Mk 19 гранататар: Сипаттамасы және техникалық ерекшеліктері

Кіріспе

Mk 19 граната лақтырғышы (Mark 19) – Вьетнам соғысы кезінде алғаш рет әзірленген 40 мм-лік лентамен жұмыс істейтін автоматты граната лақтырғышы.

Шолу

Mk 19 – бұл белбеумен қоректендірілетін, кері соққы принципінде жұмыс істейтін, ауамен салқындатылатын, экипажбен қызмет ететін, толық автоматты қару, оның конструкциясы оқтың өздігінен тұтанбауына бағытталған. Ол минутына 325-375 граната ату жылдамдығымен 40 мм гранаталарды атып, минутына 60 граната (жоғары жылдамдықпен) және минутына 40 граната (тұрақты ату) практикалық ату жылдамдығын қамтамасыз етеді. Қару кері соққы принципі бойынша жұмыс істейді, әрбір атылған оқтың патрондық палатасындағы қысымын қаруды қайта зарядтау үшін пайдаланады. Mk 19 гранатаны ең көп қашықтықта атуға болады, бірақ оның нақты нысанаға тиімді қашықтығы шамамен , өйткені үлкен артқы жапырақ нысанасы осы қашықтыққа дейін градуировкаланған. Оқу кезінде гранатаны ату үшін ең жақын қауіпсіз қашықтық 310 метр, ал жауынгерлік жағдайда – 75 метрді құрайды. Mk 19-да жарық сөндіргіш болғанымен, ол қарудың орнын жасырмайды, оператордың көзін сақтау үшін ғана қызмет етеді. Түнгі операциялар үшін термальды және түнгі көру оптикасын орнатуға арналған пикатинни рельсіне бекітілетін көзқарасты қосуға болады. Mk 19A – адам күшімен тасымалданатын, экипажбен қызмет ететін қару, оны үш аяқты тұғырдан немесе көлік құралынан атуға болады, көлік құралынан ату әдісі артықшылықты болып табылады, себебі қарудың салмағы тек құрайды. Оның негізгі оқ-дәрісі – екі мақсатта қолданылатын M430 жарылғыш гранатасы. Жарылыс кезінде граната 100 метр радиустағы кез келген адамды өлтіре алады және 100 метр радиустағы адамдарды жарақаттауы мүмкін. Сондай-ақ, тікелей соққы болған жағдайда (0 градус бұрышпен) 65 мм қалыңдығы бар біртекті броньды тесіп өте алады, яғни көптеген жаяу әскердің ұрыс машиналарын және бронетранспортерлерді бұзуға қабілетті. Бұл қару жаудың жаяу әскерлеріне қарсы қолданғанда ерекше тиімді. Оқ-дәрілер 32 немесе 48 гранатадан тұратын контейнерлерде сақталады, олардың салмағы тиісінше құрайды. Төменгі кері соққысы мен салыстырмалы түрде жеңіл салмағының арқасында, ол көптеген платформаларда қолдануға бейімделген, оның ішінде шағын шабуыл қайықтары, жылдам шабуыл машиналары (мысалы, Humvee (HMMWV), AAV және Stryker), әскери джиптер және түрлі әскери кемелерде. Mk 19 автоматты граната лақтырғышы бұрынғы Mk 18 қолмен айналдырылатын көп гранаталы лақтырғышты алмастырды. Қолданылатын 40 мм оқ-дәрі (40×53 мм) M203 (40×46 мм) лақтырғышында қолданылатын оқ-дәрімен үйлесімді емес. M203 оқ-дәрісі Mk 19 оқ-дәрісімен салыстырғанда патрондық палатадағы қысымды төмендетеді, нәтижесінде бастапқы жылдамдық пен қашықтық төмендейді. Mk 19 ашық бұрандадан атылады. Оқтар зарядтау тұтқасын тартып, механикалық түрде бұранда бетіне жіберіледі. Оқ ату үшін басылғанда бұранда жабылады және соққы механизмі босатылады. Кері соққы бұранданы кері жылжытады, бұранда бетіне жаңа оқты жібереді және пайдаланылған гильзаны бұрандадан шығарып тастайды. Mk 19 өндірісі Saco Defense Industries (қазір General Dynamics Ordnance and Tactical Systems) компаниясының басқаруында. 2014 жылдың қарашасында General Dynamics компаниясы Сингапур Технологиялар Кинетиксінің еншілес компаниясы Advanced Material Engineering Pte Ltd компаниясымен АҚШ әскері үшін 40 мм жоғары жылдамдықты ауада жарылатын оқ-дәрілерді өндіру туралы келісімге келді. 40 мм ауада жарылатын гранатада бағдарламаланатын, уақытқа негізделген оқшаулау механизмі бар, ол жарылу уақытын есептеп, бағдарламалайды, атылғаннан кейін нөлге дейін санап, көзделген нысанада жарылады. Ауада жарылатын оқ-дәрі Mk 19 лақтырғышымен үйлесімді, бұл оның тиімділігі мен құрылымын, әсіресе жасырылған және қоршалған нысаналарға қарсы арттырады. Mk 19 Aselsan компаниясы әзірлеген Şahin қарсы пилотсыз әуе жүйесінің (C UAS) құрамына кіреді, ол 2022 жылдың шілдесінде Түркия Қарулы Күштерінің қарулануына алынды және 700 метрге дейінгі қашықтықтағы шағын және микро БПЛА-ларды анықтау және жою үшін Atom 40 мм оқ-дәрілерін қолданады.

The Mk 19 is a belt fed, blowback operated, air cooled, crew served, fully automatic weapon that is designed not to cook off. It fires 40 mm grenades at a cyclic rate of 325 to 375 rounds per minute, giving a practical rate of fire of 60 rounds per minute (rapid) and 40 rounds per minute (sustained). The weapon operates on the blowback principle, which uses the chamber pressure from each fired round to load and re cock the weapon. The Mk 19 can launch its grenade at a maximum distance of , though its effective range to a point target is about , since the large rear leaf sight is only graduated as far. The nearest safe distance to launch the grenade is 310 meters in training and 75 meters in combat. Though the Mk 19 has a flash suppressor, it serves only to save the eyesight of its operator, not concealing the weapon's position. For night operation, a picatinny rail quadrant sight can be added for thermal and night vision optics. The Mk 19A is a man portable crew served weapon that can fire from a tripod mounted position or from a vehicle mount, with the latter being the preferred method, as the weapon alone weighs The primary ammunition for it is the high explosive dual purpose M430 grenade. On impact, the grenade can kill anyone within a radius of , and wound them within a radius of It can also penetrate of rolled homogeneous armor with a direct hit (0 degree obliquity), which means it can penetrate most infantry fighting vehicles and armored personnel carriers. It is especially effective when used against enemy infantry formations. The ammunition comes in cans that hold a 32 or 48 grenade belt weighing , respectively. Due to its low recoil and comparatively light weight, it has been adapted for use on many different platforms, including small attack boats, fast attack vehicles such as the Humvee (HMMWV), AAV and Stryker, military jeeps, and a large variety of naval mounts. The Mk 19 automatic grenade launcher replaced the earlier Mk 18 hand cranked multiple grenade launcher. The 40 mm ammunition used (40×53 mm) is not interchangeable with that used in the M203 (40×46 mm). The M203 ammunition develops a lower chamber pressure, and resultant lower muzzle velocity and range, compared to ammunition loaded for the Mk 19. The Mk 19 fires from an open bolt. The rounds are mechanically fed onto the bolt face with the pull of the charging handles. When the trigger is pressed, the bolt closes, and the firing pin is released. The recoil blows back the bolt, feeds a new round onto the bolt face, which pushes the expended casing off the bolt face. Production of the Mk 19 is managed by Saco Defense Industries (now a division of General Dynamics Ordnance and Tactical Systems). In November 2014, General Dynamics entered into an agreement with Advanced Material Engineering Pte Ltd, a subsidiary of Singapore Technologies Kinetics, to manufacture 40 mm high velocity airburst ammunition for the U. S. military. The 40 mm airburst grenade uses a programmable, time based fuse that computes and programs the detonation time into it, which counts down once fired to zero to detonate at the intended target point. The airburst ammunition is compatible with the Mk 19, which would give it greater effectiveness and lethality, particularly against concealed and defilade targets. The Mk 19 is used as part of the Şahin counter unmanned air system (C UAS) developed by Aselsan, which entered service with the Turkish Armed Forces in July 2022 and uses Atom 40 mm ammunition to detect and destroy mini and micro UAVs out to 700 meters.