Мо Monterey Bay аквариумы: Теңіз өмірінің керемет әлемі

Кіріспе

Монтерейдегі коммерциялық емес аквариум, Калифорния, АҚШ

Монтерей шығанағы аквариумы – Калифорния штатының Монтерей қаласындағы коммерциялық емес аквариум. Монтерей шығанағының теңіз мекендеу ортасына аймақтық назар аударуымен танымал, ол 1984 жылғы қазанда ашылғанда тірі теңіз балдыр орманын алғаш рет көрсетті. Оның биологтары медузаларды өсіруде жаңашылдық танытты және үлкен ақ акулаға күтім жасау мен көрсетуде алғашқылардың бірі болды. Бұл ұйымның зерттеу және қорғау жұмыстары теңіз суыры, түрлі құстар және тунецтерге де бағытталған. 1999 жылдан бері аквариум жариялап келе жатқан Seafood Watch – тұрақты теңіз өнімдері туралы кеңес тізімі, осы мәселе бойынша пікірталасқа ықпал етті. Аквариумда қазіргі кездегі ең ескі теңіз суыры Роза және 841 нөміріндегі суырының туған жері орналасқан. Монтерей округінде қоғамдық аквариум салу туралы алғашқы ұсыныстар 1970-ші жылдардың соңында Стэнфорд университетімен байланысты төрт теңіз биологы бұл идеяны қайта қарағанға дейін сәтті болмады. Монтерей шығанағы аквариумы сардина консерві зауытының орнында салынды және Америка сәулетшілер институты оның архитектуралық жетістіктерін мойындады. Аквариум архитектурасымен қатар, теңіз жануарларын көрсетуі, мұхитты қорғау және білім беру бағдарламалары үшін көптеген наградаларға ие болды. Монтерей шығанағы аквариумын жыл сайын шамамен екі миллион адамға жуық келеді. Ол Cannery Row-ді қайта жаңғыртуға көмектесті және Монтерей округі экономикасына жүздеген миллион доллар табыс әкеледі. PBS Nature деректі фильмдерінде көрсетілгеннен басқа, аквариум кино және теледидар туындыларында да пайда болды.

Құрылғы және жобалау

1960 жылдардың басында Стэнфорд университетінің Хопкинс теңіз станциясының ғалымдары Консервілер қатарындағы өсіп келе жатқан индустрияға алаңдады. 1967 жылы станция университетті өз алаңдаушылықтарына көндірді, ал Стэнфорд университеті Монтерей мен Пасифик Гроув шекарасында орналасқан сардина консервілеу зауыты Ховден консервісінің ғимаратын сатып алды. Ховден консерві зауыты 1973 жылы аналық компаниясы зауытты көшірген кезде жабылды, ал Хопкинс ғимаратты қойма ретінде пайдаланды. Алайда, 1970 жылдардың соңында Чак Бакстер мен Робин Бернетт – Хопкинс станциясының қызметкерлері, Мосс Лэндинг теңіз зертханасының түлегі Нэнси Бернетт және Сан-Хосе мемлекеттік университетінің профессоры Стив Вебстер Ховден консерві зауытының орнында аквариум салу туралы ойлады. Монтерей округінде аквариум салуға қатысты үш жеке ұсыныс 1914, 1925 және 1944 жылдары жасалған, бірақ идеяны қаржылық қолдау мен халықтың қолдауы жеткіліксіз болды. Нэнси Бернетт топтың қызығушылығын ата-анасы Люсиль мен Дэвид Паккардқа (Хьюлетт-Паккардтың негізін қалаушылары) жеткізді, ал олардың қоры мүмкіндіктерді зерттеуді тапсырды. Аквариумның жылына 300 000 төлеуші келушіні тартуы күтілді, ал болашақта бұл көрсеткіш 500 000-ға дейін өседі деп болжалды. 1978 жылдың сәуір айында Паккардтар Монтерей шығанағы аквариумының қорын құрды, ол Ховденнің меншігін Стэнфордтан шамамен 1 миллион долларға сатып алды. Осы кезде Жюли Паккард – Дэвид пен Люсильдің қызы – жобалау тобына қосылды. Дэвид Паккард құрылысқа бастапқыда 7 миллион доллар көмектесті, бірақ жеке коммерциялық емес ұйым ашылғаннан кейін өзін-өзі қаржылық тұрғыдан қамтамасыз етуі керек екенін ескертті. Жапониядағы қоғамдық аквариумдарды аралағаннан кейін, экспонаттарды кеңейту және экспонаттарды өздері жобалау мен құру қажеттігіне байланысты Паккардтар 55 миллион доллар жұмсады. Рудольф пен Слеттен компаниясы ғимаратты салуға 31 ай (екі жарым жыл) кетеді деп болжады, бірақ жобаны басқарушы Линда Роудс және архитектуралық фирма Эшерик, Хомси, Додж және Дэвис (EHDD) алдымен Консервілер қатарына сәйкес келетін нысанды жобалауы керек болды. Жобаға қатысушылар Ховден консерві зауытын қиратудың орнына қайта жаңартуды жоспарлады, ал EHDD соңғысының "қоғамдық пен қауымдастық үшін үлкен зиян келтіретінін" мойындады. Ғимараттың бетон бөліктері сақталды, бірақ басқа бөліктері қайта пайдаланылды: консерві зауытының ескі қоймасы әкімшілік кеңселерге айналдырылды, ал су экспонаттары үшін теңіз суы жүйесі консерві зауытының сорғы станциясын алмастырды, ол балықты шығанақтағы жүзбелі резервуарлардан қоймаға жеткізді. Құрылыс консерві зауытының қазандық бөлмесінің айналасында салынды, ол жұмыс істемейтін қоғамдық экспонат ретінде сақталды. Ғимараттың бір бөлігі су үстінде орналасқандықтан, құрылыс кезінде ерекше қиындықтар туындады. Аквариумның жартысына жуығы шығанақтың үстінде, 37 метрге дейін тереңдікте орналасады, сондықтан негіздік элементтерді судың төмендеу кезінде орнату қажет болды, бұл көбінесе түнде жасалды. Рудольф пен Слеттеннің жобалық менеджерінің айтуынша, қазба жұмыстары кейде жоғалып кеткен, өйткені жағажай құмының астындағы жердің құрамы тұрақсыз болды. Ғимараттың әртүрлі элементтері Ховден консерві зауытының ерекшеліктерін сақтады, оның ішінде күн сәулесін өткізу үшін терезелері, қарапайым цемент қабырғалары, толқындар мен дауылдардан қорғаныш, көптеген шатырлары. Төбедегі ашық құбырлар мен арналар Консервілер қатарындағы ғимараттардың индустриалды стиліне үлес қосты. Бірнеше журналистердің пікірінше, балық өңдейтін зауыттан балықтарды көрсететін аквариумға ауысудың ирониясы ғимараттың консерві зауыты сияқты көрінуіне кедергі келтірмеді. Аквариумның консерві зауытының сәтті бейнесі Калифорния тарихи қоғамымен тарихи сақтау сыйлығымен марапатталды. 1984 жылдың 20 қазанында Монтерей шығанағы аквариумы ашылғанда, ол АҚШ-тағы ең ірі қоғамдық аквариум болды. Ашылу күні 11 000 адам келді, ал күндік мерекеге шамамен 30 000 адам қатысты. Балық аулаудың шамадан тыс көптігінен сардиналардың жоғалып кетуіне сілтеме жасай отырып, аквариум "балықтар қайта келді!" деді. Келесі жылы 2,4 миллион адам келді, бұл "теңіз жануарларының қаланың көңіл көтеруіне, білім беруіне және дамытуына қабілеттілігі" туралы болжамдарға әсер етті. Бес жыл ішінде Лос-Анджелес Таймс газетінде бұл Калифорнияның ең танымал туристік орындарының бірі екендігі хабарланды. 1994 жылға қарай ол АҚШ-тағы ең көп келушілерді тартатын аквариумға айналды. Оның дизайны үшін EHDD 1988 жылы Америка сәулетшілер институтының Ұлттық құрмет сыйлығымен марапатталды. Институттың Калифорниядағы филиалы 2011 жылы нысанға Екі жиырма бес жылдық сыйлық берді, ал 2016 жылы ұлттық Екі жиырма бес жылдық сыйлықпен марапатталды, ол "барлық аквариумдар үшін эталон және үлгі" деп сипатталды. Аквариумның сақтау және білім беру бағдарламаларын, келушілерді қызықтырудағы жетістіктерін және ынтымақтастыққа дайындығын талқылағанда, Аквариумдар мен зообақтар қауымдастығының басшысы 2009 жылы Лос-Анджелес Таймс газетіне "нақты көшбасшы" екенін айтты. 1984 жылдан бері Жюли Паккард аквариумның атқарушы директоры болып табылады.

In the early 1960s, scientists at Stanford University's Hopkins Marine Station grew wary of the growing industry on Cannery Row. The station succeeded in convincing the university of their concerns in 1967, and Stanford University purchased the property on Cannery Row that housed the Hovden Cannery, a sardine cannery on the border of Monterey and Pacific Grove. Hovden Cannery closed in 1973 when its parent company moved the plant, and Hopkins used the facility as a warehouse. In the late 1970s, however, Chuck Baxter and Robin Burnett—both faculty members at Hopkins—along with Nancy Burnett, a graduate of Moss Landing Marine Laboratories, and Steve Webster, faculty at San Jose State University, thought of building an aquarium on the Hovden Cannery site. Three separate proposals for an aquarium in Monterey County had already occurred in 1914, 1925, and 1944, but financial backing and public support for the idea was not sufficient. Nancy Burnett brought the group's interest to her parents, Lucile and David Packard (cofounder of Hewlett Packard), and their foundation commissioned a feasibility study. An aquarium was predicted to attract 300,000 paying visitors annually with a potential future increase to 500,000 so, in April 1978, the Packards created the Monterey Bay Aquarium Foundation, which purchased the Hovden property from Stanford for nearly US$1 million. Around this time, Julie Packard—also a daughter of David and Lucile—joined the planning group. David Packard funded construction with an initial donation of $7 million with the caveat that the private nonprofit would be financially self supporting after it opened. Due to an expansion of its planned exhibits—after visits to public aquariums in Japan—and the design and creation of exhibits inhouse, the Packards paid a final sum of $55 million. General contracting firm Rudolph and Sletten predicted the building would take 31 months (two and a half years) to construct, but project manager Linda Rhodes and architectural firm Esherick, Homsey, Dodge, and Davis (EHDD) first had to design the facility to fit Cannery Row. Those involved intended to reconstruct Hovden Cannery rather than destroy it, and EHDD acknowledged that the latter would be "a big disservice to our visiting public and to the community". Concrete sections of the building were able to be kept, but other areas were repurposed; the cannery's old warehouse was converted into administrative offices, and a seawater system for the aquatic exhibits replaced the cannery's pump house that brought fish to the warehouse from floating storage tanks in the bay. The facility was constructed around the cannery's boiler house, which is preserved as a non functioning public exhibit. As the building would reside partially over water, unique challenges occurred throughout construction. Nearly half of the aquarium would be located over the bay in depths of up to 120 feet (37 m), requiring foundational elements to be installed during low tide, which often occurred at night. According to a project manager with Rudolph and Sletten, excavations were sometimes lost as the composition of the ground underneath beach sand was inconsistent. Various elements of the building mirrored that of Hovden Cannery, including its windows (to let in sunlight), plain cement walls, structural protection from waves and storms, and its many roofs. Exposed pipes and ducts along the ceiling also contributed to the industrial style of buildings on Cannery Row. The ironic transition from a plant that processed fish to an aquarium which would display them did not prevent the facility from appearing like a cannery, according to multiple journalists. The aquarium's successful representation of the cannery was acknowledged by the California Historical Society with a historical preservation award. When Monterey Bay Aquarium opened on October 20, 1984, it was the largest public aquarium in the United States. On opening day, 11,000 visited it and around 30,000 people attended the day's festivities. In reference to the disappearance of sardines (through overfishing), which caused the canneries to close, the aquarium said that "the fish are back!" Throughout the following year, 2.4 million people visited, which influenced assumptions about "the ability of marine life to entertain, educate, and promote a city." Within five years, it was reported in the Los Angeles Times that it was among California's most popular visitor attractions. By 1994, it was the most attended aquarium in the United States. For its design, EHDD was awarded a National Honor Award from the American Institute of Architects in 1988. The institute's state chapter in California gave the facility its Twenty five Year Award in 2011 and, in 2016, it was awarded the national Twenty five Year Award, described as "a benchmark and role model for aquariums everywhere." In discussing the aquarium's conservation and education programs, its track record for entertaining visitors, and its reputation for collaboration, the head of the Association of Zoos and Aquariums described it as "a definite leader" in 2009 to the Los Angeles Times. Since it opened in 1984, Julie Packard has been the aquarium's executive director.

Аквариумның экспонаттары

1980 жылы аквариум жоспарлау кезеңіндегі баяндамаға сәйкес, аквариум құруға негізін қалаушылардың күш-жігері, аймақтың теңіз жануарларын жұртшылыққа таныстыру ниетінен туындады. Бұл, Monterey шығанағы мен Орталық Калифорнияның су орталарын көрсететін экспонаттар арқылы іске асырылатын болды. Теңіз орталарын көрсету идеясы, эколог Эд Рикеттстің 1939 жылғы «Тынық мұхитының жағалау аймағы» атты толқын аралық экология туралы кітабынан шабыт алды. 1980-ші жылдардың басында бұл, қоғамдық аквариумдарды жобалаудағы жаңа тәсіл болды, себебі сол кездегі АҚШ-тағы екі ірі қоғамдық аквариум – Бостонның «Жаңа Англия» аквариумы (1969) және Балтимордың Ұлттық аквариумы (1981) – «әдемі коралл рифтері немесе ірі акулалар» экспонаттарына баса назар берді және жергілікті түрлерді аз көрсетті.

Теңіз су жүйесі

Монтерей шығанағының аквариумында 550-ден астам түрге жататын 35 000 жануар бар. Монтерей шығанағынан сүзгіленген теңіз суы минутына Кельп орманы және басқа көрмелерге сорылады. Түнде Кельп орманы көрмесінің шынайы келбетін сақтау үшін сүзгіленбеген теңіз суы (немесе "таза теңіз суы") пайдаланылады. Сүзгіленбеген теңіз суын қолдану аквариум құбырларында тіршілік ететін жануарлардың өсуіне жағдай жасайды, сондықтан оны кейде "шошқа" деп аталатын құралдармен тазалау қажет, олар құбырлардың ішіндегі организмдер мен қоқысты жою үшін қысыммен өткізіледі. Осы теңіз суы жүйесін және жануарлардың тіршілігін қамтамасыз ететін басқа да құрамдастарды бақылап тұратын жүйелер көбінесе автоматтандырылған, түрлі химиялық көрсеткіштерді қадағалайды және сүзгі материалдарын кері жуу сияқты үнемі қайталанатын жұмыстарда адам қатесінің болу мүмкіндігін азайтады. Теңіз суы жүйесі 10 000-нан астам дерек нүктесі арқылы басқарылады.

Кельп орман көрмесінің экспонаты

Биіктігі 9 метр, ұзындығы 20 метр болатын Кельп Орман экспонаты Монтерей шығанағы аквариумының «Океан жиегі» қанатының орталық нүктесі болып табылады. Шамамен үш қабат биіктігіндегі бұл экспонат жасанды ортада тірі кельп орманын сақтап қалудың алғашқы сәтті әрекеті саналады. Құрылыс және жоспарлау кезеңінде мамандар осындай үлкен аквариумда кельпті өсіруге болатынына күмәнданды. Тіпті, оны өсіруге мүмкіндік болған жағдайда да, жобаның сыншылары бұл Монтерей шығанағының бейнесі жұртшылыққа қызығушылық тудыра ма деп ойламады. Дизайн кезеңінде Калифорния технология институтының теңіз өсімдіктерін зерттеушісі Уиллер Норт және Калифорния университетінің Санта-Барбарадағы Майк Неушал аквариумға кельптің қажеттіліктері туралы мәлімет берді. Экспонаттағы алып кельптің өміршеңдігі және оның шынайы көрінісі тікелей күн сәулесінің болуына, Монтерей шығанағынан алынған табиғи теңіз суының қолданылуына және Калифорнияның толқынды су ағыстарын имитациялайтын үлкен поршеньді толқын машинасына байланысты. 2 метрлік толқын машинасы 6 секунд сайын жұмыс істейді, бұл экспонаттағы кельптің күніне шамамен 2 метрге өсуіне мүмкіндік береді және оны Дэвид Паккард жобалап, құрастырды. Экспонат үш жеке галереядан тұрады: шығанақта кездесетін түрлі медузалар және басқа планктон; үлкен, пелагикалық қоғамдық экспонат; және «океан саяхатшылары», онда қауырсынды кайралар мен теңіз тасбақалары бар. Көрме ашылған кезде Сан-Франциско хроникасы аквариумда әлемдегі ең көп медузалар бар екенін хабарлады. 1997 жылы Зоопарктар мен аквариумдар қауымдастығы осы қанатқа «Экспонат сыйлығын» табыс етті. Экспонаттың тереңдігі 16 метрге жетеді. Оның ең үлкен шолу терезесі – ұзындығы 16 метр, биіктігі 4 метр – 1996 жылы орнатылған кезде әлемдегі ең үлкен аквариум терезесі деп есептелді. Жануарлардың терезеге жүзіп келіп, жарақаттануына немесе қаза болуына жол бермеу үшін (2007 жылы Тынық мұхитының көк тунасының басынан өткен жағдай сияқты), терезе астындағы ауа түтігі түн бойы оның алдында «көпіршік қабырғасын» құрайды. 2011 жылы экспонатта жасыл теңіз тасбақалары, сардиналар, пелагикалық шағалалар, шалақты балғалы акулалар, құмдық акулалар, махи-махи, скумбрия, көк және сары туналар, сондай-ақ мұхит күнбалықтары мекендеген. Тарихи тұрғыдан алғанда, экспонатта көк акулалар, супфин акулалар және Калифорния бараккудлары да болған. 2004-2011 жылдар аралығында «Ашық теңіз» экспонатында алты үлкен ақ акула көрсетілді, бұл кейбір мамандар күмәнданғанмен, жалпы алғанда ғылыми және білім беру саласында оң әсер еткені айтылды. Алғашқы ақ акуланың босатылуына алты ай қалғанға дейін аквариумда ақ акуланың тірі қалған ең ұзақ мерзімі 16 күн болды. 2011 жылдың шілдесінде аяқталған қанатты 10 айлық, 19 миллион АҚШ долларына жөндеуден өткізілді. Туналардың күшті қозғалысы экспонаттың құрылымдық шыны плиткаларын бұзды, оларды теңіз тасбақалары жеп қойды, сондықтан барлық 10 000 жануар ұсталғаннан кейін экспонат судан босатылды. Бұл жөндеудің аясында теңізді қорғаудың қазіргі мәселелерін, соның ішінде шамадан тыс балық аулау және теңіздегі пластик ластануды көрсететін көркем туындыларды қоса алғанда, қосымша экспонаттар қосылды.

At 28 feet (9 m) tall and 65 feet (20 m) long, the Kelp Forest exhibit is the focal point of Monterey Bay Aquarium's Ocean's Edge wing. Nearly three stories high, the exhibit is regarded as the first successful attempt to maintain a living kelp forest in an artificial setting. During the facility's planning and construction, professionals doubted that kelp could be grown in an aquarium at this scale. And, even if it could be grown, critics of the project did not think the public would be interested in seeing this representation of Monterey Bay. During the design phase, kelp scientists Wheeler North at the California Institute of Technology and Mike Neushal at the University of California, Santa Barbara informed the aquarium of the kelp's needs. The exhibit's success at sustaining giant kelp and its realistic appearance are attributed to the availability of direct sunlight, the use of natural seawater from Monterey Bay, and a surge machine (a large plunger) that replicates California's pulsing water currents. The 5 feet (2 m) surge machine, which plunges every 6 seconds, allows the kelp in the exhibit to grow an average of per day and was designed and constructed by David Packard. It consists of three separate galleries: various jellyfish and other plankton found in the bay; a pelagic, large community exhibit; and "ocean travelers", which features tufted puffins and sea turtles. When the exhibition opened, the San Francisco Chronicle reported the aquarium had the most jellyfish on exhibit in the world. In 1997, the Association of Zoos and Aquariums awarded the wing its Exhibit Award. and deep. Its largest viewing window—at 54 feet (16 m) long and 14.5 feet (4 m) tall—was reportedly the largest aquarium window in the world when it was installed in 1996. To discourage animals from swimming into the window in the absence of visitors and injuring or killing themselves (as a Pacific bluefin tuna did in 2007), an air hose underneath the window generates a "bubble wall" in front of it throughout the night. In 2011, species reported to be in the exhibit included green sea turtles, sardines, pelagic stingrays, scalloped hammerhead sharks, sandbar sharks, mahi mahi, mackerel, bluefin and yellowfin tunas, and ocean sunfishes. Historically, the exhibit also included blue sharks, soupfin sharks, and California barracuda. Six great white sharks were displayed in the Open Sea exhibit between 2004 and 2011, an effort contested by some but generally described as having a positive scientific and educational impact. Prior to the display of the first white shark for six months before its release, the longest length of time that a white shark had survived in an aquarium was 16 days. A 10 month, US$19 million renovation of the wing concluded in July 2011 to refurbish the community exhibit. Turbulent swimming patterns of tunas were dismantling the exhibit's structural glass tiles, which the sea turtles were subsequently eating, so the exhibit was drained after all 10,000 animals were caught. Supplemental exhibits were added as part of this renovation featuring artwork that highlights current issues in ocean conservation, including overfishing and marine plastic pollution.

Басқа тұрақты экспонаттар

Монтерей шығанағының аквариумы 1984 жылы 12 галереяда 83 аквариуммен ашылды, ал 2014 жылға қарай 200 тірі жануарлар экспонаттарына дейін екі еседен астам артты. Монтерей шығанағының аквариумы Google Street View-те ішкі кеңістігін картаға түсірген алғашқы қоғамдық аквариум болды, соның арқасында виртуалды түрде серуендеуге мүмкіндік туды.

Уақытша көрмелер

Монтерей шығанағының аквариумы 1980-ші жылдары Монтерей шығанағынан тыс жерлерде кездесетін жануарларды көрсету үшін уақытша көрмелер (немесе "арнайы көрмелер") жасауды бастады. Алғашқысы, "Мексиканың құпия теңізі" деп аталған бұл көрме 1989 жылы Кортез теңізіне арналған еді. Акулалар (2004), сусарлар (2007), теңіз жылқылары (2009) Көрменің мазмұны көпшілікке оңай түсінікті және тартымды болды, бірақ климаттық өзгерістер туралы хабарлаудағы тар "тұтынушылық көзқарасы" үшін сынға ұшырады – жеке және нарыққа негізделген әрекеттерді, ұжымдық саяси әрекеттерден гөрі қолдады. Кем дегенде үш көрме медузаларды көрсетуге толығымен арналған. 1989 жылы аквариумның екінші уақытша көрмесі, "Тынық мұхитының құндылықтары" деп аталды, 1985 жылы төрт жыл бұрын бір айлық медузалардың резервуарының сәтті көрсетілуінен кейін үш медуза резервуарынан тұрды. 1992 жылы "Медузалар планетасы" деп аталған медузаларға арналған алғашқы уақытша көрме ашылды, оның табысы 1996 жылы Ашық теңіз қанатында тұрақты медузалар галереясын ашуға ықпал етті. "Медузалар планетасы" ашылғаннан кейін 20 жыл ішінде аквариум медузаларға арналған тағы екі уақытша көрме ұйымдастырды. Осы үш көрменің соңғысы 2012 жылы ашылды және әлемнің түкпір-түкпірінен келген шамамен 16 түрлі медузаны "1960-шы жылдардың психоделикалық стилінде" көрсетті. Қызметкерлер аквариумның медузаларға деген қызығушылығын олардың эстетикалық тартымдылығымен, алғашқы биологиясымен және келушілерге тыныштандыратын әсерімен байланыстырады. 2016 жылы Баха-Калифорнияның экожүйелеріне арналған 3,8 миллион АҚШ долларына тұратын көрмеде құрлықтағы жануарлар – тарантул, жылан және сарышаян алғаш рет көрсетілді.

Ғылыми-зерттеу және қорғау

Монтерей шығанағының аквариумы 1992 жылы Монтерей шығанағының ұлттық теңіз қорығын құруға түрткіс берді, ол АҚШ-тағы ең ірі теңіз қорғалатын аймақтарының бірі. 2004 жылы аквариум АҚШ-тың мұхит саясаты мен заңнамасына қатысу үшін арнайы бөлімше құрды, бастапқыда Pew Charitable Trusts және АҚШ Мұхит саясаты жөніндегі комиссиясымен бірлесіп жұмыс істеді. Аквариум ғалымдары теңіз суыры, алып ақ акула және солтүстік Тынық мұхитында маңызды түрлер саналатын көк туннектер туралы ғылыми еңбектер жариялады. Басқа жануарлармен қатар, ветеринария, келушілерді зерттеу және музей экспозициясын дамыту салаларында да жұмыстар жарық көрді. Жануарлар бақтары мен аквариумдар қауымдастығы аккредиттеген 200-ден астам мекеме ішінде Монтерей шығанағының аквариумы 1993 және 2013 жылдар аралығында ғылыми жарияланымдар бойынша 10-орынды иеленді. Аквариумның тұтқын жануарларды өсіру жөніндегі жұмысы үшін Жануарлар бақтары мен аквариумдар қауымдастығы екі сыйлықпен марапаттады, оның ішінде 1992 жылы қызғылт жолақты медузалармен жұмысы үшін. Сонымен қатар, аквариум Теңіз суыры зерттеу және сақтау бағдарламасы үшін қауымдастықтың жалпы консервациялық сыйлығын алды.

Теңіз тіршілігі

Монтерей шығанағы аквариумының теңіз суырының зерттеу және қорғау бағдарламасы 1984 жылы жабайы теңіз суырын зерттеу және оңалту мақсатымен басталды. 2017 жылға дейін 800-ден астам жеке тұлға оңалту бағдарламасын аяқтады, ал зерттеушілер электрондық таңбаларды пайдаланып жабайы теңіз суырының популяциясы туралы деректер жинады. 2001 жылы құтқарылған суыры бағдарламаның аналық суырына көмектесу жұмысын бастады, онда оңалған, бірақ босатылмаған ересек теңіз суыры жас суырыларға аналық суыры рөлін атқарады. Теңіз сүтқоректілері орталығы 2017 жылы теңіз суырын оңалту бағдарламасын кеңейте бастағанға дейін аквариум Калифорниядағы теңіз суырын оңалтудың жалғыз орны болды. Аквариумның жоғалу қаупі төнген Африка пингвиндері Зоопарктар мен аквариумдар қауымдастығының түрлерді сақтау жоспарының бөлігі болып табылады, бұл жоспар генетикалық тұрғыдан маңызды құстарды анықтап, белгілі бір көбею шараларын жүзеге асыруға мүмкіндік береді. 2014 жылға дейін пингвин колониясында бес балапан шықты, олардың кейбіреулері басқа аккредиттелген мекемелерге жіберілді. 2007 жылдың маусым айынан бастап аквариумда 2 метр қанат кеңдігі бар Лейсан альбатросымен қоғамдық шаралар өтіп келеді. Бағдарламаның мақсаты – келушілерді мұхиттың пластикалық ластануы жануарларға, әсіресе альбатростың 21 түріне келтіретін қауіп туралы хабардар ету. Тынық мұхитының ашық теңіз көрмесінде көк және сары тунецтер көрсетіледі, олардың кейбіреулері 2011 жылы екі түрдің үш ондаған балықтарын көрмеге шығарды. 1996 жылы Ашық теңіз қанатын ашуға дейін аквариум 1994 жылы Стэнфорд университетінің Хопкинс теңіз станциясымен серіктестікке отырып, тунецті зерттеу және қорғау орталығын құрды. Ғалымдар мен Стэнфорд университетінің теңіз ғылымдарының профессоры Барбара Блок хищник-жеңілдік қарым-қатынасын зерттеу үшін Тынық мұхитының көк тунецтерін таңбалады, сондай-ақ тұтқынға алынған тунецтерді зерттеу арқылы тунецтердің эндотермиясын зерттеді. 2016 жылдың тамызында аквариумшылар зертханада алғаш рет тарақшалы медузаларды өсірді, бұл оларды үлгілік организмге айналдыруға мүмкіндік береді. 2012 жылдан бастап аквариум 2014 жылы ашылған уақытша көрмеге дайындық ретінде көптеген басбармақтылар түрлерін өсіре бастады. Көрме барысында жануарлардың жартысы олардың қысқа өмір сүру циклына байланысты өсірілді. Көрмеде аквариумшылардың әртүрлі басбармақтылар түрлерін, соның ішінде шамамен алты ай ғана өмір сүретін үлкен жүзді рифтік кальмарды қалай өсіретіні көрсетілді. Монтерей шығанағындағы аквариумның зерттеу институтымен серіктестікпен көрмеде терең теңіздегі басбармақтылардың кем дегенде екі түрі, соның ішінде қалқаншалы сегіз аяқты және вампир кальмары көрсетілді.

Monterey Bay Aquarium's Sea Otter Research and Conservation program began in 1984 to research and rehabilitate wild southern sea otters. as of 2017, more than 800 individuals had completed the rehabilitation program and researchers have collected data on wild sea otter populations using electronic tags. An otter rescued in 2001 began the program's surrogacy efforts, in which adult female sea otters that have been rehabilitated but cannot be released act as surrogate mothers to stranded sea otter pups. The aquarium was the only sea otter rehabilitation site in California until The Marine Mammal Center began expanding a program for sea otters in 2017. The aquarium's endangered African penguins are part of an Association of Zoos and Aquariums species survival plan, a program that identifies genetically important birds and allows specific breeding activity to occur. Five chicks have hatched in the penguin colony as of 2014 and some of those have been sent to other accredited institutions. Beginning in June 2007, the aquarium operates a public presentation with its rehabilitated Laysan albatross that has a wingspan of 6 feet (2 m). The program's goal is to inform visitors of the dangers that ocean plastic pollution causes for animals, especially the 21 species of albatrosses. Pacific bluefin and yellowfin tunas have been historically displayed in the Open Sea community exhibit, some reaching more than In 2011, three dozen fishes of the two species were on exhibit. Prior to opening the Open Sea wing in 1996, the aquarium established the Tuna Research and Conservation Center in 1994 in partnership with Stanford University's Hopkins Marine Station. Staff scientists and Barbara Block—professor of marine sciences at Stanford University—have tagged wild Pacific bluefin tunas to study predator prey relationships, and have also investigated tuna endothermy with captive tunas at the center. In August 2016, aquarists cultured comb jellies for the first time in a laboratory, which may allow them to become a model organism. Beginning in 2012, the aquarium began to breed many species of cephalopods in preparation for a temporary exhibition that opened in 2014. For the duration of the exhibition, half of the animals were cultured because of their short life cycles. A display in the exhibition showcased how aquarists rear different species of cephalopods, including bigfin reef squid, which live for only about six months. In partnership with Monterey Bay Aquarium Research Institute, at least two deep sea cephalopod species were displayed in the exhibition, including flapjack octopuses and the vampire squid.

Үлкен ақ акулалар

1984 жылы Монтерей шығанағы аквариумының үлкен ақ акуланы көрсетудегі алғашқы әрекеті 11 күнге созылды, бірақ акула тамақтанбағандықтан өлді. Кейіннен «Project White Shark» деп аталған бағдарлама арқылы 2004 және 2011 жылдар аралығында алты ақ акула 1990 жылдары салынған «Ашық теңіз» көрмесінде көрсетілді. Калифорния университеттерінің зерттеушілері аквариумның ақ акулаларды көрсетудегі табысын тор қапас қолданумен байланыстырды, ол акулаларды тасымалдау алдында ұсталғаннан кейін қалпына келтіруге уақыт берді. Балықтарды көрмеге жеткізуге арналған көшпелі резервуар акулаларға үздіксіз жүзуге мүмкіндік берді, бұл олардың тыныс алуы үшін қажетті жағдай. Алайда, бірнеше тәуелсіз биологтар «Project White Shark» жобасын оның логистикалық дизайны, білім беру әсері және ғылыми жаңалықтары үшін мақұлдады. 2006 жылы Австралиялық ақ акула зерттеушісі: «Адамдардың осы жануарларды көріп, олардан білу мүмкіндігінің құны өлшеусіз» деді. 2004 жылы алғашқы тұтқындық ақ акуланы 6 айдан астам уақыт бойы бір миллионнан астам адам көрді, ал тағы бір миллион адам екінші немесе үшінші ақ акуланы көрді. 198 күн ішінде алғашқы ақ акула босатылар алдында салмағы артты. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, Монтерей шығанағы аквариумы әлемдегі ақ акуланы 16 күннен астам уақыт бойы сәтті көрсеткен жалғыз аквариум болып табылады. Жобаның ресурстық талаптары жоғары болғандықтан 2011 жылы тұтқындық ақ акулаларды көрсетуге бағытталған күш-жігер тоқтатылды. Тұтқындағы ақ акулалар агрессивтілігінің артуына байланысты көрменің басқа жануарларына жарақат келтіріп, өлтірді, ал соңғы акула босатылғаннан кейін себебі белгісіз жағдайда қайтыс болды. Қазір аквариумда ақ акулаларды көрсету тоқтатылғанмен, зерттеушілер оларды зерттеуді жалғастыруда. 2016 жылдың маусым айында Монтерей шығанағы аквариумының зерттеу институтымен ынтымақтаса жұмыс істейтін ғалымдар ақ акулалардың «Ақ акула кафесі» деп аталатын жиын кезіндегі мінез-құлқын зерттеу үшін зиянсыз арқалық қанаттарына бекітілген камералар жасады.

In 1984, Monterey Bay Aquarium's first attempt to display a great white shark lasted 11 days, ending when the shark died because it did not eat. Through a later program named Project White Shark, six white sharks were exhibited between 2004 and 2011 in the Open Sea community exhibit, which was constructed in the 1990s. Researchers at universities in California attributed the aquarium's success at exhibiting white sharks to the use of a net pen, which gave the sharks time to recover from capture prior to transport. A portable tank used to transport the fish to the exhibit allowed the sharks to swim continuously, which they must do in order to respire. However, several independent biologists expressed approval for Project White Shark because of its logistical design, educational impact, and scientific insights. Regarding its educational impact, a white shark researcher from Australia stated in 2006 that "the fact people can come and see these animals and learn from them is of immeasurable value." The first captive white shark—on exhibit in 2004 for more than six months—was seen by one million visitors, and another million visitors saw either the second or third white sharks on display. In 198 days, the first white shark grew more than and gained over prior to its release. as of 2016, Monterey Bay Aquarium is the only public aquarium in the world to have successfully exhibited a white shark for longer than 16 days. The effort to display captive white sharks ended in 2011 due to the project's high resource intensity. Captive white sharks also incurred injuries and killed other animals in the exhibit after becoming increasingly aggressive, and the final shark died due to unknown reasons immediately following its release. Although no longer on exhibit for the public, aquarium researchers have continued to conduct research on white sharks. Collaborating with Monterey Bay Aquarium Research Institute in June 2016, staff scientists created cameras attached to harmless dorsal fin tags in an attempt to study the behavior of white sharks during their gathering known as the White Shark Café.

Теңіз өнімдері бағдарламасы

Монтерей шығанағының аквариумының тұтынушыларға бағытталған Seafood Watch бағдарламасы, «жақсы басқарылатын және орта мекендерге немесе басқа да жануарларға аз зиян келтіретін әдістермен ауланатын немесе өсірілетін» балық шаруашылықтарынан тұрақты теңіз өнімдерін сатып алуға ынталандырады. Бұл бағдарлама 1999 жылы уақытша көрменің танымал бөлігі ретінде басталып, қазірде веб-сайт, алты аймақтық қалталық нұсқаулықтар және тұтынушыларға нақты балық шаруашылықтарының тұрақтылық рейтингтерін тексеруге мүмкіндік беретін мобильді қосымшалардан тұрады. Бағдарлама аясын кеңейтіп, бизнес серіктестіктері, жергілікті және ұлттық мейрамханалар мен азық-түлік дүкендерімен ынтымақтастық, сондай-ақ басқа мемлекеттік аквариумдар мен зоопарктар сияқты сыртқы серіктестіктер құрылды. Ірі бизнес және азық-түлік серіктестеріне Aramark, Compass Group, Target және Whole Foods Market кіреді. 2014 жылы, бағдарлама басталғанына он бес жыл толып, 52 миллионнан астам қалталық нұсқаулық басылды. Оның мобильді қосымшалары 2009 мен 2015 жылдар аралығында бір миллионнан астам рет жүктелді. 2003 жылы бағдарламаның веб-сайты ғылымда медиа және технологияны пайдаланғаны үшін Америка музейлер альянсының MUSE сыйлығына ие болды. 2008 жылы Bon Appétit журналы Seafood Watch бағдарламасын «Жылдың таңдаушысы» (Tastemaker of the Year) сыйлығымен марапаттады, ал 2013 жылы Sunset журналы оны «ең тиімді тұтынушылық хабардар ету бағдарламаларының бірі» деп сипаттады.

Саяси үгіт-насихат

Монтерей шығанағының аквариумы федералды және мемлекеттік саясатта белсенді рөл атқарады, мұхитқа қатысты үкіметтік заңнаманы демеулеуден бастап, келушілері мен онлайн ізбасарларынан сайлаушылардың әрекеттерін талап етуге дейін. 2011 жылы аквариум штатта акула қанаттарын аулауға тыйым салуды жетекшілік етті. Тыйымның табысынан кейін, оның күш-жігері теңіздегі пластикалық ластануға ауыстырылды, соның нәтижесінде жеке күтім заттарындағы микропластиктің қолданылуын шектеуге бағытталған сәтті заңнаманы қолдады. Калифорнияның 67-ші ұсынысын (2016) қолдау үшін, ұйым бір рет қолданылатын пластикалық қаптарға штаттық тыйым салуды қолдайтын жарнамалар, веб-беттер және подкасттар жасады. 2017 жылдың шілдесінде аквариум және серіктестіктің басқа мүшелері пластикалық қаптар, түтікшелер және бөтелкелер сияқты өздерінің пластикалық өнімдерін жоюды бастады. Аквариум аквариумдар мен қоршаған орта мәселелері бойынша ұлттық қоғамдық пікірді зерттейтін Ocean Project ұйымының негізін қалаушы серіктесі болып табылады. Стенфорд университетімен бірлесіп, мұхит ғылымы, саясаты және құқығымен айналысатын «Океандық шешімдер орталығы» атты ұйымды басқарады. Аквариум 2017 жылғы Біріккен Ұлттар Ұйымының мұхит конференциясы сияқты мұхит саясатына арналған бірнеше халықаралық конференцияларға қатысты. 2017 жылдың наурыз айында Монтерей шығанағының аквариумы Ғылымға қолдау көрсету науқанына (March for Science) – келесі сәуірде бүкіл әлемде өткен митингілер мен шерулерге – жария түрде қолдау көрсетті, тіпті оның пингвиндері де өздерінің шағын демонстрациясын өткізді.

Білім беру іс-шаралары

Жыл сайын Калифорниядан шамамен 75 000 студент, мұғалім және олармен бірге жүретін жауапты тұлғалар Монтерей шығанағындағы аквариумға тегін кіреді. Сонымен қатар, 1 500 аз қамтылған студент, 350 жасөспірім және 1 200 мұғалім жыл бойы ұйымдастырылған білім беру бағдарламаларына қатысады. 1984 жыл мен 2014 жыл аралығында аквариум 2 миллионнан астам студентті қабылдады. 2009 жылы аквариум және басқа ұйымдар бірлесіп «Климатты түсіндіруші» деп аталатын онлайн ресурсты құрды, оны басқа зоологиялық мекемелер, мемлекеттік органдар және академиялық институттар климаттың өзгеруі туралы ақпаратты жұртшылыққа тарату үшін пайдаланады. 2018 жылы аквариумда 30 миллион АҚШ долларына білім беру орталығы ашылуы күтілуде, ол жыл сайын жұмыс істей алатын студенттер мен мұғалімдер санын екі есеге арттырады. Монтерей шығанағы аквариумы 2000 жылы «ғылыми зерттеулерге қатысты ақпарат тарату» саласындағы жетістіктері үшін «Webby» сыйлығын алды және білім беру және түрлілік салаларындағы бағдарламалары үшін «Зоопарктар мен аквариумдар қауымдастығынан» төрт марапатқа ие болды. 2015 жылы аквариум 290 000 жылдық мүшесіне қызмет көрсетті. Монтерей округінің тұрғындарына «Shelf to Shore» және «Free to Learn» сияқты тегін бағдарламалар ұсынылады, олар жергілікті коммерциялық емес ұйымдармен және «Monterey–Salinas Transit» компаниясымен бірлесе жұмыс істейді. Сонымен қатар, аквариум Монтерей округінің тұрғындарына желтоқсан айында бір апталық іс-шара кезінде тегін кіру мүмкіндігін ұсынады, ол 1998 жылы шамамен 17 000 келушіден 2013 жылы 50 000 келушіге дейін өсті. 2014 жылы бағдарлама көршілес Санта-Крус және Сан-Бенито округтеріне дейін кеңейтілді. «Día del Niño» деп аталатын жыл сайынғы іс-шарада екі тілде (испан тілінде) тамақтандыру көрсетілімдері, ойын-сауықтар және 13 жасқа дейінгі балаларға тегін кіру ұсынылады. 2002 жыл мен 2014 жыл аралығында 700 000-нан астам адам аквариумға көмек бағдарламалары арқылы тегін келді. 2013 жылы аквариумның операциялық шығындары мен 2 миллион келушісі Монтерей округі экономикасына 263 миллион АҚШ долларын құйды. 2016 жылдың тамызында бір кешкі іс-шара Монтерей округі үшін «Community Foundation for Monterey County» ұйымының «Soberanes Fire» өртінен зардап шеккендерге көмек көрсету науқанына 110 000 АҚШ долларынан астам қаржы жинады. 2020 жылдың желтоқсан айында Салинастағы «Natividad Medical Center» ауруханасына аквариумнан арнайы мұздатқыш берілді, бұл ауруханаға «Pfizer–BioNTech COVID-19» вакцинасын -94 градус Фаренгейт температурасында сақтауға мүмкіндік берді. Әдетте аквариум осы мұздатқышты «биологиялық және ветеринариялық үлгілерді» сақтау үшін пайдаланады. Мұздатқышты алуға дейін аурухана вакцинаны құрғақ мұзда сақтауды жоспарлаған, бұл құрғақ мұзды бес күнде бір рет ауыстыруды білдіретін. «COVID-19» пандемиясы кезінде аквариум жабылуына байланысты 2020 жылдың сәуірінен 2021 жылдың қаңтарына дейін барлығы 243 қызметкер жұмыстан босатылды немесе еңбек демалысына жіберілді.

Each year approximately 75,000 students, teachers, and chaperones from California access Monterey Bay Aquarium for free. An additional 1,500 low income students, 350 teenagers, and 1,200 teachers participate in structured educational programs throughout the year. Between 1984 and 2014, the aquarium hosted more than 2 million students. In 2009, the aquarium and others collaborated to create an online resource called "Climate Interpreter", which is used by other zoological institutions, government agencies, and academic institutions to share materials for interpreting climate change to the public. A , US$30 million education center being developed by the aquarium is expected to open in 2018, and will double the number of students and teachers it is able to work with each year. Monterey Bay Aquarium received a Webby Award in 2000 for "distributing information related to scientific exploration" and has won four awards from the Association of Zoos and Aquariums for its programs in the categories of education and diversity. In 2015, it served 290,000 annual members. Free admission programs are offered for Monterey County residents including "Shelf to Shore", with the county's free library system, and "Free to Learn", with local nonprofit organizations and Monterey–Salinas Transit. Additionally, the aquarium offers free admission to Monterey County residents during a weeklong event in December, which grew from almost 17,000 visitors in 1998 to 50,000 visitors in 2013. In 2014, the program was expanded to include neighboring Santa Cruz and San Benito counties. An annual event called "Día del Niño" offers bilingual feeding presentations (in Spanish), activities, and free admission for children under the age of 13. Between 2002 and 2014, over 700,000 people visited for free through outreach programs. In 2013, the aquarium's operational spending and its 2 million visitors generated US$263 million to the economy of Monterey County. In August 2016, an event during one evening raised over US$110,000 for the Community Foundation for Monterey County's drive to provide relief for the Soberanes Fire. In December 2020, Natividad Medical Center in Salinas was loaned a deep freeze fridge from the Aquarium in order to allow the hospital to store the Pfizer–BioNTech COVID 19 vaccine at 94 degrees Fahrenheit. Normally the aquarium uses the freezer for preserving "biological and veterinary samples". Prior to the loan, the hospital had planned on keeping the vaccine on dry ice which would have meant changing the dry ice every five days. Due to the aquarium's closure during the COVID 19 pandemic, between April 2020 and January 2021 a total of 243 staff were laid off or furloughed.

БАҚ және танымал мәдениетте

Монтерей шығанағының аквариумы табиғат телеарнасының екі деректі фильмінде көрсетілді. 2006 жылы кино түсірушілерге "Океандар шыныда" фильмін түсіруге аквариумның ішкі кеңістігіне қол жеткізу мүмкіндігі берілді, ал 2013 жылы "501-ші сусарды құтқару" аквариумның теңіз сусарларын қалпына келтіру бағдарламасын көрсетті. 2016 жылы Disney/Pixar анимациялық фильмі "Дориді іздеуде" аквариум кейіпкерлер баратын балықтар ауруханасының дизайнына шабыттандырды, ал аквариумның жануарлары фильмнің анимациялық кейіпкерлерінің үлгісі болды. 2017 жылы HBO мини-сериалы "Үлкен кішкентай өтіріктер" аквариумда түсірілді. Аквариумға келген келушілердің пікірін басқа көңіл көтеру орындарының пікірлерімен салыстырғаннан кейін, бұқаралық ақпарат құралдары мен туризм индустриясы оған жоғары наградалар берді. 2014 жылы TripAdvisor оны әлемдегі ең үздік аквариум деп таныды, ал 2015 жылы екінші орынға ие болды. 2015 жылы Parents журналы оны АҚШ-тағы ең үздік аквариум және Батыс жағалаудағы ең жоғары бағаланған саяхат бағыты деп атады. Frommer's саяхат жолсілкісі Монтерей шығанағының аквариумын "ерекше" деп бағалады, бұл оның үш деңгейлі жүйесіндегі ең жоғары рейтинг. 2019 жылдан бері контент жасаушы ДагДаг Монтерей шығанағы аквариумының ең ескі теңіз сусары Розаның туған күніне Twitch платформасында тікелей эфир өткізеді. Тікелей эфирлер аквариумға елеулі қаржы жинады, оның ішінде 2019 жылы 320,18 доллар, 2020 жылы 2676,00 доллар, 2021 жылы 14 172,00 доллар, 2022 жылы 104 326,89 доллар және 2023 жылы 302 292,69 доллар.