Кіріспе

Америкалық жылжымайтын мүлік әзірлеушісі және қалашықтарды дамытудың алға басушысы Уильям Джейрд Левитт (11 ақпан 1907 - 28 қаңтар 1994) – американдық жылжымайтын мүлік әзірлеушісі және тұрғын үй салу саласындағы новатор. "Левитт пен ұлдары" компаниясының президенті ретінде ол қазіргі американдық қалашықтардың әкесі деп есептеледі. 1998 жылы Time журналы оны "XX ғасырдың ең ықпалды 100 адамының" бірі деп атады. Левитт Нью-Йорк штатындағы Левиттаун қаласын құру арқылы "қалашықтарды дамытудың әкесі" ретінде танымал болғанымен, бұл қалашық Левиттің тікелей тапсырысымен ашық түрде нәсілшілдік саясатқа негізделіп салынды. Левиттаунға афроамерикандықтар мен басқа да этникалық азшылықтардың үй сатып алуына немесе қоныстануына тыйым салынды, бұл бүкіл ел бойынша басқа да қалашықтардың құрылуына жағдай жасады. Левитт [1947 жылғы Левиттаундағы стандартты жалға алу шартының 25-тармағында] былай деп жазды: "Левиттаун үйлерін тек қана европалық нәсілге жататын адамдар ғана пайдалануға және тұруға құқылы".

Ерте өмір және білім

Левитт 1907 жылы Бруклинде еврей отбасында дүниеге келді. Оның әулеті Ресей мен Австриядан көшіп келгеннен кейін екінші буын болды; Америка Құрама Штаттарына көшіп келген ата-аналарының ішінде Ресейден келген раввин атасы және Австрия-Германиядан келген әжесі болды. Оның әкесі – Бруклинде туған жылжымайтын мүлік заңгері және жартылай уақытты инвестор Абрахам Левитт, ал анасы – Паулин Бидерман. Уильям бес жасқа толғанда, оның кіші інісі Альфред дүниеге келді. Уильям 44-ші мемлекеттік мектепте және Boys High School-да білім алды. Соғыстан оралмас бұрын Левитт жаппай тұрғын үй салу жобаларын сынап көрді, Вирджиния штатының Норфолк қаласында 1600 үйден тұратын қауымдастық салды, бірақ ол сәтті болмады және 1950 жылға дейін тұрғын үйлер сатылмады. Levitt & Sons компаниясының алғашқы сәтті жобасы Лонг-Айлендтегі Хемпстед маңындағы 52 шаршы километр жерге салынған Левиттаун болды. Конвейерлік құрылыс әдісі Левиттке сол кездегі басқа салушылардан гөрі тиімдірек жұмыс істеуге мүмкіндік берді, мамандандырылған жұмысшылардың топтары үйден үйге өтіп, құрылыстың кезең-кезеңімен аяқтады. 1952 жылы адамдар Пенсильвания штатының Бакс округінде салынған 17 000-нан астам Левитт салынған үйлерді сатып ала бастады. Сонымен қатар, компания Нью-Джерсидегі Уиллингборо қаласын салды, оның көшелері әлі күнге дейін Левитт Парквей сияқты атаулармен аталады. 1950 жылдардың соңында Левитт пен Ұлдары Мэриленд штатының Боуи қаласында "Белаир эт Боуи" тұрғын үй кешенін салды. Уильям 1954 жылы Levitt & Sons компаниясын басқаруға алды. 1960 жылдардың басында компания Матауандағы Стратмор деп аталатын Нью-Джерсидің солтүстік-орталық бөлігінде 5000 үйден тұратын қауымдастық салды.

Жеке байлығы

1960 жылдардың соңына қарай Левитт Америкадағы ең бай адамдардың біріне айналды, оның қоржыны 100 миллион доллардан асып кеткені бағаланды. Ол Нью-Йорк штатының Милл Нек қаласындағы "La Coline" иелігіндегі 30 бөлмелі салтанатты үйінде тұрды және көп уақытын үшінші әйелінің құрметіне аталған 237 футтық (72 метрлік) "La Belle Simone" яхтасында өткізді.

Растық бөліну

Левитт өзінің құрылыстарын біріктіруден бас тартты. Яһуди Левитт өз алғашқы Levittown құрылысына дейінгі, Нью-Йорктегі Лонг-Айлендтегі Strathmore-да яһудилерге тыйым салды және афроамерикалықтарға үйлерін сатудан бас тартты. Оның сату шартында қара нәсілділерге мүлікті шектеу шарты арқылы қайта сатуға тыйым салынған, бірақ 1957 жылы еврей жұбайы Левитт үйінде тұратын алғашқы қара нәсілді отбасыға үйін қайта сатты. Левиттің тек ақтарға бағытталған саясаты 1963 жылы Мэриленд штатының Боуи қаласында азаматтық құқықтарға қарсы наразылықтарға әкелді. 2003 жылғы PBS-тің "Жарыс: Әлдеқандай иллюзияның күші" атты телесериалы, California Newsreel арқылы, Левитаун мен жақын орналасқан Рузвельт қалаларында ертедегі қала маңындағы құрылыстардағы жүйелі расизмді көрсетеді. Левитт тұрғын үймен қамтамасыз етудегі нәсілдік дискриминациялық саясаты үшін сынға ұшырады, бұл саясат әсіресе афроамерикалықтарға, яһудилерге, азиялық америкалықтарға, латын америкалықтарына және жергілікті американдықтарға қатысты дискриминациялық болды.

Компанияны сату

Ол әлем бойынша 140 000-нан астам үй салғаннан кейін, 60 жастағы Левитт компанияны 1967 жылдың шілде айында ITT-ге 92 миллион долларға сатты (1967 жылғы 92,0 доллар бүгінгі күні шамамен миллион долларға тең), оның 62 миллионы ITT акциялары түрінде болды. ITT Левиттті қайта аталған Levitt Corp. президенті етіп тағайындады, сонымен қатар Левитт он жыл бойы АҚШ-тың басқа үй салу компаниясында жұмыс істеуге немесе оны құруға құқықсыз болды. Левитт 1972 жылға дейін ITT басшылығымен Флорида штатының Палм-Кост, Вирджиния штатының Ричмонд және Фэрфакс қалаларындағы тұрғын үй жобаларын дамытуға жетекшілік етті.