Кіріспе

Азиядағы құс түрлері

Үнді қабыланы (Phalacrocorax fuscicollis) – қабылан тұқымдасына жататын құс. Ол негізінен Үндістан субконтинентінің ішкі суларында кездеседі, бірақ батысқа қарай Синдке және шығысқа қарай Таиланд пен Камбоджаға дейін таралған. Бұл әлеуметтік құс, оны сол сияқты шағын қабыланнан көк түсті көзімен, кішкентай, көлбеу маңдайлы басымен және иісті ұшы бар ұзын, тар мүсігімен оңай ажыратуға болады.

Таксономия

Үнді құсқарғасы 1826 жылы ағылшын натуралисті Джеймс Фрэнсис Стивенс ресми түрде сипаттады және оған қазіргі биномдық аты Phalacrocorax fuscicollis берілді. Түрлік эпитет латын тіліндегі fuscus сөзінің "қоңыр" немесе "көңілді" деген мағынасын, ал қазіргі латын тіліндегі collis сөзінің "мойынды" деген мағынасын білдіреді. Түр монотипті: ешқандай балама түрлері танылмайды. 2019 жылы жарияланған молекулалық филогенетикалық зерттеуде Үнді құсқарғасының кішкентай қара құсқарғасымен туыс екені анықталды. Екі түрдің 2,5–3,2 миллион жыл бұрын кейінгі плиоцен дәуірінде бөлініп кеткені болжануда.

Сипаттама

Бұл орташа мөлшердегі қоңыр қара құс жоғарғы қауырсындарында қара түсті өрнектерге ие, шоқысы жоқ, кішкентай және сәл үшкір басы, сондай-ақ иілген ұшы бар ұзын, тар мүсігі бар. Көздері көк, көбею маусымында болмағанда, беті сары түсті терімен жалаңаш. Көбейетін құстардың құлақтарында қысқа ақ түстес шоқтары болады. Кейбір қауырсындарында ақ тамақ бар, бірақ ақ түс үлкен қара құстың айырмашылығындай қақпақтың астында шектеледі. Еркек және ұрғашы құстардың түсі шамалы ерекшеленеді, бірақ көбеймейтін ересектер мен жас құстар қоңыр түсті болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл баклан Үндістанның құрлық бөлігіндегі және Шри-Ланканың солтүстік бөлігіндегі ішкі су өзендерінде немесе кең ылғалды жерлерде топтап балық аулайды. Ол таяз суларда және мангр тоғайларында да кездеседі, бірақ ашық теңіз жағалауында емес. Олар аралас түрлердің көбелек колонияларында өте шектеулі көбейеді.

Мінез-құлық

Ұрықтану маусымы шілдеден ақпанға дейін, бірақ жауын-шашын мен су жағдайларына байланысты. Солтүстік Үндістанда олар шілдеден ақпанға дейін, ал Шри-Ланкада қарашадан ақпанға дейін көбейеді. Ұя – ішінара суға батқан немесе аралдарда өсетін ағаштардың салаларына орналасқан бұтақтардан құралған платформа. Ұялар басқа үнді құсқарлары, лелектер немесе су құстары сияқты тығыз топтарда болады, көбінесе бірнеше деңгейлі ұялармен. Әдетте 3-5 жұмыртқа болады, олар көкшіл-жасыл түсті және борпылдақ қабықпен жабылған.