Кіріспе

Кемелермен немесе басқа да су көлігімен жарысу

Кеме жарысы – кемелер немесе басқа да су көлігі түрлерінің суда жарысқа түсуінен тұратын спорт түрі. Ежелгі Египетте ескектермен күшпен жүзетін кемелердің жарысқа қатысқандығы тіркелген, және адамдар кемелер мен басқа да су көлігімен жарысқа қатысқандығы, мұндай көліктер пайда болғаннан бері болуы мүмкін. Регата – кеме жарыстарының сериясы. Бұл термин венеция тілінен келген, «регата» сөзі «жарыс, басымдық үшін күрес» дегенді білдіреді (регатареден – «байқасу, сауда-саттық жүргізу, бөлшек саудада сату», мүмкін рекатарден сөзінен). Әдетте, бұл ескекпен немесе желкенмен жүзетін кемелердің жарыстарын сипаттайды, бірақ кейбір моторлы қайық жарыстары да регата деп аталады. Регата көбінесе жарыс іс-шарасын қоршаған әлеуметтік және жарнамалық шараларды қамтиды, және кеме түріне (немесе «сыныпқа») арналған чемпионаттардан басқа, әдетте жарыс өтетін қала немесе орынның атымен аталады, мысалы, «Алаң». Регаталар әдетте әуесқойлар арасында өткізілетін жарыстар болғанымен, олар әдетте ресми түрде ұйымдастырылған, жарыс кестесі мен тәртібін сипаттайтын толық ережелерге ие. Регаталар белгілі бір аймақ немесе кеме түріне арналған чемпионаттар ретінде ұйымдастырылуы мүмкін, бірақ көбінесе жарысқа қатысудың қуанышы, достық және спортты жалпы насихаттау үшін өткізіледі. Ең ірі және танымал ескек регаталарының бірі – Англияның Темза өзенінде өткізілетін Хенли Корольдік регатасы. Әлемдегі ең ірі және ең көне яхталық регаталардың бірі – Коуз апталығы. Оны жыл сайын Корольдік яхталар эскадрильясы Англияның Коуз қаласында өткізеді, және әдетте 900-ден астам желкенді қайықтарды тартады. Коуз апталығынан бұрын Камберленд кубогы (1775), Дартмут порты Корольдік регатасы (1822) және Плимут порты регатасы (1823) өткізілген. Солтүстік Америкадағы ең көне регата – Корольдік Сент-Джонс регатасы, ол 1818 жылдан бері жыл сайын Ньюфаундлендтің Сент-Джонс қаласындағы Куиди-Види көлінде өткізіледі. Сондай-ақ, Үндістанның Керала штатындағы «Валлам Кали» және Қытайдағы «Дракон қайықтары» жарыстары сияқты дәстүрлі және ғасырлар бойы жалғасып келе жатқан жарыс түрлері де бар.

Канада

Брентвуд регатасы көктемде өткізіледі және Солтүстік Американың батыс жағалауындағы ең ірі орта мектептегі ескек регаталарының бірі болып табылады. Канаданың Онтарио штатындағы Сент-Катаринес қаласында тамыздың бірінші аптасында өткізілетін Royal Canadian Henley Regatta, Солтүстік Америкадағы ең ірі жыл сайынғы регаталардың бірі, ол 128 жасөспірімдер, ересектер және шеберлер арасындағы жарыстарда жүздеген клубтарды тартады. Ньюфаундлендтағы Сент-Джонс қаласындағы Куиди-Види көлінде жыл сайын өткізілетін Корольдік Сент-Джонс регатасы – Солтүстік Америкадағы ең көне жылдық спорттық іс-шара.

Желкендеу

Желкенді жарыстар әдетте бір типті қайық класы үшін өткізіледі және көбінесе бір күннен астам уақытқа созылады. Регаталарды яхта клубы, желкенді спорт қауымдастығы, қала немесе мектеп ұйымдастыруы мүмкін, мысалы, Ұлыбританияның Ұлттық мектеп желкенді спорт қауымдастығы және Interscholastic Sailing Association (орта мектеп) регаталары немесе Intercollegiate Sailing Association (жоғары оқу орны) регаталары. Società Velica di Barcola e Grignano яхта клубының Барколана регатасы қазіргі уақытта 2,689 қайық және 16,000-нан астам теңізшімен бастапқы сызықта "ең ірі желкенді жарыс" ретінде Гиннес рекордтарының иегері болып табылады. Қазіргі уақытта Сан-Франциско шығанағының Singlehanded Sailing Society ұйымдастырған, 350-ден астам қатысушы бар The Three Bridge Fiasco АҚШ-тағы ең ірі желкенді қайық жарысы болып есептеледі.

Мектептердегі желкеншілік регатталар

Mallory Cup, АҚШ жоғары мектептерінің желкендесу бойынша ұлттық чемпионаты. Nixor College, Пәкістанда команда құру мақсатында 'RAFT' регатасын ұйымдастырған алғашқы колледж. Royal College Colombo және S. Thomas' College, Mt. Lavinia, Шри-Ланкадағы ең көне регата. (Royal Thomian Regatta) Sywoc, École Polytechnique студенттері ұйымдастырған Студенттік яхталар әлем кубогы. NSSA Ұлттық жастар регатасы – Ұлыбританиядағы ең ірі шағын қайықтар регатасы және ең үлкен жастар регатасы. NYR өз масштабына байланысты жыл сайын жағалау және ішкі суларға орналасқан жаңа жерлерді кезекпен таңдайды. Бұрынғы жылдардағы өткізілген орындар: Бридлингтон (Солтүстік Йоркшир), Datchet Sailing Club (Батыс Лондон), Плимут (Девон), Редкар (Солтүстік-Шығыс Англия), Дил (Кент), Grafham Water (Кембриджшир), Веймут (Дорсет) және тағы да басқалары.