтаждау процесінің басқа аспектілерімен айналысатын, әдетте сурет редакторы мен режиссердің басшылығымен. Алайда, цифрлық жүйелер осы жауапкершіліктерді көбінесе сурет редакторына жүктеді. Төмен бюджетті фильмдерде, әсіресе, редактор уақытша музыка қосып, визуалды эффекттерді жасап, уақытша дыбыс эффекттерін қосуы немесе басқа дыбыстарды алмастыруы жиі кездеседі. Бұл уақытша элементтер әдетте дыбыс, музыка және визуалды эффекттер командалары жасаған жақсартылған түпкілікті элементтермен алмастырылады. Редактордың маңыздылығы фильмнің сапасы мен табысына тікелей әсер ететін көптеген жаңа рөлдердің қосылуына байланысты артып келеді.

Тарих

Алғашқы фильмдер қысқа метражды фильмдер болатын, олар бір ұзақ, статикалық және бекітілген кадрдан тұратын. Кадр ішіндегі қозғалыс көрерменді қызықтыру үшін жеткілікті болды, сондықтан алғашқы фильмдерде көбінесе қала көшелерінде қозғалатын көліктер сияқты қарапайым әрекеттер көрсетілді. Сюжет және монтаж болған жоқ. Әр фильм камерадағы пленка біткенше көрсетілетін. Бір тізбекке екінші тізбекті қосу арқылы үздіксіздікті қамтамасыз ету үшін фильмді монтаждауды қолдану британдық кино пионері Роберт В. Полдың 1898 жылғы «Come Along, Do!» фильміне байланысты, ол бірнеше кадрдан тұратын алғашқы фильмдердің бірі болды. Бірінші кадрда егде жастағы жұбайлар көркемсурет көрмесінің алдында түскі ас ішіп отырады, содан кейін есіктен кіретін басқа адамдарды ілесіп кіреді. Екінші кадрда олардың ішіндегі әрекеттері көрсетілген. Полдің 1896 жылғы «Кинотеатр камерасы №1» кері айналдыру мүмкіндігін қамтамасыз ететін алғашқы камера болды, бұл бір пленканы бірнеше рет экспозициялауға және осылайша суперпозициялар мен көп экспозицияларды жасауға мүмкіндік берді. Бұл техниканы қолданған алғашқы фильмдердің бірі – Жорж Мелиестің 1898 жылғы «Төрт қиын бас» фильмі, ол Полдің камерасымен түсірілген. Көп кадрлы фильмдердегі әрекеттің үздіксіздігін одан әрі дамыту 1899–1900 жылдары Англиядағы Брайтон мектебінде жалғасты, онда оны Джордж Альберт Смит пен Джеймс Уильямсон толыққанды қалыптастырды. Сол жылы Смит «Телескоп арқылы көрініс» фильмін жасады, онда негізгі кадрда көшедегі көрініс көрсетілді, жас жігіт аяқ киімін байлап, содан кейін әйелінің аяғын сипап жатыр, ал қарт адам телескоп арқылы осы көріністі бақылайды. Содан кейін қыздың аяғындағы қолдардың қара дөңгелек масканың ішінде көрсетілген жақын кадрға кесу жасалады, содан кейін бастапқы көріністің жалғасы ретінде кесу жасалады. Джеймс Уильямсонның 1900 жылы осы уақытта түсірілген «Қытай миссиялық стансасына шабуыл» фильмі де ерекше болды. Бірінші кадрда қытай боксшыларының миссиялық стансасының қақпасына сырттан шабуыл жасап, бұзып ашқаны көрсетілген, содан кейін миссиялық стансаның бақшасына кесу жасалады, онда қаһарлы шайқас басталады. Британдық теңізшілердің қарулы тобы боксшыларды жеңіп, миссионердің отбасын құтқаруға келді. Фильмде кино тарихында алғаш рет «кері бұрыш» кесуі қолданылды. Джеймс Уильямсон «Тоқта, ұры!» сияқты фильмдерде бір кадрдан екінші кадрға бір орыннан көрініс беретін фильмдер түсіруге назар аударды. және 1901 жылы шыққан «От!» және тағы да көптеген фильмдер. Ол сонымен қатар жақын кадрмен тәжірибе жүргізді, және ең экстремалдысы «Үлкен қарлығаш» фильмінде болды, онда оның кейіпкері камераға жақындап, оны жұтып қойғандай көрінеді. Брайтон мектебінің осы екі режиссері фильмді монтаждаудың да негізін қалады, олар өз жұмыстарын түстермен бояды және повествоникті жақсарту үшін әртүрлі әдістерді қолданды. 1900 жылға қарай олардың фильмдері бес минутқа дейінгі көріністерге дейін ұзартылды. Кейін басқа кинорежиссерлер осы идеяларды қабылдады, соның ішінде америкалық Эдвин С. Портер, ол 1901 жылы Эдисон компаниясы үшін фильмдер түсіре бастады. Портер 1903 жылы «Америкалық өрт сөндірушінің өмірі» фильмін түсірмей тұрып, бірнеше шағын фильмдерде жұмыс істеді. Фильм сюжеті бар, әрекет бар, тіпті өрт сөндіру сигналын тартқан қолды жақыннан көрсеткен алғашқы американдық фильм болды. Фильмде барлығы тоғыз кадрда түсірілген жеті сахнадан тұратын үздіксіз әңгіме жазылған. Ол әр кадрдың арасында бір-бірін ерітіп тастайды, дәл Жорж Мелиес істегендей, және ол жиі осы әрекетті ерітіп тастау арқылы қайталайды. Оның «Ұлы пойыз тонау» (1903) фильмі он екі минутқа созылып, жиырма жеке кадр мен он түрлі ішкі және сыртқы орындардан түсірілген. Ол әртүрлі орында бір мезгілде болып жатқан оқиғаларды көрсету үшін қиылыс кесу әдісін қолданды. Бұл ертедегі кинорежиссерлер кино тілінің маңызды аспектілерін анықтады: экрандағы бейне толық адамды бастан аяққа дейін көрсетудің қажеті жоқ және екі кадрды біріктіру көрерменнің санасында контексттік қарым-қатынас жасайды. Бұл барлық тірі емес немесе тірі емес бейнетаспадағы сюжеттік кинофильмдер мен теледидар кадрларын (бұл жағдайда, әр кадр толық сахна болғандықтан, бүкіл көріністер) уақыттың әртүрлі кезеңінде (сағаттар, күндер немесе тіпті айлар) әртүрлі жерлерде суретке түсіруге және сюжеттік тұтас құрауға мүмкіндік беретін негізгі жаңалықтар болды. Яғни, «Ұлы пойыз тонау» телеграф станциясының, теміржол вагонының ішкі бөлмесінің және би залының түсірілімінде түсірілген көріністерді қамтиды, сонымен қатар теміржолдың су мұнарасында, пойыздың өзінде, жол бойындағы бір нүктеде және орманды жерде түсірілген көріністер...

Фильмді монтаждау технологиясы

Цифрлық бейсызық монтаждау жүйелері кеңінен қолданысқа енгенге дейін барлық фильмдердің алғашқы монтаждауы фильмнің негативінің оң көшірмесімен, яғни пленкалық жұмыс көшірмесімен (Ұлыбританияда – монтаждау көшірмесі) жүзеге асырылатын. Фильмнің жолақтары қолмен кесіліп, таспамен, кейін желіммен біріктірілетін. Монтажерлер өте ұқыпты болды; егер олар қате кесіп қойса немесе жаңа оң көшірме қажет болса, бұл өндіріске қаржы мен уақыт шығындалатын еді, зертхана кадрларды қайта басып шығаруға жұмсалатын. Сонымен қатар, әр қайта басып шығару негативтің зақымдану қаупін арттыратын. Сплицердің және Moviola сияқты қарау құралын немесе KEM немесе Steenbeck сияқты «жапсырмалы» машинаны қолдану арқылы монтаждау процесі сәл жеделдетілді, ал кесулер таза әрі дәл болды. Moviola монтаждау практикасы бейсызық болып табылады, бұл монтажерге тез шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді, ал бұл теледидар үшін эпизодтық фильмдерді монтаждау үшін үлкен артықшылық еді, себебі олардың жұмысты аяқтау үшін өте қысқа мерзімі болатын. Теледидарға фильмдер түсіретін барлық киностудиялар мен өндіріс компаниялары монтажерлеріне осы құралды ұсынды. Flatbed монтаждау машиналары кесулерді қайта ойнату және жетілдіру үшін қолданылатын, әсіресе көркем фильмдерде және теледидарға арналған фильмдерде, себебі олар аз шу шығарды және жұмыс істеуге ыңғайлы болды. Олар BBC кино бөлімінде деректі фильмдер мен драмалық фильмдерді жасау үшін кеңінен қолданылды. Екі адамнан – монтажер мен монтажердің көмекшісінен тұратын бұл қолмен жұмыс істеу процесіне едәуір білік қажет болды, бірақ монтажерлерге өте тиімді жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Қазіргі заманғы кино монтаждау кино және ойын-сауық индустриясына алғаш енгізілгеннен бері айтарлықтай өзгерді. Монтаждаудың басқа да жаңа аспектілері енгізілді, мысалы, түс реттеу және цифрлық жұмыс ағыны. Жоғарыда айтылғандай, уақыт өте келе жаңа технологиялар фильмдердегі суреттердің сапасын экспоненциалды түрде арттырды. Бұл процестің маңызды қадамдарының бірі – аналогты фильмнен цифрлық фильмге көшу болды. Бұл монтажерлерге көріністерді дереу қайта ойнатуға, көшіруге және тағы да көптеген мүмкіндіктерді ұсынады. Сонымен қатар, цифрлық технология фильм түсіруді жеңілдетіп, шығындарын азайтты. Цифрлық пленка ғана емес, арзан, сонымен қатар ұзаққа созылады, қауіпсіз және жалпы тиімді. Түс реттеу – бұл пост-өндіріс процесі, онда монтажер түс тонын жасау үшін суреттердің немесе ортаның түстерін өзгертеді немесе күшейтеді. Бұл көріністің атмосферасын, реңін және көңіл-күйін өзгерте алады және әйтпесе жайсыз немесе орынсыз болып көрінуі мүмкін реакцияларды күшейте алады. Түс реттеу фильмді өңдеу процесінде маңызды рөл атқарады және монтажерлерге сюжетті жақсартуға мүмкіндік беретін технология. Бүгінде көптеген фильмдер цифрлық түрде (Media Composer, Final Cut Pro X немесе Premiere Pro сияқты жүйелерде) монтаждалады және пленкалық жұмыс көшірмесін мүлдем айналып өтеді. Бұрын фильмге оң көшірме (алғашқы негатив емес) қолдану монтажерге түпнұсқаға зақым келтіру қаупісіз, қалағанша тәжірибе жүргізуге мүмкіндік берді. Цифрлық монтаждау кезінде монтажерлер бұрынғыдай тәжірибе жүргізе алады, бірақ барлық кадрлар компьютерлік қатты дискіге толық көшірілгеннен кейін. Пленкалық жұмыс көшірмесі қанағаттанарлық күйге жеткенде, одан монтаждау шешімдерінің тізімі (EDL) жасалатын. Негативті кесуші негативті өңдеу кезінде осы тізімге сілтеме жасап, кадрларды орамаларға бөліп, содан кейін соңғы пленкалық немесе жауаптық баспаны жасау үшін контактілік баспаға түсіретін. Бүгінде өндіріс компаниялары негативті кесуді мүлдем айналып өтуге мүмкіндігі бар. Цифрлық аралықтың ("DI") пайда болуымен физикалық негативті физикалық кесу және ыстықпен біріктірудің қажеті жоқ; керісінше, негатив компьютерге оптикалық түрде сканерленеді және кесу тізімін DI редакторы растайды.

Фильм монтаждаудағы әйелдер

Фильмнің алғашқы жылдары монтаж техникалық жұмыс саналды; редакторлардан "нашар бөліктерді қиып тастау" және фильмді біріктіру күтілді. Шындығында, Мошн Пикчер Эдиторс Гильдиясы құрылғанда, олар "жолдың төменгі жағында" болуды таңдады, яғни шығармашылық емес, техникалық гильдия ретінде танылды. Әйелдер көбінесе "шығармашылық" лауазымдарға жол таба алмады; режиссерлер, операторлар, продюсерлер және басшылардың басым бөлігі ер адамдар болды. Монтаж шығармашыл әйелдерге кино түсіру процесіне өз үлесін қоюға мүмкіндік берді. Кино тарихында Деде Аллен, Энн Баушенс, Маргарет Бут, Барбара Маклин, Энн В. Коутс, Адриенна Фазан, Верна Филдс, Бланш Сеуэлл және Эда Уоррен сияқты көптеген әйел редакторлар болды.

Өндірістен кейінгі

Постпродакшн монтаждауды әдетте редактордың монтажы, режиссердің монтажы және соңғы монтажы деп аталатын үш ерекше кезеңмен қорытындылауға болады. Монтаж бірнеше кезеңнен тұрады, алғашқысы – редактордың кескіні. Редактордың кескіні (кейде «жинау монтажы» немесе «қатаң кесу» деп те аталады) әдетте фильмнің суретке түсіру аяқталған кездегі алғашқы нұсқасы болып табылады. Фильм редакторы әдетте режиссерлік жұмыс басталғанда жұмысын бастайды. Кейде, монтаждауды бастамас бұрын, редактор мен режиссер түсірілім барысында «күнделікті материалдарды» (әр күні түсірілген шикі кадрлар) көріп, талқылайды. Өндіріс кестелері жылдар бойы қысқарғандықтан, мұндай бірлескен көру жиі болмайды. Күнделікті материалдарды қарау редакторға режиссердің ниеттерін түсінуге көмектеседі. Бірінші нұсқа болғандықтан, редактордың кескіні соңғы фильмнен ұзақ болуы мүмкін. Редактор түсірілім жалғасып жатқанда кесуді жетілдіріп, монтаждау процесі фильмге байланысты бірнеше айға, кейде тіпті бір жылдан астам уақытқа созылуы мүмкін. Редактордың кескіні – редакторға оқиғаны қалыптастыруға және фильмнің қалай дамытылуы керектігі туралы өз көзқарасын ұсынуға мүмкіндік береді. Бұл режиссермен одан әрі ынтымақтастыққа берік негіз болып табылады, оларға бастапқы жинауды бағалауға және шығармашылық бағыт бойынша пікір білдіруге немесе ұсыныс беруге мүмкіндік береді. Суретке түсіру аяқталғаннан кейін режиссер өзінің бар назарын редактормен бірлесіп жұмыс істеуге және фильмнің кескінін одан әрі жетілдіруге аударады. Осы кезеңде редактордың алғашқы кескіні режиссердің көзқарасына сай келеді. Америка Құрама Штаттарында, Америка Режиссерлер Гильдиясының ережелеріне сәйкес, режиссерлер негізгі суретке түсіру аяқталғаннан кейін алғашқы кескінін дайындау үшін кемінде он апта уақыт алады. «Режиссердің монтажы» деп аталатын жұмыста бірлесіп жұмыс істегенде режиссер мен редактор бүкіл фильмді егжей-тегжейлі қарап шығады: сахналар мен кадрлар қайта ұйымдастырылады, алынып тасталады, қысқартылады және басқа да түзетулер жасалады. Көбінесе сюжеттегі олқылықтар, жоғалған кадрлар немесе тіпті жоғалған бөлімдер анықталады, бұл жаңа көріністерді түсіруді қажет етеді. Осы уақыт аралығында тығыз жұмыс істеу және ынтымақтастық – әдетте, бұрынғы фильм өндірісінен әлдеқайда ұзақ және күрделі кезең – көптеген режиссерлер мен редакторлардың арасында бірегей көркемдік байланыс құруына себеп болады. Мақсат – фильмді режиссердің көркемдік көзқарасымен және сюжеттік мақсаттарымен сәйкес ету. Режиссердің кескіні әдетте режиссер мен редактор фильмнің жалпы бағытына қанағаттанғанша бірнеше қайталаулар мен талқылауларды қамтиды. Режиссердің кесуді қадағалау мүмкіндігі болғаннан кейін, келесі кесулерді продюсерлік компанияны немесе киностудияны білдіретін бір немесе бірнеше продюсер бақылайды. Бұрын режиссер мен студия арасында қақтығыстар болған, кейде режиссердің соңғы шығарылыммен байланысты болғысы келмейтінін білдіретін «Алан Смитхи» авторлық құқығы қолданылған. Соңғы монтаж – постпродакшн монтаждаудың соңғы кезеңі және фильмнің түпкілікті нұсқасын білдіреді. Бұл режиссердің, редактордың және басқа да маңызды тұлғалардың бірлескен жұмысының нәтижесі. Соңғы монтаж келісілген шығармашылық шешімдерді көрсетеді және тарату мен көрсетуге негіз болады.

Миссе-эн-сцена мен монтаждау

Мизе-эн-сцена – кадрдың жарықтандыруы, музыкасы, орналасуы, костюм дизайны және басқа да элементтерін сипаттауға қолданылатын термин. Фильмді монтаждау және мизе-эн-сцена бір-бірімен байланысты. Фильмді монтаждаудың маңызды бөлігі – кадрға сүзгілер қою және жарықты реттеу. Фильмді монтаждау берілген кадрдың мизе-эн-сценасына үлес қосады. Фильм түсірген кезде көбінесе бірнеше бұрыштан түсіріледі. Түсірілім бұрыштары – фильмнің мизе-эн-сценасының бір бөлігі.

Тұрақтылықты өңдеу және баламалар

1900-шы жылдардың басында дамыған үздіксіздік монтажы фильмдерде байланысты және тегіс оқиғаны жасауға бағытталған. Ол тұрақты көркемдік сапаға, теңгерімді композицияға және бақыланатын монтаж ырғағына сүйеніп, оқиғаның үздіксіздігін қамтамасыз ететін және көрерменді қызықтыратын. Мысалы, актердің костюмі бір сахнадан екіншісіне бірдей бола ма, әлде кейіпкердің қолындағы сүт стаканы сахна бойына толы немесе бос бола ма? Фильмдер көбінесе ретімен түсірілмейтіндіктен, сценарийдің жетекшісі үздіксіздікті тіркеп, оны монтажшыға анықтама үшін ұсынады. Монтажшы элементтердің үздіксіздігін сақтауға тырысуы немесе стильдік немесе оқиғалық эффект үшін қасақана үзіліс жасауға тырысуы мүмкін. Классикалық Голливуд стилінің бөлігі болып табылатын үздіксіздік монтажының әдісін ертедегі еуропалық және американдық режиссерлер, әсіресе Д.У. Гриффит "Ұлттың тууы" және "Тәуелсіздік" сияқты фильмдерінде дамытты. Классикалық стиль оқиғаны дамыту үшін уақыт пен кеңістіктің үздіксіздігін пайдаланады, мысалы, 180 градус ережесі, жалпы план және кадрдың кері түсірілуі сияқты техникаларды қолданады. Фильмді монтаждаудағы 180 градустық жүйе кадрдағы кейіпкерлердің немесе заттардың салыстырмалы орналасуын тұрақты ұстап, кадр композициясында тұрақтылықты қамтамасыз етеді. Сондай-ақ, көрерменнің шатасуын болдырмау үшін, ол көздің біркелкі сызығын және экран бағытын сақтайды, бұл кеңістіктік шешілімді анық етуге және тегіс оқиғаны жасауға мүмкіндік береді. Көп жағдайда үздіксіздік монтажы сөзбе-сөз және сезімдік үздіксіздік арасында тепе-теңдік табуды білдіреді. Мысалы, монтажшылар кесулердегі әрекетті алаңдатпай жинақтауы мүмкін. Бір жерден екінші жерге жүретін кейіпкер кесудің бір жағынан екінші жағына еденнің бір бөлігін "өткіріп" кетуі мүмкін, бірақ кесу көрерменді алаңдатпау үшін үздіксіз болып көрінуі үшін жасалады. Ертедегі орыс режиссерлері, Лев Кулешов (бұрын айтылғандай), монтаж және оның идеологиялық мәнін одан әрі зерттеді және теориялады. Сергей Эйзенштейн классикалық Голливудтың үздіксіздік жүйесінің ережелерін ескермейтін монтаж жүйесін жасады, оны ол интеллектуалды монтаж деп атады. Сюрреалистік және Дада режиссерлері, Луис Буньюэль ("Андалуздық иттің" 1929 жылғы фильмінің режиссері) және Рене Клер (1924 жылғы "Энтракт" фильмінің режиссері, онда Дада суретшілері Марсель Дюшан мен Ман Рэй ойнады) дәстүрлі монтажға баламаларды зерттеді. Режиссерлер өз фильмдеріндегі графикалық және ырғақты мүмкіндіктерге назар аудара отырып, үздіксіздік монтажының баламаларын зерттеді. Стэн Браххедж және Брюс Коннер сияқты тәжірибелі режиссерлер кадрларды біріктіру үшін таза графикалық элементтерді қолданды, олар оқиғалық байланыс емес, жарық, текстура және пішінге баса назар аударды. Оқиғалық емес фильмдер кадрлар арасындағы ырғақты қатынастарға басымдық берді, тіпті экстремалды ырғақты эффекттер үшін бір кадрлы кадрларды қолданды. Busby Berkeley және Yasujiro Ozu сияқты оқиғалық режиссерлер кейде графикалық немесе ырғақты үлгілерге оқиғалық мәселелерді бағындырды, ал музыкалық бейнелерге ұқсас фильмдерде кеңістіктік және уақытша өлшемдерге баса назар аударатын ырғақты монтаж жиі кездеседі. Француз Жаңа толқынының режиссерлері Жан-Люк Годар және Франсуа Трюффо, сондай-ақ олардың американдық әріптестері Энди Уорхол мен Джон Кассаветес 1950 жылдардың соңында және 1960 жылдары монтаж техникасының шектерін кеңейтті. Француз Жаңа толқыны мен 1960 жылдардағы оқиғалық емес фильмдер бейқам монтаж стилін қолданды және Голливуд фильмдерінің дәстүрлі монтаж этикетіне сәйкес келмеді. Дада және сюрреалистік алдыңғы қатардағылар сияқты, француз Жаңа толқыны монтажы көбінесе өзінің үздіксіздігінің болмауымен, өзін-өзі рефлексивті табиғатымен (көрермендер фильм көріп отырғанын еске түсіреді) және секірулерді ашық пайдалануымен немесе оқиғаға байланысты емес материалды енгізуімен өзіне назар аударды. Француз Жаңа толқыны фильмдерінің ең ықпалды монтажшыларының үшi – Франсуаз Коллин, Агнес Гийемот және Сесиль Декугис, Годардың 15 фильмін монтаждаған әйелдер, және тағы бір көрнекті монтажшы – Мари Жозеф Йойотт, француз киносындағы алғашқы қара нәсілді әйел монтажшы және "400 соққы" фильмінің монтажшысы. Режиссер Стенли Кубрик: "Мен монтаждауды жақсы көремін. Менің ойымша, бұл кино түсірудің кез келген кезеңінен де артық ұнайды. Егер мен көңіл көтеруге келсем, мен монтаждау үшін фильм жасаудың барлық алдыңғы кезеңдері – тек бір жол екенін айтармын." Фильмді монтаждау маңызды, өйткені ол оқиға құрылымын, визуалды және эстетикалық әсерді, ырғақты және темпті, эмоционалдық резонансты және фильмнің жалпы оқиға айтуын қалыптастырады. Монтажшылар кадрларды манипуляциялау және орналастыру арқылы бірегей шығармашылық күшке ие, бұл оларға көрерменді қызықтыратын, көңіл көтеретін және эмоционалды түрде байланыстыратын кинематографиялық тәжірибе жасауға мүмкіндік береді. Фильмді монтаждау – кино түсіру процесіндегі ерекше өнер формасы, режиссерлерге олардың көзқарасын жүзеге асыруға және оқиғаларды экранда жандандыруға мүмкіндік береді. Жазушы-режиссер Престон Старджес: "[Т]әбиғи кесу заңы бар және бұл заң театр залындағы көрермендер өздері үшін жасайтынына ұқсайды. Егер фильмді кесуші осы табиғи қызығушылық заңына жақындаса, оның кесуі көрінбейтін болады. Егер камера бір адамнан екінші адамға дәл сол сәтте ауысса, театр залындағы адам бас бұрғанда, кесуді сезбейсіз. Егер камера жарты секундтан кем ауысса, сіз дүрбіліксіз. Тағы бір талап бар: екі кадрдың тональдық мәні шамамен бірдей болуы керек. Қарадан аққа кесу шатастырады. Кез келген уақытта камера көрермендер қарағысы келген жерге бағытталуы керек. Осы жерді табу абсурды түрде оңай: сахна түсірілген кезде қайда қарағаныңызды есіңізде сақтау жеткілікті."

Редактордың көмекшісі

Редактордың көмекшісі фильмді монтаждауға қажетті барлық элементтерді жинап, ұйымдастырып, редактор мен режиссерге көмектеседі. Motion Picture Editors Guild редактордың көмекшісін "редакторға көмекшілік етуге тағайындалған адам" деп анықтайды. Оның міндеттері редактордың тікелей басшылығы, қадағалауы және жауапкершілігімен тағайындалған және орындалатын болады. Монтаж аяқталғаннан кейін, олар фильмді соңғы түріне келтіру үшін қажетті түрлі тізімдер мен нұсқауларды қадағалайды. Көп бюджетті фильмдердің редакторлары әдетте өздері үшін жұмыс істейтін көмекшілер тобына ие болады. Бірінші редактордың көмекшісі осы топқа жауапты және қажет болған жағдайда, суретті де аз-кем өңдеуі мүмкін. Редактордың көмекшісі монтаждау процесі үшін қажетті барлық элементтерді жинау, ұйымдастыру және басқару үшін жауапты. Бұл кадрларды, дыбыс файлдарын, музыкалық тректерді, визуалды эффекттер материалдарын және басқа да медиа активтерді қамтиды. Олар барлық нәрсенің дұрыс таңбалануын, тізімделуін және ұйымдастырылған түрде сақталуын қамтамасыз етеді, бұл редакторға материалдарды тиімді қол жеткізуді және жұмыс істеуді жеңілдетеді. Редактордың көмекшісі монтаждау тобы мен басқа бөлімдер арасындағы байланыс пен ынтымақтастықты жеңілдететін көпір болып табылады. Олар көбінесе режиссермен, редактормен, визуалды эффекттер суретшілерімен, дыбыс дизайнерлерімен және басқа да пост-өндірістік мамандармен тығыз жұмыс істейді, ақпаратты жеткізеді, тапсырыстарды басқарады және кестелерді үйлестіреді. Көбінесе редактордың көмекшісі уақытша дыбыс, музыка және визуалды эффекттер жұмысын орындайды. Басқа көмекшілердің өздеріне міндеттер белгіленеді, әдетте, қажет болған кезде бір-біріне көмектесіп, көп уақытты қажет ететін тапсырмаларды орындайды. Сонымен қатар, көмекшілерге көмектесу үшін редактор-оқушы болуы мүмкін. Оқушы – көмекші болудың қыр-сырын үйреніп жатқан адам. Телевизиялық бағдарламаларда әдетте редакторға бір көмекші болады. Бұл көмекші бағдарламаны соңғы түріне жеткізу үшін қажетті барлық тапсырмаларға жауапты. Аз бюджетті фильмдер мен деректі фильмдерде де бір ғана көмекші болады. Жоғары бюджетті фильмдер мен бағдарламаларда бірден көп редактордың көмекшісі болады, ал кейбір жағдайларда көмекшілердің толық тобы болуы мүмкін. Ұйымдастырушылық аспектілерді ең жақсы түрде деректер базасын басқарумен салыстыруға болады. Фильм түсірілген кезде әрбір сурет немесе дыбыс бөлігі нөмірлермен және уақыт кодымен кодталады. Көмекшінің жұмысы – осы нөмірлерді дерекқорда сақтау, ал сызықты емес монтаждауда – компьютерлік бағдарламамен байланыстыру. Редактор мен режиссер түпнұсқа фильмнің және дыбыстың цифрлық көшірмелерін пайдаланып фильмді кеседі, бұл әдетте "оффлайн" монтаждау деп аталады. Кесу аяқталғаннан кейін фильмді немесе теледидар бағдарламасын "онлайн" ету көмекшінің міндеті. Олар тізімдер мен нұсқаулар жасайды, олар сурет пен дыбыс өңдеушілерге жоғары сапалы бастапқы элементтермен қалай өңдеу керектігін көрсетеді. Редактордың көмекшісі редактор болуға қадам ретінде қарастырылуы мүмкін. Алайда көптеген көмекшілер редакторға өсуді таңдамайды және көптеген фильмдер мен теледидар бағдарламаларында ұзақ және пайдалы мансап жасап, көмекші деңгейінде өте бақытты.