Төмендеген және кішірейген тізеқапшық: Сирек кездесетін жағдай

Сирек кездесетін пателла альта – тізе қапшығының даму бұзылысы. Бұл жағдай қимыл-қозғалыс пен аяқ күшін әлсіретеді. Себебі, тізе қапшығы дұрыс орналаспай, жетілмей қалады.

Кіріспе

Жұмсақ тізеше (пателла) әлсіреуі – қимыл-қозғалыс қабілеті мен аяқ күшін әсер ететін өте сирек кездесетін жағдай. Ол буыннан сыртқа және жоғарыға қарай дамитын ерекше кішкентай тізеше (пателла) арқылы сипатталады. Әдетте, тізеше буында орналасқандықтан, қарсы сүйектердің үйкелісі арқасында өсуге ынталандырылады. Егер тізеше буында дұрыс орналаспаса, онда ол мұндай ынталандыруды сезінбейді және кішкентай болып қалады, жетілмейді. Тізеше астындағы және тізеше маңындағы шеміршек мұздан сегіз есе тегіс болғандықтан, "үйкеліс" термині дұрыс болмауы мүмкін. Ұқсас жағдай – тізеше жоғары орналасуы (пателла альта), спорттық жарақат салдарынан туындауы мүмкін, бірақ көбінесе туа біткен/даму жағдайы болып табылады және жарақатпен байланысты емес. "Альта" күйдегі тізеше "трохлеарлық ойықтан" жоғары орналасқан, сондықтан тұрақсыз болады. Тізешені тібік сүйегіне (жамбас сүйегіне) жалғастыратын "тізеше шекесі" (пателлярлық байланыс) ұзартылған (қалыптыдан ұзын). Бұл жарақат салдарынан болмайды, егер шекесінің жарылуы және жетілмейтін хирургиялық түзету болмаса. Бұл аурудың туғаннан бастап тіркелген үш ғана жағдайы бар. 1988 жылы Миннеаполис қаласында (Миннесота штаты) үш жасар Эрик Рогстадтың екі тізесінде де осы жағдай анықталды, оның ата-анасы мен жеке дәрігері жүру және жүгіру қиындықтарының себебін анықтауға бірнеше рет тырысты. Отадан және физиотерапиядан кейін Эрик қиындықсыз жүре және жүгіре алды. Күтпегендей, 2016 жылы екі жағдай анықталды. Англияның Бирмингем қаласында тұратын 42 жасар Энн Стоун және Аризона штатының Финикс қаласында тұратын 27 жасар Майкл Бреннанға екі жақты жұмсақ тізеше жоғары орналасуы (әлсіреген пателла альта) диагнозы қойылды. Инсаль қатынасы: Бұл қатынас тізе 30 градусқа бүгілгенде есептеледі. Ол тізеше ұзындығының тізеше шекесінің ұзындығына қатынасы болып табылады. Әдетте, бұл қатынас 1:1, бірақ 20% ауытқу тізеше жоғары немесе төмен орналасуын көрсетеді. Шындығында, Insall Salvati қатынасын бүгілудің кез келген дәрежесінде өлшеуге болады, бұл оның танымалдылығының бір себебі.

Attenuated patella alta is an extremely rare condition affecting mobility and leg strength. It is characterized by an unusually small knee cap (patella) that develops out of and above the joint. Typically, as the knee cap sits in the joint, it is stimulated to growth by abrasion from the opposing bones. When not situated properly in the joint, the knee cap does not experience such stimulation and remains small and undeveloped. Note that the cartilage under and around the kneecap is eight times smoother than ice, so "abrasion" may not be the best term. A similar condition, patella alta, can occur as the result of a sports injury, though the large majority of the time it is a congenital/developmental condition that is unrelated to trauma. A kneecap in an "alta" position sits above the "trochlear groove" and therefore is less stable. The "patellar tendon" that connects the kneecap to the tibia (shinbone) is elongated (longer than normal). This cannot happen by way of trauma, unless there has been a rupture of the tendon and a less than optimal surgical repair. There have been only three documented case of the disorder noted from birth. In 1988, three year old Eric Rogstad of Minneapolis, Minnesota was discovered to have the condition in both knees after several attempts by his parents and family physician to discover the cause of his difficulties with walking and running. After surgery and physical therapy, Eric gained the ability to walk and run without significant difficulty. Surprisingly, in 2016, two cases were discovered. 42 year old Anne Stone of Birmingham, England, and 27 year old Michael Brennan of Phoenix, Arizona, were independently diagnosed with bilateral attenuated patella alta. Insall Ratio: This ratio is calculated with the knee flexed to 30 degrees. It is the ratio of the length of the patella to the length of the patellar tendon. Typically, this ratio is 1:1 but 20% variation represents patella alta or patella infera. Actually, the Insall Salvati ratio can be measured at any degree of flexion, which is one reason for its popularity.