Кіріспе
1975 жылы авиация саласындағы оқиғалар тізімі
Бұл 1975 жылғы авиация саласындағы оқиғалардың тізімі.
Ақпан
1 ақпан – АҚШ Әуе күштерінің майоры Р. Смит Макдоннелл Дуглас F 15A Eagle ұшағымен 207,80 секундта жаңа абсолюттік биіктікке көтерілу жылдамдығы рекордын орнатты. 8 ақпан – Жылдам дамытылған Ларнака халықаралық әуежайы Кипрдің Ларнака қаласының жанында Кипрдің жалғыз коммерциялық әуежайы ретінде ашылды; ол 1974 жылдың шілдесінде Түркияның Кипрге басып кіруі кезінде мұңайып, тастап кетілген Никосия халықаралық әуежайын алмастырды. 1974 жылдың шілдесінде Никосия халықаралық әуежайы жабылғанда және оның бес ұшағы тоқтап қалғанда рейстерін тоқтатқан Cyprus Airways сол күні рейстерін қайта бастады. Cyprus Airways және Olympic Airways жаңа әуежайға қызмет көрсетуге алғашқы болып келді; оның ұшу-қону жолақтары әлі реактивті ұшақтарды қабылдауға жеткіліксіз болғандықтан, Cyprus Airways онда Vickers Viscount 800 авиалайнерлерін, ал Olympic NAMC YS 11 ұшақтарын пайдаланды. 9 ақпан – Германия Әуе күштерінің Transall C 160D ұшағы 37 батысгермандық әскери қызметкерін Батыс Германиядағы Хон әуе базасынан Критідегі Солтүстік Атлантика шарты ұйымының (НАТО) зымыран базасына апарып бара жатқанда, дауылды ауа-райында Критідегі Ханья-Суда әуежайынан шамамен 5000 фут (1524 м) биіктікте қар басқан тауларға құлап, борттағы 42 адамның барлығы қаза тапты. 14 ақпан – Калифорнияның 37-ші округін АҚШ Өкілдер палатасында өкілдік еткен Джерри Петтис, ұшқыш ретінде басқарған Beechcraft Model V35B Bonanza ұшағы Cherry Valley, Калифорния маңында ауа райының нашарлауына байланысты апатқа ұшырап қайтыс болды. 20 ақпан – Американдық кәсіби күресші Бадди Колт басқарған Cessna 182 Skylane ұшағында күресшілер Гэри Харт, Остин Айдол және Бобби Шейн де болды. Ұшақ Флорида штатының Тампа қаласындағы Питер О. Найт әуежайында бұлттар мен қараңғылықта айналып түсуге тырысқанда құлап, Тампа шығанағына түсті. Колт, Айдол және Харт аман қалды, бірақ Шейн ұшақтың артқы орындығында суға батып қайтыс болды. 27 ақпан – VASP Embraer EMB 110C Bandeirante ұшағы Сан-Паулу–Конгоньяс әуежайынан ұшып шыққаннан кейін апатқа ұшырап, борттағы 15 адамның барлығы қаза тапты.
Наурыз
1 наурыз – Үш қаскөй Ирактың Мосул қаласынан Бағдадқа ішкі рейсімен ұшып бара жатқан Ирак әуе компаниясының Boeing 737-200 ұшағын басып алады. Олар билік органдарына тікелей тапсырылады, бірақ оқиға кезінде бір адам қаза болады. 2 наурыз – Air New England Flight 911 рейсімен Hyannis-тен Массачусетс штатының Nantucket қаласына ұшып бара жатқан de Havilland Canada DHC-6 Twin Otter ұшағының бортындағы қаскөй Нью-Хейвен, Коннектикут штатына ұшыруды талап етеді. Полиция Hyannis әуежайында ұшаққа шабуыл жасап, қаскөйді тұтқындайды. 12 наурыз – Air Vietnam Douglas C-54D-5 DC Skymaster (тіркеу нөмірі XV NUJ) Лаос елінің Вьентьян қаласынан Оңтүстік Вьетнамның Сайгон қаласына ұшып бара жатып, Плейку қаласының оңтүстік-батысындағы аймақта апатқа ұшырап, борттағы 26 адамның барлығы қаза табады. 16 наурыз – LADE Fokker F27 Friendship 400M (тіркеу нөмірі TC-72) Аргентинаның Сан-Карлос-де-Барилоше халықаралық әуежайының батысында орналасқан Серро-Лопес тауына әуежайға аспаптық жолмен қонған кезде құлап, борттағы 52 адамның барлығы қаза болады. 47 жолаушының көп бөлігі Аргентинаның Neuquén провинциясындағы су тасқынынан зардап шеккендерге көмек көрсетуге қатысқан әскерилер мен полиция қызметкерлері еді. 21 наурыз – Әуе қозғалысын басқару нұсқауларына байланысты туындаған жаңсақтық салдарынан, АҚШ Әскери-әуе күштеріне қарасты Lockheed C-141A-20 LM Starlifter ұшағы Жапониядағы Йокота әуе базасынан Вашингтон штатының Пирс округіндегі МакКорд әуе алаңына ұшып бара жатып, Вашингтонның Олимпиада Ұлттық паркіндегі 2360 метрлік (7743 фут) Констанс тауына шағылысып, шыңынан 46 метр (150 фут) төмен жатқан тік бетке соқтығысады. Апаттан барлығы 16 адам қаза табады. 31 наурыз – Western Airlines Flight 470 рейсімен ұшып келе жатқан Boeing 737-200 ұшағы Вайоминг штатының Каспер қаласы маңындағы Каспер/Натрона округінің халықаралық әуежайына қонғанда ұшу-қону жолағынан шығып кетеді, борттағы 99 адамның төртеуіне жарақат келтіреді және ұшаққа келтірілген зақым жөндеуге келмейтіндей болады.
Шілде
12 шілде – АҚШ Әскери-теңіз күштері инвентаризациясындағы соңғы Douglas DC-3 үлгісін, C-117 Skytrain II, Флорида штатының Пенсакола әскери-теңіз әуе базасынан Аризона штатының Дэвис-Монтан әуе базасына соңғы рейстен кейін пайдаланудан шығарады. 15 шілде – КСРО-ның Грузия Советтік Социалистік Республикасының Батуми қаласындағы Чорох әуежайында нашар ауа-райы кезінде Аэрофлоттың E-15 рейсі, Yakovlev Yak-40 (тіркеу нөмірі CCCP-87475) әуежайдың шығысындағы Мтирала тауына құлап, борттағы 40 адамның барлығы қаза тапты. 26 шілде – Колумбия Әуе күштеріне қарасты Douglas C-47 Skytrain (тіркеу нөмірі FAC-654) Колумбияның Сьерра-Невада-де-Кокуй аймағында апатқа ұшырап, оның ішінде 10 адам қаза тапты. 28 шілде – 17 жастағы ер адам Жапонияның Haneda әуежайынан Саппороға бағытталған 286 жолаушысы бар Japan Air Lines Lockheed L-1011 Tristar ұшағын қасып алады. Ұшақ командирі ұшақты Haneda әуежайына қайтарады, онда жолаушылар түсіріледі. Ұшақ отынмен толықтырылғаннан кейін, қаскөй Гавайиге ұшыруды талап етеді; командир ұшақтың соншалықты алысқа ұша алмайтынын түсіндіргенде, ол Окинаваға ұшыруды талап етеді. Полиция ұшаққа өтіп, оны тұтқындайды. 31 шілде – Far Eastern Air Transport рейсі 134, Vickers 837 Viscount (тіркеу нөмірі B-2029) Тайбэй, Тайваньдағы Тайбэй Сонгшан әуежайына қатты жаңбыр кезінде қону кезінде ұшу-қону жолағына құлап, борттағы 75 адамның 27-сі қаза тапты.
Қазан
Айдың ішінде Анголаның Ұшу клубының мүшелері Португалиялық Анголаның Луанда қаласында жиналады. Олар Анголаның Халықтық Әуе Күштерінің негізін қалайды, ол 1976 жылдың қаңтарында құрылатын болады. 5 қазан – Солшыл партизандар Аргентинаның Буэнос-Айрестен Корриентеске бағытталған ішкі рейсінде Aerolineas Argentinas Boeing 737 287C (тіркеу LV JNE) ұшағын қасып алады. Олар ұшақты Формозаға (Аргентина) бұрып, барлық жолаушыларды түсіруге мәжбүр етеді. Формозадағы полиция гарнизонына қарулы шабуыл жасаған партизандардың тағы бір тобы ұшақтағы қасып алушыларға қосылады. Қасып алушылар ұшақты Бразилияға ұшыруға бұйрық береді, бірақ жанармай азайып, Аргентинаның Рафаэла қаласына қонуға мәжбүр болады, онда партизандар ұшақтан түсіп, қашып кетеді. 7 қазан – Қасып алушы Филиппиннің Давао қаласынан Манилаға бағытталған ішкі рейсінде Филиппиннің BAC One Eleven ұшағын басып алып, Ливияға ұшыруды талап етеді. Ұшақ Манилаға қонады, онда қасып алушы өзін тапсырады. 14 қазан – RAF Avro Vulcan B.2, XM645 ұшағы Мальтаның Жаббар қаласының үстінде қонуға тырысқанда жарылып құлайды, нәтижесінде бес экипаж мүшесі мен жердегі бір адам қаза табады. 22 қазан – КСРО-ның Ресей Федеративтік Социалистік Республикасының Новгород қаласындағы Новгород әуежайына тұманды ауа райында жақындағанда, "Аэрофлот" компаниясының Яковлев Як-40 (тіркеу нөмірі CCCP 87458) бағытынан ауысады. Оның қону шассисі мен қанаты ғимаратқа соқтығысады, содан кейін ұшақ тұрғын үйге және көлікке шағылысып, өрт шығарады. Апат салдарынан ұшақтағы алты адам мен жердегі бес адам қаза табады. 23 қазан – Австралияның Кэрнс қаласындағы Кэрнс әуежайында қатты жаңбыр кезінде қонуға тырысқаннан кейін, Connair Flight 1263, де Гавиленд DH.114 Riley Heron (тіркеу VH CLS) ұшағы құлайды, нәтижесінде борттағы 11 адамның барлығы қаза табады. 27 қазан – Боливиядағы ішкі рейсте әскери шенеуніктер мен олардың отбасыларын Ла-Пасқа тасымалдайтын TAM – Transporte Aéreo Militar Convair CV 440 12 (тіркеу TAM 44) Томонокодан ұшып шыққаннан кейін Анд тауларын асып өту үшін жеткілікті биіктікке көтеріле алмайды. Ұшақ Кералодо вулканына құлайды, нәтижесінде борттағы 67 адамның барлығы қаза табады. 30 қазан – Югославиялық McDonnell Douglas DC 9 32, Inex Adria Aviopromet Flight 450 рейсі ретінде Чехословакияның Прага қаласына қонуға дайындалып тұрғанда, тұманды ауа райында Сучдол қалашығының жанында құлайды, нәтижесінде борттағы 120 адамның 75-і қаза табады. Бұл Чехословакия тарихындағы ең ірі авиациялық апат болып табылады.
Сәуір
14 сәуір – Израиль әуе күштерінің екі эскадрильясымен жабдықталған IAF Kfir C.1 ұшағы.
Ең қауіпті апат
Биылғы ең қасіретті апат – Агадирдегі әуе апаты, 3 тамызда Марокконың Агадир қаласына ұшу кезінде таулы жерге құлаған Alia Boeing 707 ұшағының апаты, нәтижесінде борттағы 188 адамның барлығы қаза тапты.