Кіріспе

Ватерлоо қаласындағы ғылыми-зерттеу институты, Канада. Теориялық физика институтының периметрі (PI, Perimeter, PITP) – Канаданың Онтарио штатындағы Ватерлоо қаласында орналасқан, теориялық физиканың негіздерін зерттейтін тәуелсіз ғылыми орталық. Ол 1999 жылы құрылған. Институттың негізін қалаушысы және ірі демеушісі – канадалық кәсіпкер және қайырымдылық шараларын қолдаушы Майк Лазаридис. Saucier + Perrotte компаниясы жобалаған алғашқы ғимарат 2004 жылы ашылды және 2006 жылы сәулет саласындағы генерал-губернатордың медалімен марапатталды. Teeple Architects компаниясы жобалаған Стивен Хокинг орталығы 2011 жылы ашылды және 2015 жылы LEED күміс сертификатын алды. Perimeter ғылыми зерттеулермен қатар, жалпы халыққа ғылыми білім беру және насихаттау қызметін де ұсынады. Бұл, ішінара, Perimeter білім беру бөлімі арқылы жүзеге асырылады.

Тарих

1999 жылы Ватерлоо университетінің теориялық физика ғылымы бойынша докторлық дәрежесін алған Говард Бертон Уолл-стриттегі жұмысынан кету үшін Майк Лазаридиске және тағы 20 бас директорға электрондық хат жіберді. Лазаридис кейін Бертонға өзінің BlackBerry байлығын қайырымдылық мақсатында пайдалануды қалап, Периметр институтының идеясын ұсынды. Джим Балсилл мен Даг Фрегин әрқайсысы 10 миллион доллар салды. Лазаридис 2008 жылдың 4 маусымында тағы 50 миллион доллар салды. 2008 жылдың қараша айында физик Стивен Хокинг институтта "Құрметті қонақ зерттеушісі" лауазымына тағайындалатыны жарияланды – бұл институттағы қонақ лауазым. Teeple Architects компаниясы жобалаған Периметр институтындағы Стивен Хокинг орталығының жаңа кеңейтілген бөлігі 2011 жылдың қыркүйегінде аяқталды. Орталықтың салтанатты ашылуы 2011 жылдың қыркүйегінде өтті, онда мүгедектігіне байланысты сирек саяхаттайтын Хокингтің видеоқұттықтауы көрсетілді. Бұл Онтариодағы алғашқы "Алтын мөр" басқарылымымен жүзеге асырылған жоба болды және 2015 жылы LEED күміс сертификатын алды. 2019 жылдың 28 ақпанында доктор Роберт Майерс доктор Нил Турокты алмастырып, Периметр институтының директоры болып тағайындалды.

Периметр институтының семинарлық жазбалар архиві (PIRSA)

Институттың әртүрлі ғылыми-зерттеу қызметі туралы толық, жаңартылған мұрағат интернет арқылы көпшілікке оңай қолжетімді. Perimeter Institute Recorded Seminar Archive (PIRSA) – семинарлар, конференциялар, шеберлік сабақтары және насихаттау іс-шараларының тұрақты, тегін, іздеуге және сілтеме беруге болатын архиві. Бейне және уақытталған презентациялық материалдары бар семинарларды Windows және Flash форматтарында, сондай-ақ MP3 аудио файлдарымен және қолдау материалдарының PDF нұсқаларымен қатар, қажеттілікке қарай қол жетімді етуге болады. PIRSA жобасы SciTalks құру арқылы дамытылуда (төменде қараңыз).

Ғылыми әңгімелер

PIRSA-ға 13 000-нан астам дәріс жүктелгеннен кейін, Периметр институты 2020 жылы Саймонс қорының қолдауымен SciTalks деп аталатын жаңа қоғамдық бейне мұрағатын құрды. Бұл PI-де жасалғаннан өзге ғылыми дәрістердің мета-қоймасын іздеу құралы болып табылады және «arXiv ғылыми мақалаларды басып шығару саласындағы революция жасағандай, ғылыми коммуникация әлемін революциялауға» бағытталған. PIRSA-ның қазіргі мазмұнынан бөлек, SciTalks CERN, Simons Institute for the Theory of Computing, ICTP және ICTP SAIFR сияқты басқа институттардың бейнелерін де индекстейді. Мета-қойма ретінде SciTalks бейнелерге қатысты тек метадеректер мен сілтемелерді сақтайды, ал бейнелердің өзі басқа деректер базаларында сақталады.

Білім беру саласындағы аудит

Периметр институтының білім беру жұмысының топтарының қызметіне ай сайынғы қоғамдық лекциялар сериясы, әлемнің үздік ғылым студенттері үшін екі апталық жазғы лагерь, сыныптарда қолданылатын оқу материалдары сериясы, ғылым мұғалімдері үшін бір апталық кәсіби дамыту семинарлары, жергілікті және халықаралық суретшілермен мәдени шаралар, білім беру ресурстарының онлайн архиві, Канада бойынша мазмұнды бөлісетін ғылым мұғалімдерінің кең желісі және физиканы насихаттауға үлес қосатын көптеген арнайы іс-шаралар мен ғылым фестивальдері кіреді. Периметр институты халықаралық насихаттау бағдарламасын жүргізеді. Жыл сайын жазда жоғары сынып физика мұғалімдері үшін EinsteinPlus жазғы мектебі бір апта бойы өткізіледі. Жас физиктердің халықаралық жазғы мектебі (ISSYP) – орта мектеп оқушылары үшін физика лагері. Ол жыл сайын Периметр институтына 16-18 жас аралығындағы 20 канадалық және 20 халықаралық студентті екі аптаға шақырады.

Қоғамдық дәрістер сериясы

Периметр институтында көптеген аса көрнекті ғалымдар түрлі тақырыптар бойынша лекциялар оқыды. Лекция оқығандардың қатарында: Фримен Дайсон, Джерард т Хофт, Джей Инграм, Сет Ллойд, Джей Мелош, сэр Роджер Пенроуз, Майкл Пескин, Леонард Сускинд, Франк Вильчек және Антон Зелингер болды.

Сіздің болашағыңыз - қазір

Бұл фестиваль технологиялық жаңалықтарды оларды мүмкін ететін ғылыми жаңалықтармен байланыстырды. 2013 жылдың 30 қыркүйегінен 6 қазанына дейін өткен фестивальда ғылым орталығы үлгісіндегі көрмелер, арнайы таныстырылымдар, халыққа арналған лекциялар, "Клубтағы ғылым" шаралары және Периметр институтының ішкі саяхаттары ұйымдастырылды. Онлайн трансляциядағы халыққа арналған лекцияларды Джеймс Грим, Рей Лафламм және Люси Хокинг жүргізді.

"Кванттан космосқа: болашақ идеялар" фестивалі

2009 жылдың қазан айында өткен «Кванттан космосқа: болашақ идеялары» фестивалі (Q2C фестивалі) – Канадада өткен ғылымды насихаттау шарасы болды. Фестиваль бағдарламасына дәрістер, панельдік талқылаулар, паб-кештері, мәдени шаралар, PI деректі фильмінің тұсаукесері («The Quantum Tamers: Revealing Our Weird and Wired Future»), ғылыми-фантастикалық кинофестиваль, өнер көрмесі және аса танымал «Physica Phantastica» көрме орталығы кірді. Бұл орталық демонстрацияларға, тәжірибелік жұмыстарға, эксперименттерге толы болды, сондай-ақ Стивен Хокингтің баяндауымен ғаламның 3D саяхатын ұсынды. Q2C фестиваліне 40 000-ға жуық адам қатысты, оның ішінде Онтарио және Нью-Йорк штатынан келген орта мектептер бағдарламасы бойынша 6 000-нан астам оқушы болды. Онлайн трансляция, бейне сұраныс қызметтері және арнайы телехабарлар арқылы көрермендер саны миллионға жуықтап, әлі де артып келеді. «Стив Пейкинмен күн тәртібі» телебағдарламасының арнайы шығарылымдары Ватерлоодағы PI Atrium-да тікелей эфирде түсіріліп, бес эфирден кейін Канада бойынша жүз мыңдаған көрерменді қамтыды.

Біріккен магистрлік бағдарлама

Ватерлоо университетімен серіктестікте ПИ теориялық физика бойынша Perimeter Scholars International (PSI) магистрлік бағдарламасын жүргізеді. 10 айлық бағдарлама 2009 жылдың тамызында басталды және әдетте жылына 30-ға жуық шәкірт қабылдайды. Қабылданған студенттер (барлық үміткерлердің шамамен 3 пайызы) толық стипендия және тұруға қажетті шығыстарды алады. Магистр дәрежесін Ватерлоо университеті тағайындайды.

Докторантуралық оқу

Теориялық физика институтында PI факультетінің жетекшілігімен толық уақытты аспирантураны тамамдауды көздейтін докторанттар да қабылданады. Докторанттар өз докторлық дипломдарын Ватерлоо университеті сияқты серіктес университеттерден алады.

Курстар

Периметр институты жыл сайын бірқатар жоспарланған курстар ұсынады, оның ішінде университеттермен бірлескен бағдарламалар және PI факультетінің, қауымдасқан факультет пен қонақ зерттеушілер ұстаздық ететін шағын курстар бар. Бұл курстар жақын маңдағы университеттердің барлық студенттеріне қолжетімді. Аталған курстарға Ватерлоо университеті, Батыс Онтарио университеті, Макмастер университеті, Гвельф университеті, Торонто университеті, Йорк университеті және басқа да оқу орталықтарының студенттері қатысады.