Кіріспе

1971 жылы авиация саласындағы оқиғалар тізімі. Бұл – 1971 жылы авиация саласындағы оқиғалардың тізімі.

Оқиғалар

Перу армиясы Перу армиясы авиациясын қайта құрды. Гипердыбыстық авиалайнерлерді дамыту мүмкіндіктерін бағалау кезінде, Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасының (NASA) Лэнгли зерттеу орталығының Джон Беккер мен Фрэнк Киркхам 1995 жылға қарай Лос-Анджелестен Парижге, Францияға, 2 сағат 42 минутта 300 жолаушыны тасымалдайтын, 6 Мах жылдамдыққа ие гипердыбыстық көлік (HST) пайдалануға берілуі мүмкін екенін болжады. Erickson Air Crane Incorporated, болашақ Erickson Inc., құрылды. Trans European Airways Boeing 720 ұшағымен төрт рейспен ұшу операцияларын бастады.

Сәуір

CH 53A Sea Stallion тікұшақтарын пайдалана отырып, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің тікұшақтармен минаға қарсы күресу эскадрильясы 12 (HM 12) және Мобильді минаға қарсы күресу басқармасы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғашқы әуе минаға қарсы күресу ұшағының техникалық талаптарын әзірлеуді бастайды. 9 сәуір – Вьетнам соғысының соңғы ірі әуе шабуылы операциясы – Лам Сон 719 операциясы, Солтүстік Вьетнам армиясының күштері Оңтүстік Вьетнам күштерін Лаостан ауыр жарақаттармен шығарып жібергеннен кейін аяқталады. Соғыстың ең қатты зениттік артиллериялық атысына тап болған американдық тікұшақ экипаждары 176 қаза тапты, 1942 жараланды, 42 жоғалып кетті, 107 тікұшақ қирады және 600-ы зақымдалды. Операция АҚШ армиясының арнайы танкке қарсы шабуылдық тікұшақ жасау қажеттігін көрсетті. 25 сәуір – Эквадорлық ер адам 52 жолаушысы бар Avianca Boeing 727 59 (тіркеу нөмірі HK 1337) ұшағын Колумбияның Баранкильясынан Медельинге ішкі рейсінде ұрлауға тырысады. Жолаушылар мен экипаж мүшелері оны басып тастап, ұшақ Медельинге қауіпсіз қонды. 26 сәуір – Полковник-лейтенант Томас Б. Эстес (ұшқыш) және майор Девэйн С. Вик (барлау жүйелері офицері) АҚШ Әскери-әуе күштерінің 9-шы стратегиялық барлау қанатының SR 71 Blackbird ұшағымен тоқтаусыз рекордтық ұшу жасады, кейде Мах 3 жылдамдығынан асып түсті. Олар бұл ұшу үшін МакКей жүлдесін алады. 29 сәуір – Бір ер адам Лос-Анджелестен Колумбияның Богота қаласына, Мексиканың Мехико қаласында тоқтаумен ұшып бара жатқан Avianca рейсі 81, Boeing 720 ұшағын қасып алып, Кубаға ұшыруды талап етеді. Ұшақ Панама қаласына бұрылып, ұрлық жасаған адам тұтқындалады.

Маусым

Соңғы АҚШ теңіз жаяу әскерінің тікұшақтары Вьетнамнан кетіп барады. 6 маусым – Hughes Airwest рейсі 706, McDonnell Douglas DC-9-31 және АҚШ теңіз жаяу әскерінің McDonnell Douglas F-4B-18MC Phantom II (Marine Fighter Attack Squadron 323, VMFA 323) Калифорния штатының Дуарте қаласы маңындағы Сан-Габриэль тауларында соқтығысты. Екі ұшақ та апатқа ұшырады, нәтижесінде DC-9 бортындағы 49 адам мен F-4B-дегі екі адамның бірі қаза тапты. 11 маусым – Чикагодағы О’Хара халықаралық әуежайында Грегори Уайт билетсіз, Нью-Йорк қаласындағы Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайына ұшуға дайындалып тұрған 26 жолаушысы бар Trans World Airlines рейсі 358 (Boeing 727) ұшағына өтті. Ол стюардессаны тапаншамен қорқытып, Солтүстік Вьетнамға ұшыруды талап етті және Говард Фрэнкс оған жақындағанда оны атқылап өлтірді; Фрэнкс – ұшыру кезінде қаза тапқан алғашқы американдық жолаушы. Басқа жолаушылар қорқып, ұшақтан жаппай түсті. Уайт ұшуды күтіп тұрғанда, АҚШ маршалының орынбасары экипаж мүшесіне екі тапаншаны беріп, пилот кабинасының терезесінен кірді. Уайт ұшып кеткеннен кейін бортсерверді босатқан соң, маршалдың орынбасары мен экипаж мүшесі пилот кабинасынан шығып, оқ атып, Уайтты жаралады, ол да оқ атып, орындықтардың артына тығылды. Ұшақ Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайына қауіпсіз қонды, онда Уайт ФБР агентімен болған оқ соғысында тағы жараланды және басылды. Уайтқа билетсіз алысқа баруға рұқсат бергені үшін сынға ұшыраған Trans World Airlines өкілі әуе компаниясының қауіпсіздік саясатына өзгерістер енгізуден бас тартты. 17 маусым – Piedmont Airlines рейсі 25 (Boeing 737-200) Нью-Йорк қаласынан келгеннен кейін Смит Рейнольдс әуежайына қонды, содан кейін Бобби Ричард Уайт пилот кабинасына кіріп, Кубаға ұшыруды бұйырды, егер оны тастаса жарылатын қаптамада нитроглицерин мен күкірт қышқылы бар екенін мәлімдеді. Уайт ұшаққа отырмас бұрын оны көлік орындығына тастағанда, қап жарылмағанын білген шенеуніктер оны басып тастау жоспарын жасады. Piedmont Airlines өкілі пилот киімін киіп ұшаққа өтті, ал федералды әуе маршалы да пилот киімін киіп, Уайтты алаңдатып, Piedmont өкіліне оны қабырғаға қадап тастауға мүмкіндік берді. Уайттың қаптамасында жарылғыш зат болған жоқ. 18 маусым – Southwest Airlines Даллас Лав Филдтен Хьюстон мен Сан-Антониоға жоспарлы рейстерін бастады. Әуе компания 1968 жылдың ақпанында Техас штатынан әуе операторының сертификатын алды, бірақ сертификаттың жарамдылығына қарсы сот процестерін жеңіп, 3 жыл жұмсады. 20 маусым – Бір ер адам пышақпен қаруланып, Монтериядан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай Колумбияда Avianca Douglas DC-4 (тіркеу нөмірі HK-115) ұшағын ұрлап, Мексикаға ұшыруды талап етті. Ұшқыш ұшақты Колумбияның Медельин қаласына қондырып, ұшқышқа Мексикаға келгенін айтты. Содан кейін экипаж ұшқышты басып тастады. 29 маусым – Ұрлық жасаушы Финляндияның Хельсинки қаласынан Данияның Копенгаген қаласына ұшып бара жатқан Finnair Douglas DC-9-32 ұшағын басып алды. Ұрлық жасаушы басып тасталды және ұшақ қауіпсіз түрде рейсін аяқтады.

Тамыз

22 тамыз – Қайырдан (Мысыр) Амманға (Иордания) бағыт алған Біріккен Араб Әуе Жолдарының Іл-18 ұшағын қарулы адам басып алады, оны Израильге ұшыруды талап етеді. Қарулы адам ұсталды.

Қыркүйек

Конкорд Атлант мұхитын алғаш рет кесіп өтеді. "Эйр Флорида" компаниясы құрылды. Ол ұшу қызметін 1972 жылдың қыркүйегінде бастайды. 3 қыркүйек – Eastern Airlines рейсі 993-те стюардессаны ұстап алу. Чикаго, Иллинойс қаласынан Майамиге, Флоридаға ұшып бара жатқан 86 адаммен бірге Дуглас DC-9 ұшағы Майамиге қонуға 20 минут қалғанда, 20 жасар Хуан Мигель Борхес Гера оның мойнына мұз кескіш ұстап, Кубаның Гавана қаласына әкелінуді талап етеді. Ұшақтағы Eastern Airlines компаниясының екі қызметкері оны басып тастайды. 4 қыркүйек – Alaska Airlines рейсі 1866, Боинг 727-100, Алясканың Джуноу қаласына қонуға жақындаған кезде Тунгасс ұлттық орманының Чилькат жотасындағы каньонның шығыс беткейіне құлап, борттағы 111 адамның барлығы қаза табады. Бұл сол кездегі Америка тарихындағы ең ірі әуе апаты болып табылады және 1975 жылдың маусымына дейін солай болып қала береді. 6 қыркүйек – Су инжекциялау қозғалтқышының қуатын арттыру жүйесіне арналған резервуарды судың орнына реактивті отынмен толтырғаннан кейін, Paninternational рейсі 112 ұшағының екі қозғалтқышы да, Батыс Германияның Гамбург қаласындағы Гамбург әуежайынан ұшып шыққаннан кейін істен шығады. Ұшу экипажы 7-ші Бундесаутобан автожолына апатты түрде қонуға мәжбүр болады; ұшақ көпірге соқтығысып, екі қанатын жұлып алып, өртке ұшырайды. 121 адамның 22-сі қаза тауып, 99-ы жарақат алады. 8 қыркүйек – Жас әйел паригінің астынан қол гранатасын алып, Беруттен Амманға ұшып бара жатқан Alia Sud Aviation SE 210 Caravelle ұшағын ұрлап алады. Ұшақта 56 адам болған. Ұшақ Ливияның Бенгази қаласына ауысады, онда ол өздігінен тапсырады. 11 қыркүйек – Britten Norman Trislander әуе кемесі алғашқы ұшуын жасады. 13 қыркүйек – Қытай Халық Республикасының екінші тұлғасы Линь Бяо, Моңғолияның Ондёркхан қаласының жанында Hawker Siddeley Trident ұшағының апатынан қаза тапты. 16 қыркүйек – Беруттен Амманға ұшып бара жатқан Alia Sud Aviation SE 210 Caravelle ұшағына ұшыраған ұшырушы Иракқа ұшып кетуді талап етеді. Ұшырушы ұсталды. 24 қыркүйек – Мичиган штатының Детройт қаласындағы Уэйн округіне қарасты мегаполистік әуежайда American Airlines рейсі 124-те әйел жолаушы тұтқындалды. Бортында 76 адам бар Боинг 727 Нью-Йорк қаласына ұшып кетер алдында, ол қолында қару мен жарылғыш заттарды алып жүрген және ұшақты ұрлап, "Қара пантералар" партиясының мүшелерін түрмеден босатуды талап етуді жоспарлаған.

Қазан

Жерорта теңізінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе миналарын жоюға арналған бөлімшесі алғаш рет шетелдегі оқу-жаттығуға қатысады. 1 қазан – Aurigny Air Services компаниясы Britten Norman Trislander ұшағымен жұмысын бастады. 9 қазанда 31 жастағы Ричард Фредерик Диксон, Eastern Airlines рейсінің 953 нөмірінде, ішінде 46 адам бар Boeing 727 ұшағына отырғанда сұраққа алу үшін тоқтатылады. Ол пистолетін шығарып, стюардессаны кепілге алып, ұшақты Кубаға ұшыруды талап етеді, сондай-ақ ол радикалды белсенді Анжела Дэвистің жақтасы екенін және АҚШ-тағы өмірге наразы екенін айтады. Диксон стюардессаны үш сағат бойы қарумен бақылап тұрғанда, 1961 жылы Кубаға қашқан ұшақтың капитаны ұшақты Кубаға жеткізеді, онда Куба әскері Диксонды ұстайды. 10 қазан – United Arab Airlines компаниясы өзінің атауын EgyptAir деп өзгертті. 12 қазан – Екі жолаушы Венесуэладағы Барселонадан Каракасқа ішкі рейсте Avensa Convair CV 580 (тіркеу нөмірі YV C AVA) ұшағын ұрлап, оларды Кубаға апаруды талап етеді. Ұшақ Кюрасаода жанармай құю үшін тоқтайды, онда ұрлаушылар үш ана мен олардың кішкентай балаларын босатып, содан кейін Кубаның Гавана қаласына ұшып кетеді. 14 қазан – Гаагалық ұшқыштарды ұрлау туралы конвенция, ресми түрде «Азаматтық ұшақтарды заңсыз басып алуды тоқтату туралы конвенция» күшіне енеді. Ол қол қойған елдерден азаматтық ұшақтарды басып алуды тыйым салу және жазалау талап етеді. Сондай-ақ, ол «aut dedere aut judicare» принципін орнатады, яғни конвенцияға қатысушы елдер ұшақ ұрлаушыны соттауға міндетті, егер басқа мемлекет оны сол қылмыс үшін соттау үшін сұрамаса. 16 қазан – Ұрлаушы Олимпик Эйрвейздің NAMC YS 11 ұшағын, ішінде 64 адаммен Грекиядағы Каламатадан Афинаға ішкі рейсте басып алып, Ливанға ұшыруды талап етеді. Ұшақ Афинаға қонғаннан кейін қауіпсіздік күштері ұшаққа шабуыл жасап, ұрлаушыны ұстайды. 18 қазан – Адам өлтіру қылмысы үшін бес жыл түрмеде отырғаннан кейін мерзімінен бұрын босатылған және кішкентай калибрлі пистолетпен қаруланған Дель Лавон Томас Wien Consolidated Airlines рейсінің 15 нөмірінде, Аляскадағы Анкориджден Бетелге ұшып бара жатқан 35 адам бар Boeing 737 200 ұшағын ұрлап, Ванкуверде, Британдық Колумбияда, Канадада жанармай құюды, содан кейін оны Мексиканың Мехико қаласына апаруды талап етеді. Ванкуверден Мехикоға ұшып кеткеннен кейін Томас ойын өзгертіп, Ванкуверге қайтуға бұйрық береді, онда ол өзінің ісі үшін түрмеге түсуден қашудың жолын табуға үміттенеді. Түрмеден қашу мүмкін еместігін түсінгеннен кейін ол полицияға өздігінен тапсырады. 20 қазан – Алты адам Эквадордағы Квитодан Куэнкаға ішкі рейсте SAETA Vickers Viscount ұшағын ұрлайды. 25 қазан – Ұрлаушы Pan American World Airways рейсінің 98 нөмірінде, Нью-Йорктан Сан-Хуанға, Пуэрто-Рикоға ұшып бара жатқан 236 адам бар Boeing 747 ұшағын басып алып, оны Кубаның Гавана қаласына ұшыруға мәжбүр етеді. 26 қазан – 20 жастағы қарулы ұрлаушы Грекияның Афинадан Критке ұшып бара жатқан 64 адаммен Olympic Airways Douglas DC 6B ұшағын басып алып, Италияның Рим қаласына ұшыруды талап етеді. Жолаушылар ұрлаушыны жеңіп алады. 27 қазан – Конго Демократиялық Республикасы өзінің атауын Заир деп өзгертті, бұл оның ұлттық әуе компаниясының атауын Air Congo-дан Air Zaïre-ге өзгертуіне себеп болды.

Қараша

10 қараша – Ұшу экипажы нашар ауа райы салдарынан мақсатына жете алмайтынын хабарлағаннан кейін, Индонезияның Суматра аймағындағы Падангқа бағытталған Merpati Nusantara Airlines әуе компаниясының Vickers Viscount ұшағы Паданг жанындағы Үнді мұхитына құлап, борттағы 69 адамның барлығы қаза тапты. Бұл Индонезия тарихындағы ең ауыр авиациялық апат болып есептеледі. 13 қараша – Алып тасталған мылтықпен қаруланған Пол Джозеф Сини Канаданың Калгари, Альберта қаласынан Торонто, Онтариоға ішкі рейсте ұшып бара жатқан Air Canada Flight 812 рейсін, Douglas DC 8 ұшағын басып алады. Өзін Ирландия Республикалық Армиясының мүшесі деп таныстырып, 1,5 миллион доллар және Ирландияға билет бермесе, ұшақты динамитпен жарытамын деп қорқытады. Ұшақ Монтана штатының Грейт-Фоллс қаласына қонды, онда Air Canada оған 50 000 доллар береді, ол сол кезде қолда бар ақшаның барлығы еді. Сини азайтылған соманы қабылдайды, ал DC 8 отын құю үшін Калгариге қайта оралады. Калгариге ұшып бара жатқанда, Сини ұшу экипажына апаттық шығу есігін ашуға бұйрық береді, өйткені ол ұшақтан парашютпен секіруді жоспарлаған, бірақ ол өзімен бірге әкелген парашютті байлап қою үшін қолданған жіпті шеше алмайды. Ұшқыштардың бірі Синиге жіпті кесу үшін өрт сөндіру балтасын бергенде, Сини мылтығын төмен қояды. Ұшқыш мылтықты итеріп жіберіп, Синиді ұстап алады, ал экипаждың тағы бір мүшесі Синидің басын балтамен зақымдап, ұшып кетуді тоқтатады. Сини тұтқындалып, түрмеге қамалады. 17 қараша – Бір ұрғызушы Arawak Airlines әуе компаниясының Beechcraft Model 99 ұшағын Тринидад және Тобагодағы Порт-оф-Испаниядан Тобагоға ішкі рейсте ұшып бара жатқанда басып алып, Кубаға ұшыруды талап етеді. Ұшақ Тринидадқа қайтып оралады, онда ұрғызушы өздігінен тапсырады. 24 қараша – Өзін "Дэн Купер" деп таныстырған адам Northwest Orient Airlines Flight 305 рейсін – 35 жолаушысы және алты экипаж мүшесі бар Boeing 727-51 ұшағын, Портлендтен Сиэтлге ұшып бара жатқанда бомбамен қорқытып, 200 000 АҚШ доллары мен төрт парашют талап етеді. Ақша мен парашюттерді Сиэтл Такома халықаралық әуежайында алғаннан кейін, ол барлық жолаушылар мен екі борт сүйемешшісіне ұшақтан түсуге рұқсат береді, содан кейін оны Мексика қаласына қарай ұшыруға бұйрық береді. Ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай, ол ақшасымен бірге ұшақтан парашютпен секіріп түседі, ал ұшақ Рено, Невада қаласында қауіпсіз қонды, қону жолағында артқы баспалдағын сүйреп әкетеді. Ұшып кеткен адамды ешкім көрген жоқ және одан хабар да жоқ, оның кім екені де анықталған жоқ. Баспасөз "Дэн Куперді" қателікпен "Д. Б. Купер" деп атады, бұл іс бойынша сұраққа алынған тағы бір адамның аты, және ол тарихқа қателікпен "Д. Б. Купер" ретінде енді. 27 қараша – Үш ұрғызушы Trans World Airlines Flight 106 рейсін – 49 жолаушысы бар Boeing 727 ұшағын, Альбукерке, Нью-Мексикодан Чикаго, Иллинойсқа ұшып бара жатқанда басып алып, Кубаға ұшыруға мәжбүр етеді.

Қазан

21 қазан – Italair F.20 Pegaso I GEAV

Қызметке кіру

Агуста Белл АБ.212

Ақпан

15 ақпан – KLM әуе компаниясының Boeing 747-200B ұшағы.

Ең қауіпті апат

Осы жылғы ең қасіретті апат All Nippon Airways Flight 58 рейсі болды, Боинг 727 ұшағы 30 шілдеде Жапонияның Шизукуиши қаласының жанында Жапон Әуе Күштеріне қарасты Mitsubishi F 86F Sabre ұшағымен соқтығысып, 58-ші рейстегі барлық 162 адам қаза тапты. Ең көп адам өлген жекелеген әуе апаты – 4 қыркүйекте Аляска штатының Джуноу қаласының маңындағы таулы жерге құлаған "Аляска әуежолдарының" 1866 рейсі, ол да Боинг 727 ұшағы болды, нәтижесінде борттағы 111 адамның барлығы мерт болды.