Кіріспе
Берлин, Германиядағы бұрынғы аквариум
AquaDom (латын және неміс тілдерінде: 'су куполы', формалды түрде 'су соборы') – Германияның Берлин-Митте қаласындағы Карл Либкнехт Штрасседегі DomAquarée кешеніндегі Radisson Collection қонақ үйінің вестибюліне орнатылған, ішінде ашық лифті бар цилиндр тәрізді акрилді шыны аквариум. DomAquarée кешенінде кеңселер, мұражай, мейрамхана және Берлин теңіз тіршілік орталығының аквариумы да бар. 2022 жылдың 16 желтоқсанында AquaDom аквариумы жарылып, өзін-өзі қиратты, ішіндегі 1500 балықты жақын маңдағы ғимараттар мен көшелерге шашыратып, олардың көпшілігін өлтірді және едәуір зиян келтірді. Бұрынғы AquaDom қалпына келтірілмейді, орнына 2024 жылы 12,8 миллион еуроға жабық бақ салынады. Акрилді цилиндр International Concept Management, Inc. компаниясы Reynolds Polymer Technology панельдерін пайдаланып, Сергей Чобанның архитектуралық сызбалары бойынша жасалған. Ол Берлин Sea Life аттракционымен бір ғимаратта орналасқан, бірақ оның иесі және операторы Union Investment компаниясы болды. Аквариум 41 акрил панельден тұрды – сыртқы цилиндр үшін 26 панель және лифт үшін ішкі цилиндр үшін 15 панель, олар құрылыс алаңында біріктірілді. Диаметрі шамамен 5 метр, биіктігі шамамен 25 метр, биік негізге тіреліп, әлемдегі ең үлкен цилиндр тәрізді аквариум ретінде Гиннестің рекордтар кітабына енді.
Операция
Су бағанасы биік болды. Ол тұзды суға толы болды және 100-ден астам түрінен 1500-ге жуық тропикалық балықты қамтыды. Балықтарды тамақтандыру үшін күн сайын басқа балықтар қажет болды. Балықтарды тамақтандыру және аквариумды тазалау жұмыстарын суға батып жүретін мамандар тобы күнделікті орындап тұрды. Ғимарат кешенінің иесі Union Investment компаниясының мәлімдемесіне сәйкес, сыртқы акрилді цилиндрдің қабырғасы төменгі жағында және жоғарғы жағында бірдей қалыңдыққа ие болды. 2020 жылы аквариум жаңартылып, модернизацияланды, резервуардағы барлық су төгіліп, балықтар уақытша түрде жертөледегі шаруашылыққа көшірілді. Екі адам жарақат алып, ауруханаға жатқызылды, шенеуніктер мен БАҚ егер оқиға күні кешкі уақытта болғанда, көптеген адамдар қаза табар еді деп хабарлады. Нәтижесінде 1500 балықтың көп бөлігі қырылды. Шаруашылықтағы жүздеген кішкентай балықтардың өміріне қауіп төнді, бірақ олар сәтті құтқарылды. Техникалық көмек көрсету (THW) құтқару тобы 12 сағаттан кейін операцияны аяқтады, бірақ қонақүйдің вестибюлі мен атриумы қираған күйінде қалды – "Бұл шайқас алаңына ұқсайды". Тұзды судың күшті ағыны жақын жердегі бірнеше бизнеске, соның ішінде Lindt шоколад дүкеніне зақым келтірді және жергілікті сейсмографтармен тіркелді. Ол кезде қонақ үйде болған Бундестаг депутаты Сандра Визер "бір түрлі дүмпу" сезіп оянғанын айтты. Күдік тудырмады, резервуардың иелерінің өкілі құлау себебі әлі анық емес екенін мәлімдеді. Қауіпсіздікке қатысты тексеру жүргізілгенге дейін материалдың тозуы мүмкін себеп ретінде қарастырылды, ал үлкен температура айырмашылығы (Берлинде түнгі температура 9 °C (16 °F) болса, судың температурасы 26 °C (79 °F) құрады) материал үшін қауіпті деп танылды. 2023 жылдың 24 қазанындағы мәліметтер бойынша, прокуратура сараптамалық қорытынды оқиғаның себебін анықтай алмағандықтан жарылуға қатысты тергеуді тоқтатты.
In 2020, the aquarium was refurbished and upgraded, with all the water drained from the tank and the fish temporarily relocated to a breeding facility in the basement. Two people were injured and hospitalized, with officials and the media noting that the collapse would have likely resulted in several fatalities had it taken place later in the day. The majority of the 1,500 fish were killed as a result. Hundreds of smaller fish in the facility's breeding tanks were endangered as power was lost but they were successfully rescued. The Technisches Hilfswerk (THW) rescue team completed their operation after 12 hours but the hotel's lobby and atrium remained devastated – "It looks like a battlefield". The rush of salt water damaged several nearby businesses, including a Lindt chocolate shop, and was powerful enough to be detected by local seismographs. Sandra Weeser, a member of the Bundestag who was staying at the hotel at the time, described being woken up by "a kind of shock wave". There was no suspicion of foul play, with a spokesman for the owners of the tank stating the reason for the collapse was not yet clear. In advance of a safety investigation, material fatigue has been named as a possible cause, and the large temperature difference (the night time temperature in Berlin was 9 °C (16 °F), while that of the water was 26 °C (79 °F)) was identified as dangerous for the material. As of 24 October 2023, prosecutors closed the investigation into the rupture after an expert report failed to determine its cause conclusively.
Болашақ
2024 жылдың сәуірінде АкваДомның қайта жаңартылмайтыны, ал оның қалдықтары 2024 жылдың күзіне дейін жабық баққа айналдырылатыны туралы мәлімделді.