Кіріспе

Электрлік музыкалық ноталарды жасауға арналған электромеханикалық құрылғы.

Тональды дөңгелек – электрлік органдарда, мысалы, Хаммонд органында және телефонда естілетін сигналдарды (қоңырау үні сияқты) жасау үшін қолданылатын қарапайым электромеханикалық құрылғы. Ол 1896 жылы Теддеус Кахилл тельгармония үшін жасап, 1897 жылы патент алған. 1910 жылы Рудольф Голдшмидт оны вакуумдық түтікшелерге дейінгі радио қабылдағыштардағы үздіксіз толқынды радиотелеграфия (Морс коды) сигналдарын естілетін ету үшін соққы жиілігі осцилляторы (BFO) ретінде қайта ойлап тапты.

Сипаттама

Тонустық дөңгелек құрамы синхронды айнымалы ток қозғалтқышынан және айналмалы дискілерді қозғайтын байланысты беріліс қорабынан тұрады. Әрбір дискінің шетінде белгілі бір сандағы тегіс өркештер болады; олар диск магнит және электромагниттік орамнан тұратын түсіру құрамына жақын айналғанда белгілі бір жиілікті тудырады. Дөңгелектің әрбір өркеші түсіру құралына жақындағанда, ол магнит өрісін уақытша шоғырландырады, осылайша орам арқылы өтетін магнит өрісін күшейтеді, электромагниттік индукция процесі арқылы орамда ток тудырады. Бұл өркеш өткен сайын, шоғырландыру әсері қайтадан төмендейді, магнит өрісі сәл әлсірейді және орамда қарсы ток туындайды. Осылайша, орамдағы ток жиілігі дискінің айналу жылдамдығына және өркештер санына байланысты. Әдетте, орам күшейткішке коммутаторлар, контактілер, резисторлар жиынтығы және трансформаторлар желісі арқылы қосылады, олар бір орамнан нотаны білдіретін өзгеретін токты басқа орамдардан басқа ноталарды білдіретін ұқсас токтармен араластыру үшін пайдаланылуы мүмкін. Осылайша, бір негізгі жиілікті бір немесе бірнеше гармоникамен біріктіріп, күрделі дыбыстар шығаруға болады. Тонустық дөңгелектер алғаш рет 1896 жыл шамасындағы Telharmonium аспабы үшін, ал кейіннен Hammond органдары үшін жасалды және қолданылды. Тонустық дөңгелектің кедергісі Hammond органында және ұқсас жағдайларда пайда болады, онда көптеген тонустық дөңгелектердің болуы түсіру құралдарын өздерінен басқа тонустық дөңгелектерді естіп қалуға мәжбүр етеді. Бұл орган ойнатылған ноталарға хроматикалық әуендер қосуына себеп болады. Кейбір музыка түрлерінде бұл қолайсыз, бірақ басқаларында ол Hammond дыбысының маңызды бөлігіне айналды. Hammond органдарының кейбір цифрлық модельдерінде тонустық дөңгелектің кедергісі пайдаланушы баптауына мүмкіндік беретін параметр болып табылады.

Ерте пайдаланған

Тонустық доңғалақ 1910 жылы Рудольф Голдшмидт тарапынан вакуумдық түтіктер пайда болмас бұрын, ерте радио қабылдағыштарда үздіксіз толқынды радиотелеграфия (Морс коды) сигналдарын естілетін ету үшін жиілік осцилляторы ретінде тәуелсіз түрде ойлап табылды.