Кіріспе

1976 жылы авиация саласындағы оқиғалар тізімі

Бұл 1976 жылғы авиация саласындағы оқиғалардың тізімі.

Ақпан

9 ақпан – Аэрофлоттың 3739 рейсі, Туполев Ту-104А (тіркеу CCCP-42327), Кеңес Одағының Ресей Федеративтік Социалистік Республикасы Иркутск қаласындағы Иркутск әуежайынан ұшып шығар кезінде күшті бұрылыс жасап, оңға қарай еңкейіп, апатқа ұшырады. Апат салдарынан борттағы 115 адамның 24-і қаза тапты. 29 ақпан – Колумбиялық азамат "Аэролинейс Централес де Колумбия" (ACES) Saunders ST 27 (тіркеу HK-1286) ұшағын Медельин қаласына (Колумбия) қонғаннан кейін, Турбодан ішкі рейстен соң, 18 адаммен бірге Чигородоға (Колумбия) ұшуға мәжбүрлейді. Чигородода ол сегіз жолаушыға ұшақтан түсуге рұқсат берген соң, Медельинге қайта оралуға бұйрық береді. Кешке полиция ұшаққа шабуыл жасап, оны оқтап өлтіреді.

Наурыз

2 наурыз – ТАМ – Transporte Aéreo Militar IAI Arava 201 (тіркеу TAM 76) әскери рейсі Боливияның оңтүстік-шығысындағы орманда құлап, борттағы 22 адамның 19-ы қаза тапты. Ұшақтың қирандылары 4 наурызға дейін табылған жоқ. 6 наурыз – Аэрофлоттың 909 рейсі, Илюшин Ил-18В (тіркеу CCCP 75408) ұшағы түнде 26 000 фут (7925 м) биіктікте ұшып келе жатқанда компас жүйесі, екі бас гироскоп және автопилотты бұзушы электрлік ақауға ұшырады. Ұшу экипажы бағдарламасын жоғалтып, ұшақтың басқаруын жоғалтады, ол КСРО-ның Ресей Кеңестік Федеративтік Социалистік Республикасындағы Верхняя Хаваның жанында құлады, нәтижесінде барлығы 111 адам қаза тапты. 17 наурыз – Japan Air Lines компаниясының Боинг 747 ұшағы Токиодан Нью-Йоркке тоқтамайтын алғашқы рейсін жасады, сапар 11,5 сағатқа созылды.

Сәуір

5 сәуір – Говард Хьюз 70 жасында Learjet ұшағында қайтыс болды. 7 сәуір – Үш ер адам Филиппиннің Cagayan de Oro қаласынан Mactan қаласына ішкі рейсі кезінде Филиппин әуе компаниясының BAC One Eleven ұшағын қасымдықпен басып алып, 300 000 АҚШ долларын және көптеген тұтқындардың босатылуын талап етті. Ұшақ Манилаға бұрылды, онда қасымдықтар ақшаны алып, барлық жолаушыларды жаңа кепілдерге айырбастады. Келесі алты күнде қасымдықтар ұшақты Малайзияның Кота-Кинабалу және Куала-Лумпур қалаларына, сондай-ақ Таиландтың Бангкок қаласына ұшыруға мәжбүр етті. Бангкокта Филиппин әуе компаниясы қасымдықтарға Douglas DC 8 ұшағын ұсынды. Қасымдықтар DC-8 ұшағына көшіп, 12 филиппин әуе компаниясының қызметкерін кепіл ретінде алып, оны Пәкістанның Карачи қаласына, содан кейін Ливияның Бенгази қаласына ұшыруға мәжбүр етті. Онда қасымдықтар кепілдерді босатып, саяси баспана сұрады. 14 сәуір – YPF компаниясымен жұмыс істейтін Avro 748 105 Srs. 1 Ciudad de Corrientes (тіркеу LV HHB) ұшағы, компания қызметкерлерін тасымалдау барысында шамамен 4000 фут (1219 метр) биіктікте металдық шаршау салдарынан құлады, одан кейін оң жақ қанаттың бөлігі ажырады. Ұшақтың қалған бөлігі Аргентинаның Cutral Có қаласының солтүстігіне құлап, борттағы 34 адамның барлығы қаза тапты. 24 сәуір – 22 жастағы ер адам Avianca Boeing 727 59 (тіркеу HK 1400) ұшағына отырып, Колумбияның Перейра қаласынан Богота қаласына ішкі рейске ұшып кеткеннен кейін көп ұзамай револьверді тартып алып, ұшақты қасымдықпен басып алды. Ұшақ Боготаға қонды, ол сол күні кешке жергілікті билікке берілді. 27 сәуір – American Airlines 625 рейсі, Boeing 727 ұшағы, АҚШ-тың Виргин аралдарындағы Сент-Томасқа қонған кезде құлады, борттағы 88 адамның 37-сі қаза тапты. 30 сәуір – 264 жолаушысы бар Түрік әуе компаниясының Douglas DC 10 10 ұшағы Париждің Орли әуежайынан Түркияның Стамбул қаласына ұшып кеткеннен кейін, жұмысынан айырылып, Франциядан қуылған түрік жұмысшысы ұшақты қасымдықпен басып алып, оны Францияның Марсель немесе Лион қаласына ұшыруды талап етті. Ұшақ Орли әуежайына қайта оралды, онда қасымдық екі жарым сағаттан кейін өздігінен тапсырды.

Маусым

1 маусым – Аэрофлоттың 418 рейсі, Туполев Ту-154М ұшағы, Экваториалдық Гвинеяның Биоко қаласының жанындағы тауға құлап, борттағы 46 адам қаза тапты. 4 маусым – Air Manila International Flight 702 рейсі, Lockheed L 188A Electra (тіркеу нөмірі RP C1061) Гуамдағы Агана әскери-әуе базасынан ұшып шығарғанда, тас жолмен сырғып өткен автомобильге соқтығысты. Апаттан ұшақтағы 45 адам мен автомобиль жүргізушісі қаза тауып, әйел мен оның ұлы ауыр жарақат алды. Олар үйлерінің алдында тұрғанда өртке шалынып, ұшақ сынықтарынан зардап шекті. 6 маусым – Sabah Air GAF Nomad ұшағы Малайзияның Кота-Кинабалу халықаралық әуежайына қонған кезде апатқа ұшырап, барлығы 11 адам қаза тапты. Қаза болғандардың арасында Сабахтың сегіз шенеунігі, оның ішінде бас министр Тун Фуад Стивенс болды. 27 маусымда Палестинаны азат ету халық фронтының (PFLP EO) екі палестиналық мүшесі және Революциялық жасушалар тобынан Вильфрид Бёзе және Бриджит Кульман есімді екі батыс немiс Афинадан Парижге бағытталған Air France 139 рейсін, Airbus A300B4 203 ұшағын, бортта 256 жолаушымен бірге қасып алып, оны Ливияның Бенгази қаласына ұшырып, бір жолаушыны босатуға мәжбүр етті. 28 маусымда олар ұшақты Угандадағы Энтеббе қаласының жанындағы Энтеббе халықаралық әуежайына ұшыруға мәжбүр етті, онда оларға тағы кем дегенде төрт қасып алушы қосылды. Израиль, Кения, Франция, Швейцария және Батыс Германияда түрмеде отырған түрлі адамдарды босатуды талап етіп, олар келесі аптада тағы 149 кепілді босатып, әуежайдың транзиттік залында 106 кепілді ұстауын жалғастырды.

Қазан

1 қазан – Калифорниялық Дон Тейлор өзінің Thorp T-18 ұшағымен әлемді шығысқа қарай айналып өтіп, 1 тамызда аттанғаннан кейін екі айдан соң Ошкош, Висконсин штатындағы (АҚШ) бастапқы нүктесіне сәтті жетіп қайтады. Ол әлемді өз қолымен жасаған ұшақпен айналып ұшқан алғашқы адам болады. 6 қазан – Кубаның Кастроға қарсы біріккен революциялық ұйымдарының координациялық тобының мүшелері орналастырған екі уақытты бомба Кубаның 455 рейсіндегі McDonnell Douglas DC-8 ұшағында, Барбадостың Бриджтаун қаласындағы Seawell әуежайынан ұшып шыққаннан кейін 18 000 фут (5486 м) биіктікте жарылады. Бұл ұшу экипажын қабілетсіз қалдыратын бақыланбайтын өрттің басталуына себеп болды. Ұшақ Атлант мұхитына құлап, ішінде Кубаның ұлттық фехтование командасының мүшелері бар 78 адам қаза табады. 13 қазан – Боливияның Санта-Крус-де-ла-Сьерра қаласындағы El Trompillo әуежайынан ұшуға дайындық жасаған шаршаған экипаж жеткіліксіз итерме күшін таңдағаннан кейін, Lloyd Aéreo Boliviano Boeing 707-131F жүк ұшағы (тіркеу N730JP) ұзаққа созылған ұшу жолынан өтеді, содан кейін ұшу-қону жолағынан тыс ағаштарға соғылып, футбол алаңына құлайды. Апаттан үш адамнан тұратын экипаждың барлығы және жердегі 88 адам қаза табады. Бұл Боливия тарихындағы ең қасіретті авиаапат болып табылады. 17 қазан – АҚШ Әуе күштерінің полковнигі Ральф С. Парр тарихтағы ең көп марапатталған Әуе күштері офицерлерінің бірі ретінде әскери қызметтен зейнеткерлікке шығады. Екінші дүниежүзілік соғыста, Корея соғысында (онда ол ондаған жауды жоқ қылған) және Вьетнам соғысында қатысқан ол 60-тан астам марапатқа ие болды, оның ішінде Күміс жұлдыз, Қола жұлдыз медалі, Әуе күштерінің айқас кресі, 10 Ерекше ұшу айқас кресі және 41 Әуе медалі бар. 25 қазан – Taxi Aéreo El Venado Douglas C-47 DL Skytrain (тіркеу HK-149) ұшағының бірінші қозғалтқышы Колумбияның Йопал қаласындағы El Yopal әуежайынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай істен шығады. Экипаж әуежайға қайтуға тырысады, бірақ ұшақ мұрын бөлігімен төмен түсіп, әуежайдан тыс құлап, өртеніп, борттағы 36 адам қаза табады. 28 қазан – Ұшақ ұрлаушы Чехословакиядағы Прагадан Братиславаға жасалған ішкі рейсте 105 адаммен CSA Czech Airlines Ilyushin Il-18 ұшағын басып алып, оны Батыс Германияның Мюнхен қаласына ұшыруға мәжбүр етеді, онда ұшақ ұрлаушы өздігінен бас береді.

Желтоқсан

Trans International Airlines Saturn Airways компаниясын сатып алады және Saturn операцияларын өзіне қоса біріктіреді. 17 желтоқсан – Жаман ауа райында Киевтегі Жулганый әуежайына түнгі уақытта ұшып келе жатқан «Аэрофлот» әуе компаниясының Антонов Ан-24 (тіркеу нөмірі CCCP 46722) ұшағы ұшу-қону жолағына жақын бетонды кедергіге соғылып, әуежайдан теміржол төбесіне құлап, борттағы 55 адамның 48-і қаза тапты. 19 желтоқсан – Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы Мемориал стадионында «Балтимор Колтс» және «Питтсбург Стиллерс» командалары арасындағы Ұлттық футбол лигасының плей-офф ойыны аяқталғаннан кейін бірнеше минут өткен соң «Пайпер Чероки» ұшағы стадионның жоғарғы бөлігіне құлады. Ауыр жарақат алғандар жоқ, ал ұшқыш әуе қауіпсіздігі ережелерін бұзғаны үшін қамауға алынды. 21 желтоқсан – Бір ғана қаратқыш «Юнайтед Эйр Лайнс» әуе компаниясының «Дуглас DC 8» ұшағын үш адаммен бірге Калифорния штатының Оңтүстік Сан-Франциско қаласындағы Сан-Франциско халықаралық әуежайында тоқтатып, АҚШ-тың Шығыс жағалауына ұшыруды талап етеді, бірақ кейіннен өздігінен тапсырады. 25 желтоқсан – «EgyptAir» әуе компаниясының 864 рейсі, «Боинг 707 366C» Бангкоктың Дон Мюанг халықаралық әуежайына қонуға дайындалып келе жатқанда, Бангкоктағы өнеркәсіптік кешенге құлап, борттағы 52 адам мен жердегі 19 адам қаза тапты. 30 желтоқсан – Перудың Трухильо қаласындағы Трухильо әуежайынан ұшып шыққаннан кейін шамамен жеті минуттан соң «Faucett Perú» әуе компаниясының «Дуглас C 54A 1 DO Skymaster» (тіркеу нөмірі OB R 247) ұшағы әуежайдың солтүстігіндегі Cerro Pintado тауына құлап, борттағы 24 адамның барлығы қаза тапты.

Ең қауіпті апат

Осы жылғы ең қасіретті апат 1976 жылы Загребте болған әуедегі соқтығысу еді, онда Inex Adria Aviopromet Douglas DC-9 ұшағы 10 қыркүйекте Югославия СФР-інің Врбовецке жақын жерінде British Airways Hawker Siddeley Trident ұшағымен соқтығысып, екі ұшақтағы барлығы 176 адам қаза тапты. Ол кезде бұл авиация тарихындағы ең қасіретті әуедегі соқтығысу болды. Тағы тоғыз күннен кейін, 19 қыркүйекте Түрік әуе компаниясының 452 рейсі, Boeing 727 ұшағы Түркияның Испарта қаласының таулы аймағына құлап, борттағы 155 адамның барлығы мерт болды.