Израильдің Uzi автоматтары отбасысы

Кіріспе

Израильдік автоматтарының отбасы

Узи (/audio=en us uzi.ogg//pron/'/uː//z//i/; עוזי; ресми түрде UZI деп жазылады) – Израильдің ашық бұрандалы, кері соққы принципімен жұмыс істейтін автоматтары мен пистолет-пулеметтерінің отбасы. Ол алғаш рет майор Узиел "Узи" Галдың 1940 жылдардың соңында, Израиль мемлекеті құрылғаннан кейін жақын уақытта жасалған. Бұл телескопты бұрандалы конструкцияны қолданған алғашқы қарулардың бірі, ол дүңгені пистолет тұтқасына орналастыруға мүмкіндік береді, соның арқасында қарудың ұзындығы қысқарады. Узи прототипі 1950 жылы аяқталды. Ол алғаш рет 1954 жылы Израиль қорғаныс күштерінің (IDF) арнайы жасақтарына ұсынылды, ал екі жылдан кейін қару жалпы қолданысқа енгізілді. IDF Узиді тыл әскерлеріне, офицерлерге, артиллерия бөлімдеріне және танк экипаждарына, сондай-ақ элиталық жеңіл жаяу әскер шабуыл тобының негізгі қаруы ретінде берді. Узи 90-нан астам елге экспортталды.

Дизайн

Узи ашық бұрандалы, кері соққымен жұмыс істейтін конструкцияны қолданады, бұл Ярослав Холечек жобалаған чех ZK 476 (тек прототип) және Sa 23, Sa 24, Sa 25 және Sa 26 сериялы автоматтарына ұқсас. Ашық бұрандалы конструкция оқпанның артқы жағын ашық қалдырады, бұл үздіксіз от кезінде салқындатуды жақсартады. Дегенмен, бұранда қақпақталғанда артқа қарай ұсталып тұрғандықтан, қабылдағыш құм мен кірге ұшырауға бейім. Ол телескоптық бұрандалы конструкцияны қолданады, онда бұранда оқпанның артқы жағына оралады. Бұл оқпанды қабылдағыштың ішіне шамалы артқа жылжытуға және доңғалақты тапанша тұтқасына орналастыруға мүмкіндік береді, соның арқасында қысқа, жақсы теңгерілген қаруда ауыр, баяу ату жылдамдығына ие бұранда қолданылады.

Операция

Қабылдағыштың жабуының үстіңгі жағындағы кері соқпайтын зарядтау тұтқасы, өңірді кері тарту үшін қолданылады. Нұсқаларында, бұранданы ұстап, оның қозғалысын тоқтатып, бірақ оны іске қосу үшін жеткілікті емес, ракеталық қауіпсіздік механизмі бар. Тұтқа толығымен артқа тартылғанда, өңір тұтқа механизмінде бекітіледі (құлыпталады) және тұтқа мен жабу кішкентай серіппе күшімен толығымен алға жылжу үшін босатылады. Жабу, өңірмен бірге қозғалмайтындықтан, ату кезінде алдыңғы жағында қалады. Әскери және полициялық нұсқалары, патронды патрон жасушасына салғаннан кейін дереу атып жібереді, себебі Uzi – ашық өңірлі қару. Uzi-де екі сыртқы қауіпсіздік механизмі бар. Біріншісі – тұтқаның үстіңгі жағында және оқ ату тобының артында орналасқан үш позициялы таңдау тетігі. Артқы позициясы "S" немесе "қауіпсіз" (S = Sicher немесе MP2 бойынша Secure), ол тұйықтықты құлыптап, өңірдің қозғалысына кедерес жасайды. Екінші сыртқы қауіпсіздік механизмі – тұтқаның артқы бөлігінде орналасқан тұтқа қауіпсіздігі. Ол, қару тасталып кеткенде немесе пайдаланушы ату кезінде қаруды сенімді ұстамағанда, кездейсоқ оқ атудың алдын алуға көмектеседі. Оқ ату механизмі – дәстүрлі қару оқ ату механизмі, бірақ ол тек өңірді (пулемет) немесе оқ ату механизмін босатуды басқару үшін жұмыс істейді (жартылай автоматты), себебі Uzi-де ішкі серіппе немесе соққы механизмі жоқ. Ашық өңірлі жүйе, жабық өңірлі конструкцияға қарағанда (мысалы, Heckler & Koch MP5) механикалық тұрғыдан қарапайым болғанымен, оқ ату тетігі тартылған кезде және қару атылған кезде байқалатын кешігу тудырады. Патрон ұстағышты босату батырмасы немесе тетігі, тапанша тұтқасының төменгі бөлігінде орналасқан және оны оқ атпайтын қолмен басқаруға арналған. Лопата тәрізді батырма, қатаң немесе салғырт қолдану кезінде патрон ұстағышты кездейсоқ босатудың алдын алу үшін тапанша тұтқасымен деңгейлес орналасқан. Қаруды қауіпсіздендіргенде, патрон шығару тесігі жабылады, шаң мен кірдің енуіне жол бермейді. Uzi-дің металл қабылдағышы жиналған кір мен құмды қабылдауға арналған басылған нығайту ойықтарымен жабдықталған болса да, қаруды үнемі тазаламағанда, шөлдегі шайқас жағдайында құмның көп жиналуынан тоқтап қалуы мүмкін. Қаруды қауіпсіздендіру алдында патрон ұстағышты алып тастау керек.

The non reciprocating charging handle on the top of the receiver cover is used to retract the bolt. Variants have a ratchet safety mechanism which will catch the bolt and lock its movement if it is retracted past the magazine, but not far enough to engage the sear. When the handle is fully retracted to the rear, the bolt will cock (catch) on the sear mechanism and the handle and cover are released to spring fully forward under power of a small spring. The cover will remain forward during firing since it does not reciprocate with the bolt. The military and police versions will fire immediately upon chambering a cartridge as the Uzi is an open bolt weapon. There are two external safety mechanisms on the Uzi. The first is the three position selector lever located at the top of the grip and behind the trigger group. The rear position is "S", or "safe" (S = Sicher or Secure on the MP2), which locks the sear and prevents movement of the bolt. The second external safety mechanism is the grip safety, which is located at the rear of the grip. It is meant to help prevent accidental discharge if the weapon is dropped or the user loses a firm grip on the weapon during firing. The trigger mechanism is a conventional firearm trigger, but functions only to control the release mechanism for either the bolt (submachine gun) or firing pin holding mechanism (semi auto) since the Uzi does not incorporate an internal cocking or hammer mechanism. While the open bolt system is mechanically simpler than a closed bolt design (e. g. Heckler & Koch MP5), it creates a noticeable delay between when the trigger is pulled and when the gun fires. The magazine release button or lever is located on the lower portion of the pistol grip and is intended to be manipulated by the non firing hand. The paddle like button lies flush with the pistol grip in order to help prevent accidental release of the magazine during rigorous or careless handling. When the gun is de cocked the ejector port closes, preventing entry of dust and dirt. Though the Uzi's stamped metal receiver is equipped with pressed reinforcement slots to accept accumulated dirt and sand, the weapon can still jam with heavy accumulations of sand in desert combat conditions when not cleaned regularly. The magazine must be removed prior to de cocking the weapon.

Қорлар

ҰЗИ мылтығының әртүрлі түрдегі қоймалары бар. Израиль қорғаныс күштері (IDF) қолданған үш ұқсас нұсқада келетін металл тұмсықты ағаштан жасалған қоймасы бар. Бірінші нұсқасы тегіс артқы бөлігімен және тік тіреуімен, сондай-ақ тазалау таяғы мен май құюға арналған бөтелкелері бар. Екінші нұсқасы бұрышты артқы бөлігімен және тік тіреуімен, ал қуыс жерлері жоқ. Үшінші нұсқасы бұрышты артқы бөлігімен және иісті тіреуімен, қуыс жерлері жоқ; қазіргі уақытта IMI компаниясынан полимерлік нұсқасы қолжетімді. Ағаш қоймалары бастапқыда жылдам босату базасына ие болды, бірақ АҚШ-та сатылатын қоймалар көбінесе заңдық себептермен тұрақты базамен жабдықталды, себебі пистолеттерде немесе қысқа ұңғылы қарулардағы алынып тасталатын қоймалар қарудың NFA статусына өзгеруіне әкеледі. Choate компаниясы резеңке артқы бөлігі бар полимерлік қойма жасады, ол тегіс артқы бөлігімен, тік тіреуімен және тұрақты базасымен ерекшеленеді. 1956 жылы IMI төмен қарай бүгілетін екі тіреуішті металл қоймасын жасады, оның екі бөлігі айналмалы және қабылдағыштың артқы жағының астына жиырылады. Mini Uzi алға қарай бүгілетін бір тіреуішті металл қоймасына ие, ол Uzi қоймасынан бір дюймге ұзын. Оның артқы бөлігі жиналғанда алдыңғы тұтқа ретінде қолданылуы мүмкін. Micro Uzi-де осыған ұқсас модель бар.

Журналдар

9 мм-лік УЗИ-дің бастапқы қорапша журналдары 25 оқ сыйымдылығына ие болған. 40 және 50 оқтық эксперименттік ұзартылған журналдар сынақтан өтті, бірақ олардың сенімсіз екені анықталды. Содан кейін 32 оқтық ұзартылған журнал сыналып, стандарт ретінде қабылданды. Mini Uzi және Micro Uzi 20 оқтық қысқа журналдарды пайдаланады. Қолжетімді ұзартылған журналдарға 40 және 50 оқтық журналдар кіреді. Vector Arms 70 оқтық және Beta Company (Beta C Mag) 100 оқтық барабандары сияқты, басқа да жоғары сыйымдылығы бар қосымша журналдар бар. .45 ACP Uzi 16 немесе 22 оқтық журналдарды қолданса, .45 ACP Micro Uzi және Mini Uzi 12 оқтық журналдарды қолданды. Vector Arms компаниясының түрлендіру жиынтығы .45 калибрлі Uzi-ге M3 "Grease Gun" сияқты 30 оқтық журналдарды пайдалануға мүмкіндік берді.

Калибрлерді ауыстыру

Uzi калибрін .22 LR немесе .41 AE калибрін ауыстыру жиынтығымен қол жетімді болды. Оператор тек қана оқтұйымды, құлпын және дүңгіршекті ауыстыру керек. .22 LR үшін 20 оқтық дүңгіршектер болды; бастапқы IMI жиынтығы оқтұйымға енгізілген нұсқаны пайдаланса, Action Arms жиынтығы толық ауыстырылатын оқтұйымды қолданды. .41 AE үшін де 20 оқтық дүңгіршек болды; 9×19 мм Parabellum сияқты құлып беті болғандықтан, тек оқтұйым мен дүңгіршекті ауыстыру қажет болды. IMI сондай-ақ .45ACP конверсиялық жиынтығын өндірді: 9 мм SMG үшін 10.2 дюймдік ұзындығы бар толық автоматты/ашық құлыппен, ал карабин нұсқасы үшін 16 дюймдік ұзындығы бар жартылай автоматты/жабық құлыппен. Дүңгіршек сыйымдылығы шектеулі, 16 және 10 оқтық екі өлшемде қол жетімді.

Тарих және пайдалану

Узи автоматтары 1948 жылғы араб-израиль соғысынан кейін Израиль қорғаныс күштерінің (ИДФ) капитаны (кейін майоры) Узиел Гал жасаған. Қару Израиль армиясына бағалау үшін ұсынылып, қарапайымдылығы мен өндірістің тиімділігіне байланысты дәстүрлі үлгілерден басымдық алды. Гал қаруға өз атын қоюға қарсы болған, бірақ оның тілегі орындалмады. Узи 1951 жылы ресми қабылданды. 1954 жылы ИДФ арнайы күштеріне алғаш рет енгізілген қару, екі жылдан кейін жалпы қолданысқа түсті. Алғашқы Узи автоматтары қысқа, бекітілген ағаштан жасалған тұтқасымен жабдықталған, осы үлгі 1956 жылғы Суэц науқанында алғаш рет қолданылды. Кейінгі үлгілерге бүктелетін металл тұтқасы орнатылды. Кейіннен ол толық автоматты Micro Tavor автоматтарымен алмастырылды. Жалпы алғанда, Узи әскери қызметте сенімді қару болды. Дегенмен, тіпті Узи де құм мен шаңның күшті әсеріне ұшырады. Йом-Киппур соғысының Синай операциясы кезінде Суэц арнасына жеткен ИДФ әскерлерінің бөлімдері барлық қолдағы қаруларының ішінде тек 7,62 мм FN MAG пулеметінің ғана қолданыста екенін хабарлады. Узи автоматтары механикаландырылған жаяу әскерге, сондай-ақ бункерлерді және басқа да шектеулі кеңістіктерді тазартуға қажетті ықшам қару ретінде өте пайдалы болды. Алайда, автоматты ату кезіндегі оның шектеулі қашықтығы мен дәлдігі (шамамен) жаудың ұзын қашықтықтағы қаруларына тап болғанда қиындық тудыратын еді, ал ауыр қолдау қарулары әрқашан ұзын қашықтықтағы жеке қаруды толықтай алмастыра алмады. Осы кемшіліктер ИДФ алдыңғы қатардағы шабуыл бөлімдерінен Узиді алып тастауға себеп болды. Ирландияның Gardaí ERU және RSU бөлімдері 1970 жылдан 2012 жылға дейін Узи автоматтарымен жабдықталды. 2014 жылдың наурыз айында олар Heckler & Koch MP7 автоматтарымен алмастырылды. Родезияда Узи 1976 жылдан бастап 1980 жылы Родезия құлағанға дейін лицензия бойынша өндірілді. Олар Израильден жеткізілген (кейін Родезияда жасалған) бөлшектерден құрастырылды. 1990 жылдары Шри-Ланка бірнеше мыңдаған Mini Uzi және Uzi карабиндерін тапсырыс берді. Қазіргі уақытта олар Шри-Ланка армиясының, Шри-Ланка теңіз күштерінің элиталық бөлімдері мен Шри-Ланка полициясының арнайы жасақ тобында VIP-ке күзет қызметін атқарында негізгі қару ретінде қолданылады. АҚШ Құпия қызметі 1960 жылдардан 1990 жылдардың басына дейін стандартты автомат ретінде Узиді пайдаланды, содан кейін ол кезең-кезеңмен алынып тасталды және Heckler & Koch MP5 және FN P90 автоматтарымен алмастырылды. 1981 жылдың 30 наурызында президент Рональд Рейганға жасалған қастандық кезінде Құпия қызмет агенті Роберт Ванко портфелінен Узиді алып, президенттік лимузиннің арт жағын қорғады, ол жараланған президентті қауіпсіз жерге жеткізді.

The Uzi submachine gun was designed by Captain (later Major) Uziel Gal of the Israel Defense Forces (IDF) following the 1948 Arab–Israeli War. The weapon was submitted to the Israeli Army for evaluation and won out over more conventional designs due to its simplicity and economy of manufacture. Gal did not want the weapon to be named after him, but his request was ignored. The Uzi was officially adopted in 1951. First introduced to IDF special forces in 1954, the weapon was placed into general issue two years later. The first Uzis were equipped with a short, fixed wooden buttstock, and this is the version that initially saw combat during the 1956 Suez Campaign. Later models would be equipped with a folding metal stock. It was subsequently replaced by the fully automatic Micro Tavor. In general, the Uzi was a reliable weapon in military service. However, even the Uzi fell victim to extreme conditions of sand and dust. During the Sinai Campaign of the Yom Kippur War, IDF Army units reaching the Suez Canal reported that of all their small arms, only the 7.62 mm FN MAG machine gun was still in operation. The Uzi proved especially useful for mechanized infantry needing a compact weapon, and for infantry units clearing bunkers and other confined spaces. However, its limited range and accuracy in automatic fire (approximately ) could be disconcerting when encountering enemy forces armed with longer range small arms, and heavier support weapons could not always substitute for a longer ranged individual weapon. These failings eventually caused the phasing out of the Uzi from IDF front line assault units. The Irish Gardaí ERU and RSU were issued the Uzi from the 1970s to 2012. It was replaced with the Heckler & Koch MP7 in March 2014. In Rhodesia, the Uzi was produced under license from 1976 until the fall of Rhodesia in 1980. It was made from Israeli supplied (and later Rhodesian made) components. Sri Lanka ordered a few thousand Mini Uzi and Uzi carbines in 1990s. Currently those are deployed with the Sri Lanka Army, Sri Lanka Navy Elite Forces, and the Sri Lanka police Special Task Force as their primary weapon when providing security for VIPs. The United States Secret Service used the Uzi as their standard submachine gun from the 1960s until the early 1990s, when it was phased out and replaced with the Heckler & Koch MP5 and FN P90. When President Ronald Reagan was shot on March 30, 1981, Secret Service Special Agent Robert Wanko pulled an Uzi out of a briefcase and covered the rear of the presidential limousine as it sped to safety with the wounded president inside.

Әскери нұсқалары

Стандартты УЗИ-де ұңғы бар. 9 мм Parabellum патронымен зарядталғандағы автоматты атыс жылдамдығы минутына 600 оқ (rpm) құрайды; .45 ACP модельінің атыс жылдамдығы минутына 500 оққа дейін төмендейді. Оның доңғалақ жылдамдығы және циклдық атыс жылдамдығы минутына 1200 оқ (rpm) шамасында. Оның салмағы сәл ғана артық. Жаңа қарудың салмағы және ұзартылған жинақтағы ұзындығы , ал жиналғандағы ұзындығы . 2011 жылдан бастап Израиль қорғаныс күштері (IDF) оны бағалау мақсатында шектеулі санымен сатып алды және барлық арнайы күштеріне қосымша бірліктер тапсыру туралы шешім әлі қабылданбады.

Ұзи карабині

Узи карабині сыртқы түрі жағынан Узи автоматтарына ұқсас. Узи карабині АҚШ-та азаматтық сатуға арналған мылтық түтігінің ең төменгі ұзындығы талабына сәйкес, ұзын түтікпен жабдықталған. Арнайы нарықтар үшін стандартты ұзындықтағы түтікпен аз санда Узи карабиналары шығарылды. Ол жартылай автоматты режимде ғана жабық құлпыдан атылады және бекітілген оқ ату механизміне қарағанда, қозғалмалы оқ ату механизмін пайдаланады. Бүгінде АҚШ-та 1986 жылдан кейінгі таңдамалы атыс режиміндегі Узи және оның түрлерін азаматтық өндіріске, сатуға және иеленуге тыйым салынған. Бірақ, мұндай түрлендіруді аяқтау үшін қалыптарды, құралдарды және нұсқаулықтарды сату әлі де заңды. Бұл заттар әдетте "үлгілік материалдар" ретінде сатылады, оларды федералды қару лицензиясы бар тұлғалар Uzi-дің таңдамалы атыс режиміндегі нұсқаларын құқық қорғау органдарына, әскерилерге және шетелдік клиенттерге өндіру/тарату үшін пайдаланады.

Мини-Узи карабині

Мини-Узи карабині сыртқы түрі жағынан Мини-Узи автоматтарына ұқсас. Мини-Узи карабині АҚШ-та азаматтық сатуға арналған мылтықтың ең аз жалпы ұзындығы талабын орындау үшін ұңғымен жабдықталған. Ол тек жартылай автоматты режимде, жабық ілмек күйінде атылады. Узиден жалғыз айырмашылығы – таңдау тетігі, ол "R" (Rafalno {"көкпар"}, толық автоматты ату үшін), "P" (Pojedinačno, жалғыз ату үшін) және "Z" (Zaključan {құлыпталған}, қауіпсіз үшін) деп белгіленген, ал ату жылдамдығы минутына 650 оқ. Ол стандартты түрде 32 оқтың патрондарымен жұмыс істейді, бірақ 25 оқтан бастап кез келген 9 мм Uzi интерфейсті патрондарын қолдана алады. Strojnica Mini ERO – Микро Узидің көшірмесі; ол Скорпион автоматтары сияқты ауыр калибрлі бүгілетін сымнан жасалған қоймасымен ерекшеленеді. Оның салмағы патрондарсыз және жиналған қоймасымен жалпы ұзындығы , ал қоймасы бүгілгенде . Ол 20 оқтық Мини-Узи патронын пайдаланады. Хорватиялықтар ERO-ны 1992 жылдан бері қолданып келеді.

BA93 және BA94

BA93 және BA94 – Узидің Бирмада жасалған көшірмелері. Өндіріс 1991 жылдан кейін Мьянмаға Израиль делегациясы келгенде және Татмадавты Узилермен жабдықтағанда басталды. Бұл лицензия бойынша Узиді өндіру құқығын да қамтыды. BA93 Узи негізінде жасалған, бірақ ұзын оқпаны және бекітілген тіреуі бар. Ол 1993 жылы пайда болды. Жақсартулардың ішінде зарядтау тұтқасын үстінен сол жаққа жылдыру және оқпанды қысқарту бар. Қару сұр түсті, паркерленген қаптамамен, карбин ұзындығындағы оқпанға және жалпы ұзындығына ие.

TK-K12

TK K12 (немесе TL K12) – 2013 жылдан бері IMI Micro Uzi-дің вьетнамдық көшірмесі.

Zastava M97

Zastava M97 – сербиялық Mini Uzi көшірмесі. Екі түрі бар: ұзын баррелі бар M97 және ұзын баррелі және бүгілетін қолшағы жоқ, тік алдыңғы тұтқасы бекітілген M97K.

ХАМАС клоны

1993 жылдан 1996 жылға дейін ХАМАС 350 дана Узи автоматтарының көшірмесін жасады, оның өндірісі Мұса Арафат басқаратын Палестина қауіпсіздік қызметтерінің барлау бөлімі тарапынан тоқтатылды.

Азия

: BA93 (ағаштан жасалған) және BA94 үлгі нөмірлерімен жергілікті өндірілген, көбінесе Мьянма полициясы мен арнайы операциялар тобы қолданады.

Еуропа

: FN Herstal лицензиясы бойынша жасалған. : Uzi және Micro Uzi-нің лицензиясыз көшірмелерін сәйкесінше ERO және Mini ERO деп шығарады. : Mini Uzi нұсқасын пайдаланады. Бұрын, тиісінше даярланған жазық киімдегі офицерлер әр Гарда округі штаб-пәтерінде қолданысқа ие болған. Mini Uzi нұсқасы ресми тізімдер бойынша Италия Ұлттық полициясының қару-жарақ тізімінде болады. 1984 жылдан 1989 жылға дейін Милан қаласындағы SOCIMI Società Costruzioni Industriali Milano, S. p. A. компаниясы 821 типті SMG деп аталатын жергілікті үлгіні өндірген. : Литва қарулы күштері. : Әскери полиция Mini Uzi нұсқасын қолданады. : Әскери полицияның "Кобра" батальоны қолданады.

Солтүстік және Орталық Америка

Бермудалық полк.

Оңтүстік Америка

Мини Узи нұсқасы.