Кіріспе

Көбінесе қола аспаптарда орындалатын салыстырмалы түрде қысқа музыкалық туынды. Фанфар (немесе фанфарада, немесе әшекей) – бұл әдетте кернейлер (соның ішінде фанфар кернейлері), француз мүйіздері немесе басқа қола аспаптарда орындалатын қысқа музыкалық әшекей, көбінесе соққы аспаптарымен бірге. Ол – "аспаптық орындауға арналған қысқаша, импровизацияланған кіріспе". Фанфар музыканың "Алтын энциклопедиясында" "маңызды тұлғаның келуі алдында қола аспаптарда орындалатын музыкалық хабарлама" деп анықталған, мысалы, монархтың кіруін жариялау (осы термин мұндай хабарламаларға арналған музыканы құрметтейді, бірақ фанфар сияқты аспап немесе стиль туралы нақты мағынаны білдірмейді). Тарихи тұрғыдан алғанда, фанфарды көбінесе кернейшілер орындаған, себебі керней патшалықпен байланысты болған. Бұрыңғылар да еске алынады. Фанфардың мелодиялық ноталары көбінесе үлкен үштікке негізделеді, жиі "батырлық нүктелі ырғақтарды" пайдаланады. Бұдан әрі, бұл термин оркестрлік шығармадағы қола аспаптарға арналған қысқа, ерекше бөлімді де білдіруі мүмкін. Фанфарлар опералық оркестрлік партияларда, әсіресе Рихард Вагнердің "Таннхойзер" (опера) және "Лоэнгрин" және Бетховеннің "Фиделио" операларында кеңінен қолданылады. "Фиделиода" фанфардың драматикалық әсері кернейшінің сахнадан тыс орындауы арқылы күшейтіледі, бұл өте жұмсақ дыбыс әсерін тудырады.

Этимология

Бұл сөздің түбі 15 ғасырдағы испан тіліндегі "фанфа" ("мақтансақ") деген сөзге дейін жетеді. Сөз ономатопоэялық болғанымен, оның араб тіліндегі "фанфаре" ("трубалар") сөзінен туындаған болуы да мүмкін. Бұл сөз алғаш рет 1546 жылы француз тілінде, ал 1605 жылы ағылшын тілінде кездеседі, бірақ 19 ғасырға дейін оның қазіргі мағынасы – мыс құбырлы аспаптармен орындалатын қысқа салтанатты әуенге айналмады. Шындығында, "фанфар" сөзінің синонимі – "флориш", мысалы, АҚШ-тағы әскери оркестрлер президенттің, генералдың немесе басқа да жоғары лауазымды тұлғаның келуін жариялау үшін орындайтын әуендер мен безендірулер. "Шекспир заманындағы Англияда" фанфарлар "көбінесе флориш деп, кейде 'тукет' деп аталған" (бұл сөз токкатамен байланысты).

Тарих

Француз тілінде фанфар сөзі аң аулау сигналына да қатысты қолданылуы мүмкін (айылды "бастау" кезінде немесе аң аулаушы итттерге жануардың үлесін берген кезде). Францияда да, Италияда да фанфар – 19 ғасырда әскери немесе азаматтық қола оркестрге берілген атау. Француз тілінде бұл қолданыс қазіргі күнге дейін жалғасуда және толық жезді оркестрді, аралас жез және ағаш үрмелі аспаптардан құралған оркестрден (ол Harmonie деп аталады) ажыратады. Бельгия мен Нидерландыда да осылай, онда фанфарлар үшін жарыстар бүгінге дейін басқа үрмелі ансамбльдерден, мыс оркестрлер мен гармониялардан бөлек өткізіледі. Фанфарлар өнер музыкасында 14 ғасырдың басында қолданылған. Операдағы мысалдарға Бетховеннің "Фиделио" операсының 2-ші актісінде губернатордың келуі үшін орындалатын фанфар кіреді. 20 ғасырда белгілі композиторлардың арасында Аарон Коплендтің "Жай адам үшін фанфар" (1942) – жез және соққы аспаптарына, ал Игорь Стравинскийдің "Жаңа театр үшін фанфар" (1964) – екі трубаға жазылған туындылары бар. Коплендтің фанфары – Цинциннати симфониялық оркестрінің дирижері Юджин Гуссенс 1942–1943 жылдары тапсырыс берген 18 композицияның бірі. Әрқайсысы соғыс күш-жігерінің бір қырын құттықтау үшін жазылған; АҚШ өткен жылы Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан болатын. Бұл фанфарлардың тек біреуі ғана танымал болды, ол – Коплендтің фанфары; ал қалғандары сирек орындалады немесе жазылған. Жиынтық, әрқайсысы орындалған концерттің күнімен бірге:

1. Әуешілер үшін фанфар, Бернард Вагнеар, 9 қазан 1942 ж.
2. Ресей үшін фанфар, Димс Тейлор, 16 қазан 1942 ж.
3. Француздық қарсыласушылар үшін фанфар, Уолтер Пистон, 23 қазан 1942 ж.
4. Латын Америкасының одақтас күштеріне арналған фанфар, Генри Коуэлл, 30 қазан 1942 ж. (Жазбада бар.)
5. Достар үшін фанфар, Дэниел Грегори Мейсон, 6 қараша 1942 ж.
6. Парашютшілер үшін фанфар, Пол Крестон, 27 қараша 1942 ж.
7. "Фанфар де ла Либерте", Дариус Мильхо, 11 желтоқсан 1942 ж.
8. Американың батырларына арналған фанфар, Уильям Грант Стил, 18 желтоқсан 1942 ж.
9. Франция үшін фанфар, Вирджил Томсон, 15 қаңтар 1943 ж.
10. "Азаттық үшін фанфар", Мортон Гулд, 22 қаңтар 1943 ж. (Жазбада бар.)
11. Әуешілер үшін фанфар, Лео Соверби, 29 қаңтар 1943 ж. (Жазбада бар.)
12. Польша үшін фанфар, Харл Макдональд, 5 ақпан 1943 ж.
13. Медициналық корпустың фанфары, Анис Фулейхан, 26 ақпан 1943 ж.
14. Американдық солдат үшін фанфар, Феликс Боровски, 5 наурыз 1943 ж.
15. Жай адам үшін фанфар, Аарон Копланд, 12 наурыз 1943 ж. (Көптеген жазбалар бар. Коплендтің 3-ші симфониясына енгізілген.)
16. Сигнал корпусы үшін фанфар, Говард Хансон, 2 сәуір 1943 ж.
17. Сауда флоты үшін фанфар, Юджин Гуссенс, 16 сәуір 1943 ж.
18. Коммандостар үшін фанфар, Бернард Роджерс, 20 ақпан 1943 ж.